Najczęściej trujemy się lekami i alkoholem

Trucizny mogą wnikać do organizmu drogą pokarmową, wziewną, przeskórną. Gdy ich dawka jest duża, zatrucie może skończyć się śmiercią.

– Najczęstsze przyczyny zatruć to zatrucia lekami nasennymi i alkoholem lub samym alkoholem. Zwiększa się też liczba zatruć lekami przeciwbólowymi (Paracetamol, Aspiryna, Ketonal) oraz lekami nasercowymi – mówi dr Elżbieta Mach-Lichota, specjalista toksykolog ze Szpitala Wojewódzkiego nr 2 w Rzeszowie. – Niektóre zatrucia występują okresowo, np. zatrucie tlenkiem węgla w okresie jesienno-zimowym czy zatrucia grzybami latem i jesienią.

Objawy kliniczne zatruć to zmiany świadomości, częstości akcji serca, pojawienie się zaburzeń rytmu serca, skoki ciśnienia krwi, temperatury, szerokości źrenic, stanu skóry i błon śluzowych, perystaltyki przewodu pokarmowego i odruchów. Mogą być charakterystyczne dla danej grupy trucizn. Na rzeszowskim oddziale toksykologii rocznie leczy się ok. 900 chorych. Zatruci narkotykami i dopalaczami stanowią wśród nich niewielki odsetek.

Przez pomyłkę, nieuwagę lub w celach samobójczych
Pacjenci trują się w celach demonstracyjnych, przypadkowych, samobójczych. Niewielką grupę stanowią zatrucia zawodowe, najczęściej na skutek nieodpowiedniego zabezpieczenia substancji chemicznych, awarii, złego przeszkolenia lub nieodpowiedzialnego zachowania poszkodowanych.

– Zdarzają się przypadki wypicia metylu, glikolu, substancji żrących przez alkoholików zamiast alkoholu etylowego. Przypadki te często kończą się zgonem – mówi ekspert.

Pomoc zależy od rodzaju zatrucia
Trucizny mogą wnikać do organizmu drogą pokarmową, wziewną, przeskórną. Rodzaj stosowanych procedur będzie zależał od drogi narażenia. Udzielając pomocy choremu, należy pamiętać o własnym bezpieczeństwie – jest to naczelna zasada ratownictwa. Procedury związane z usuwaniem trucizny nazywamy dekontamincją. Przy zatruciach drogą inhalacyjną należy usunąć chorego ze skażonej atmosfery. Przy zatruciach doustnych wykonuje się: prowokowanie wymiotów, płukanie żołądka i jelit, podaje się węgiel aktywowany, środki przeczyszczające.

– Płukanie żołądka ma wiele przeciwwskazań, przede wszystkim czas od spożycia trucizny nie powinien być dłuższy niż 30-60 min – mówi toksykolog. – Nie wolno także prowokować wymiotów u chorych nieprzytomnych, po drgawkach, zatrutych środkami żrącymi, pochodnymi ropy naftowej i detergentami. Dekontaminacja skóry obejmuje usunięcie skażonej odzieży, mycie dużą ilością  ciepłej wody przez 15 min. W przypadku skażenia substancjami oleistymi powtarzamy dwukrotnie zmywanie mydłem lub szamponem. Nie stosujemy substancji neutralizujących. Należy pamiętać, że skażenie niektórymi substancjami chemicznymi wymaga specjalistycznego postępowania. Dekontaminacja oczu polega na obfitym spłukiwaniu wodą worka spojówkowego przez 15 min. Dalsze postępowanie będzie zależało od uszkodzeń stwierdzonych w badaniu okulistycznym.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda