Miliony złotych na nauczycielskie czternastki

PODKARPACIE. Budżety gmin w styczniu muszą zapłacić nauczycielom tzw. czternaste pensje.

Na początku przyszłego roku nauczyciele otrzymają wyrównanie, tzw. czternastkę. W samej Dębicy miasto wyda na ten cel ponad milion złotych. Samorządy z całego województwa może to kosztować 15 milionów złotych. W skali kraju jest to kwota rzędu 225 milionów złotych.

Polskie prawo, a precyzyjnie mówiąc Karta nauczyciela, zobowiązuje samorządy do wypłacania nauczycielom wyrównania. Dyrektorzy szkół muszą co roku zapewniać nauczycielom średnie płace. Te są naliczane dla każdej z czterech grup awansu zawodowego oddzielnie. Chodzi o to, że jeżeli nauczyciel zarobi mniej niż jego koledzy, to musi dostać wyrównanie.

Paradoksem tego rozwiązania jest fakt, że często w ten sposób są premiowani nauczyciele, którzy pracują mniej, tj. nie wyrobili liczby godzin np. z powodu zwolnienia chorobowego.

Natomiast nauczyciele, którzy pracują więcej, dostają nagrody za dodatkowe wysiłki, zawyżają średnią. Kata nauczyciela zmusza samorządy do uśrednienia zarobków grona pedagogicznego. Nauczyciele, którzy z różnych przyczyn zarobili mniej (a to z powodu choroby, a to dlatego, że się nie starali i nie dostali nagród), muszą dostać rekompensatę, by otrzymać w skali roku średnią dla danej gminy nauczycielską pensję.

Na owe wyrównania pieniądze samorządy muszą znaleźć we własnej kieszeni. – W 2012 roku kosztowało nas to 1,6 miliona zł, w tym roku szacujemy, ze będzie to kwota rzędu około 1,2 miliona złotych – mówi Mariusz Trojan, wiceburmistrz Dębicy odpowiadający za sprawy związane z oświatą.

W większych miastach koszty nauczycielskiej czternastki to nawet kilka milionów złotych. Gminy wiejskie muszą przeznaczać na to rocznie nawet po 100 tys. zł. W skali całego województwa ten nauczycielski przywilej kosztuje nas wszystkich około 15 milionów złotych. Natomiast w całej Polsce na ten cel przeznaczane jest co roku grubo ponad 200 milionów złotych.

Rząd zapowiadał ograniczenie tego przywileju. Miały to być jednak tylko zmiany kosmetyczne, ale i te utknęły w martwym punkcie i obecna koalicja nie spieszy się z ich wprowadzeniem. Samorządowcy jednak mają mieszane uczucia co do tych zmian, bo nie likwidują one obowiązku wyrównania, a jedynie zmieniają sposób jego wyliczania. – W naszym przypadku zmiana sposobu wyliczania tzw. czternastki niewiele zmieni – ocenia Mariusz Trojan.

Moim zdaniem
Nie mam nic przeciwko temu, żeby nauczyciele zarabiali dobrze. Jednak trzynasta pensja budżetówki to sprawa mocno dyskusyjna, a już wywołana do tablicy nauczycielska czternastka sprawia, że obywatelowi, który na to łoży, nóż się w kieszeni otwiera.

Wiem, że praca nauczyciele naprawdę łatwa nie jest i należy się im godna płaca i szacunek. Szacunek nauczycielom odebrały kolejne reformy edukacji i rozpuszczona, bezczelna młodzież, która nic nie musi, a wszystko jej wolno. Pensje natomiast nauczyciele obecnie mają niezłe w przeciwieństwie do zwykłych ludzi, którzy często nie są mniej wykształceni, a pracują przynajmniej tak samo ciężko. Bo nie oszukujmy się, armia mądrych Polaków po studiach pracuje w Polsce w pocie czoła za mniej niż nauczyciele, a nikt im nie daje czternastek, trzynastek, dodatków za prace na wsi. Nie jest to wina nauczycieli, jednak nie dziwmy się, że ich przywileje mogą razić.

Artur Getler

• Region