Alkohol jest zabójczy dla płodu

Już 20 dni po zapłodnieniu tworzy się zarodek mózgu i rdzenia kręgowego. Nawet czekoladka z alkoholem może je uszkodzić.

Etanol należy do specyficznej grupy teratogenów neurobehawioralnych, które bez problemu przenikają przez łożysko matki chroniące płód przed wpływem różnego rodzaju toksyna i zarazkami. Po około 40 minutach od spożycia alkoholu przez matkę, jego stężenie w krwi płodu jest zbliżone do stężenia w krwi matki. – Nawet niewielka dawka może spowodować trwałe uszkodzenia jego mózgu – mówi dr Marzena Pelc-Dymon, specjalista psychiatrii dziecięcej z Regionalnego Ośrodka Rehabilitacji Dzieci i Młodzieży w Rzeszowie.

Ciężarna kobieta pijąc alkohol naraża swoje nienarodzone dziecko na uszkadzające mózg dziecka działanie substancji bardziej toksycznej niż jakikolwiek inny narkotyk. Nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu, o której można z całą pewnością powiedzieć, że nie wpłynie niekorzystnie na rozwój dziecka w okresie prenatalnym. Skutkiem działania alkoholu na płód jest alkoholowy zespół płodowy (FAS, ang. Fetal Alcohol Syndrome), choroba nieuleczalna, której można uniknąć zachowując absolutną abstynencję w czasie trwania ciąży.

Charakterystyczne rysy twarzy
Dzieci z FAS mają wiele (nie zawsze wszystkie) cech charakterystycznych: zmarszczka kącika oka; małe, szeroko rozstawione oczy; płaska środkowa część twarzoczaszki; krótki, zadarty nos; wygładzona rynienka podnosowa; cienka górna warga; małożuchwie. Dzieci z FAS mają niską wagę urodzeniową i z trudem przybywają na wadze. Obwód głowy u nich może być mniejszy niż normalnie. Niektóre niemowlęta mogą mieć wady serca lub inne anomalia dotyczące uszu, oczu, wątroby lub stawów. Większość dzieci z FAS ma opóźnienia rozwojowe i IQ niższy od normalnego. Niemowlęta z FAS są pobudzone. Mają trudności z jedzeniem (brak odruchu ssania), są nadwrażliwe na bodźce. Mogą mieć hypertonię (zbyt duże napięcie mięśniowe) lub hypotonię (zbyt małe napięcie mięśniowe) lub jedno i drugie.

Niewidoczne, lecz poważne
Najbardziej groźne cechy charakterystyczne FAS to niewidoczne objawy uszkodzenia układu nerwowego Objawy te mogą wystąpić jako zespół FAS lub FAE (Fetal Alcohol Effects): deficyt uwagi; deficyt pamięci; nadaktywność; trudności z rozumieniem pojęć abstrakcyjnych (matematyka, czas, pieniądze); nieumiejętność rozwiązywania problemów; trudność w uczeniu się na błędach; słaba ocena sytuacji; niedojrzałe zachowanie; słaba kontrola impulsów.

Bez wczesnej interwencji u osób takich mogą rozwinąć się zaburzenia wtórne, takie jak choroby umysłowe, problemy z prawem, nadużywanie alkoholu i narkotyków, aż do wad serca, dysfunkcji mózgu i śmierci włącznie. Wiele dzieci doświadcza poważnych zaburzeń zachowania i funkcjonowania społecznego, które trwają całe życie.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda