Wilhelm Brasse, fotograf z Auschwitz

RZESZÓW. Wstrząsające wyznania zwyczajnego człowieka.

O Wilhelmie Brassie, fotografie z obozu koncentracyjnego w Auschwitz, zaczęło być głośno w kraju i za granicą, gdy w 2005 roku powstał o nim film dokumentalny „Portrecista”, a potem album „Fotograf z Auschwitz”. W czwartek na Uniwersytecie Rzeszowskim odbędzie się projekcja filmu oraz prezentacja albumu. Spotkanie poprowadzi autorka albumu Anna Dobrowolska.

Wilhelm Brasse urodził się w 1917 roku. Był wnukiem Austriaka, który pracował w Żywcu jako ogrodnik u arcyksięcia Habsburga. Jego matka była Polką. Ojciec w polskim wojsku walczył z bolszewikami w 1920 roku. Przed wojną Wilhelm Brasse pracował jako fotograf w Katowicach, gdzie nauczył się zawodu w atelier należącym do swej ciotki. Specjalizował się w portretach i zdjęciach legitymacyjnych.

Po wybuchu II wojny światowej odmówił podpisania Volkslisty, co Niemcy proponowali mu ze względu na germańskie pochodzenie. Krótko pracował jako fotograf w Krynicy, a następnie zdecydował wstąpić do polskiego wojska. Podczas próby przedostania na Węgry został 28 marca 1940 roku zatrzymany przez Niemców. 31 sierpnia 1940 roku trafił do obozu Auschwitz. Otrzymał numer 3444.

W styczniu następnego roku Brasse trafił do tak zwanego Erkennungsdienst, w którym robiono fotografie ewidencyjne więźniom. Jak twierdził, wykonał w tym czasie ponad 50 tysięcy zdjęć. W Auschwitz robił także zdjęcia na potrzeby pseudonaukowych eksperymentów Josefa Mengelego i Eduarda Wirthsa.

Brasse pracował w komandzie fotograficznym do stycznia 1945 roku. Przeżył wojnę. Zamieszkał w Żywcu. Próbował wrócić do zawodu fotografa, ale tragiczne wspomnienia obozowe mu to uniemożliwiły. Zmarł w 2012 roku przeżywszy 95 lat.

W 2005 roku powstał film „Portrecista” w reżyserii Ireneusza Dobrowolskiego, który przedstawia postać Wilhelma Brassego. Był nagradzany na wielu festiwalach. Na bazie filmu w 2013 roku został wydany biało-czarny album „Fotograf z Auschwitz”.

W czwartek, 16 stycznia, w Małej Auli na Uniwersytecie Rzeszowskim (ul. Rejtana 16 c) odbędzie się prezentacja albumu oraz projekcja filmu „Portrecista” (początek godz. 14.30). Na prezentację zapraszają Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie, Instytut Historii, Uniwersytet Rzeszowski oraz Grupa Filmowa Rekontrplan.

ps

• Rzeszów