135 lat ratują ludzkie życie

Nowy budynek szpitala (obecnie budynek E) poświęcono 22 października 1887 roku. Był tak nowoczesny, że budził zainteresowanie „Magistratów z całej Galicji”. Na wyposażeniu miał „aparata chirurgiczne”, czyli narzędzia lekarskie; urządzenia do trepanacji czaszki, szpryce do uszu, do gardeł i do macicy; lewatywy; przyrządy do stawiania baniek, strzykawki i igły. Posiadał również „aparat do ożywiania pozornie umarłych”, czyli dzisiejszej reanimacji, aparat do wykonywania operacji kamienia pęcherzowego oraz przyrządy do wykonywania sekcji zwłok. Dziś, 135 lat później, jest jedną z największych w Polsce placówek medycznych, skierowanych do pacjentów onkologicznych. A wyposażenia typu robot da Vinci, czy stosowania wysokospecjalistycznych procedur, zazdroszczą mu inne placówki. O którym szpitalu mowa? O Klinicznym Szpitalu Wojewódzkim nr 1 w Rzeszowie.

„Niech więc gmach ten przyniesie uzdrowienie chorym, którzy zdrowia w nim szukać będą, a zarazem niech świadczy, że miasto Rzeszów starało się zawsze o ulgę dla cierpiącej ludności, a gdy ząb czasu, wszystko niszczący zburzy kiedyś i mury gmachu tego, aby ten kamień wydobyty w późnych wiekach oglądał miasto Rzeszów celujące bogactwem, spokojem, zgodą i miłością wolnej ojczyzny” – brzmiało w akcie erekcyjnym budowy.

Z historii szpitala…

*31 grudnia 1897 r. oddano do użytku nowy budynek Szpitala tzw. Zakaźnego. Jest to obecnie istniejący budynek (F) przy ulicy Naruszewicza. Później w okolicy istniejących budynków wybudowano kolejny, w którym urządzono kaplicę szpitalną. Tak więc, Szpital Powszechny w Rzeszowie w XIX wieku, przechodząc pod zarząd Władz Krajowych posiadał już 3 obiekty.

l W szpitalu pracowali: lekarz ordynujący (ordynariusz), odpowiadał za sprawy związane z leczeniem pacjentów i funkcjonowaniem szpitala; pomocnik chirurgiczny, sprawował funkcje medyczne; cyrulik, wspomagał ordynariusza lub pomocnika chirurgicznego w ich pracy; dietariusz, ustalał jadłospis dzienny dla chorych szpitala; nadzorca, sprawował nadzór nad opieką nad chorymi, dbał o porządek w szpitalu i sprzęt lekarski; zarządca, sprawował nadzór nad stanem budynków i zarządzał pracą niższego personelu; diurnista, pracownik kancelarii szpitala, prowadził dokumentację szpitala, korespondencje, księgi finansowe, prowadził magazyn, kontrolował pracę kuchni szpitalnej, stróżów i ogrodników; dozorca chorych – wykonywał czynności należące do współczesnych pielęgniarek.

•  Okres I wojny światowej jest dla szpitala ciężki z uwagi na znaczne straty kadrowe i sprzętowe, czego szczególnym przykładem była grabież majątku szpitala przez cofające się wojska rosyjskie.
• W okresie międzywojennym szpital boryka się z problemami finansowymi, ale trwa również jego rozbudowa. W 1939 r. wybudowano nowy, do dzisiaj istniejący, budynek szpitala przy ul. Szopena (gł.).
• 9 września 1939 roku wojska niemieckie wkraczają do Rzeszowa. W 1943 roku niemieckie władze szpitala dokonują zamontowania pierwszego aparatu rentgenowskiego.
• Po odzyskaniu niepodległości w Rzeszowie pracuje już 47 lekarzy. W tym czasie szpital składa się z 6 budynków.
• W roku 1949 w dokumentach szpitala pojawia się po raz pierwszy przymiotnik „Szpital Wojewódzki”. Zatrudnia 15 lekarzy, 37 pielęgniarek i położnych, 1 laboranta i 1 aptekarza, 59 salowych.
• W 1963 roku szpital dysponuje już 722 łóżkami, a 10 lekarzy zajmuje stanowiska konsultantów wojewódzkich.
• W latach 1989-90 szpital prowadził ścisłą współpracę z Krakowską Akademią Medyczną, w wyniku czego powstaje i prężnie funkcjonuje Zespół Nauczania Klinicznego, w którym w szczytowym okresie działalności prowadzone były zajęcia stacjonarne w pełnym zakresie dla studentów Wydziału Lekarskiego dla programu IV, V, VI roku. Studiowało wtedy w Rzeszowie 150 przyszłych lekarzy. Pracowało 4 profesorów i 7 docentów. Na początku lat dziewięćdziesiątych AM w Krakowie wycofała się ze współpracy w Rzeszowie.
• 3 grudnia 1990 r. następuje kolejna reorganizacja i powstaje Szpital Wojewódzki nr 1 w Rzeszowie, z dniem 1.01.1999 r. zyskuje nazwę Wojewódzki Szpital Specjalistyczny. A w 2015 roku zostaje przemianowany na Kliniczny Szpital Wojewódzki nr 1.
• Obecnie KSW1 składa się ze Szpitala Ogólnego, Podkarpackiego Centrum Onkologii i Podkarpackiego Centrum Chorób Płuc. W sumie w Szpitalu znajduje się 21 klinik.
• W 2020 roku oddano do użytku nowo wybudowany 5-kondygnacyjny budynek szpitalny. Przeniesiona została tu Klinika Hematologii i Klinika Nefrologii ze Stacją Dializ. Klinika umożliwi uruchomienie Ośrodka Przeszczepiania Komórek Hematopoetycznych.
• W połowie maja 2021 roku przeprowadzono pierwszą w województwie podkarpackim operację w asyście robota Da Vinci. W ciągu jednego roku wykonano ponad 200 operacji, co w skali całego kraju stawia ośrodek w ścisłej czołówce. Dzięki wykorzystaniu robota pacjenci mają dostęp do światowych technologii. W tej chwili dzięki pomocy Da Vinci wykonywane są tu operacje urologiczne i ginekologiczne.
• Kolejna znacząca inwestycja, to rozbudowa Podkarpackiego Centrum Chorób Płuc, która została zakończona i otwarta w czerwcu 2022 roku.
• Aktualnie w KSW1 kształcą się wszystkie roczniki studentów, między innymi na kierunku lekarskim oraz pielęgniarskim i położnictwie. W ostatnim roku studiów (2021 / 2022) liczba studentów na kierunku lekarskim wyniosła około 600, a na kierunku pielęgniarstwo i położnictwo, około 500.
• Obecnie Szpital zatrudnia ponad 1700 pracowników, z czego 250 to lekarze specjaliści. Dysponuje ponad 700 łóżkami. Rocznie leczy 46 tysięcy pacjentów. Wykonywanych jest prawie 14 tysięcy operacji.

Anna Moraniec

• Polecane
• Rzeszów