Jaskra oślepia bezlitośnie

To schorzenie jest równie groźne dla dorosłych, co i dzieci. W Polsce zmaga się z nim prawie 800 tys. osób.

Jaskra dotyka zarówno osoby dorosłe (jej ryzyko rośnie z wiekiem), jak i dzieci (szacuje się, że jedno na 10 000 dzieci rodzi się ze schorzeniem). Jest główną przyczyną ślepoty w krajach rozwiniętych (na świecie żyje ok. 7 milionów osób, które utraciły wzrok z powodu jaskry). Liczba osób chorych na jaskrę w Polsce szacowana jest na blisko 800 tysięcy.

– Jaskrę (glaukoma) charakteryzuje nieodwracalne uszkodzenie nerwu wzrokowego powstające na skutek zbyt wysokiego dla danej osoby ciśnienia wewnątrzgałkowego. Uszkodzenie nerwu wzrokowego prowadzi do charakterystycznych ubytków w polu widzenia oraz zmian w wyglądzie tarczy nerwu wzrokowego, co jest odzwierciedleniem stopnia zaawansowania choroby – mówi Katarzyna Rusin-Kaczorowska, specjalista chorób oczu z Visum Clinic w Rzeszowie.

Dwie przyczyny – jeden skutek
Istnieją co najmniej dwie przyczyny zaniku nerwu wzrokowego: mechaniczna, do której dochodzi gdy na drodze odpływu cieczy wodnistej z oka (w miejscu zwanym kątem przesączania) znajdzie się jakaś przeszkoda. Wtedy ciecz gromadzi się we wnętrzu oka, wzrasta ciśnienie śródgałkowe – doprowadzając do ucisku na włókna nerwowe, a w konsekwencji do zaniku nerwu wzrokowego; i naczyniowa, gdy naczynia krwionośne (odżywiające oko) są zwężone z powodu zmian miażdżycowych toczących się w ich ściankach i nie doprowadzają odpowiedniej ilości krwi do nerwu wzrokowego.

– W tej sytuacji dochodzi do chronicznego niedokrwienia nerwu, zaniku włókien nerwu wzrokowego, a w konsekwencji do ślepoty – często przy niskim ciśnieniu śródgałkowym – mówi Katarzyna Rusin-Kaczorowska, specjalista chorób oczu z Rzeszowa.

Wiele czynników ryzyka
Do czynników ryzyka rozwoju jaskry zaliczamy:
– podatność genetyczną (jaskra występująca w rodzinie)
– rasę – u osób rasy czarnej jaskra występuje trzy do czterech razy częściej
– wiek – częstość występowania jaskry zwiększa się z wiekiem, u osób po 70. roku życia jest nawet do ośmiu razy większa niż u osób, które przekroczyły 40. rok życia
– choroby towarzyszące, takie jak cukrzyca czy zaburzenia gospodarki lipidowej
– czynniki naczyniowe: miażdżyca, nadciśnienie tętnicze z fazą nocnych spadków ciśnienia, niedociśnienie tętnicze, predyspozycje do chorób przebiegających ze skurczem naczyń krwionośnych (migrena, objawy zimnych stóp i dłoni)
– krótkowzroczność powyżej – 4.0 dioptrii
– niektóre leki, np. preparaty sterydowe

– Jeżeli mamy od 1 do 3 ww. czynników ryzyka, powinniśmy badać oczy 2 razy w ciągu roku. Jeśli mamy ich więcej, bezzwłocznie należy skontaktować się z lekarzem – mówi dr Kaczorowska.

Rodzaje jaskry
Jaskra otwartego kąta – najczęstsza, podstępnie, bezobjawowo, nieodwracalnie uszkadzająca nerw wzrokowy. Może przebiegać z wysokim lub normalnym ciśnieniem w gałce ocznej.

Jaskra zamykającego się kąta – rzadsza, objawiająca się ostrymi lub podostrymi atakami wzrostu ciśnienia w gałce ocznej, rozpierającym bólem oka i głowy, wymiotami, pogorszeniem ostrości widzenia.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda