Zator groźny dla życia

Objawem zatoru płuc może być nagła duszność lub przyśpieszona praca serca.

Zator płucny jest trzecią po zawale serca i udarze mózgu chorobą układu krążenia bezpośrednio zagrażającą życiu. Nieleczony prowadzi do zgonu. Jak się przed nim ustrzec? Co robić, by nie narażać się na jego wystąpienie? Jakimi objawami się charakteryzuje?

– Najczęstszą przyczyną zatoru płucnego jest skrzeplina pochodząca z układu żylnego, rzadziej jest to zator tłuszczowy występujący po złamaniach i urazach kości – mówi lek. med. Maria Nowak, specjalista kardiologii w Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w Rzeszowie. – Powikłaniem zatoru płucnego może być niewydolność oddechowa, zapalenie lub ropień płuc, a najgroźniejszym następstwem zatoru jest zgon chorego.

Groźne unieruchomienie
Czynnikami ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej jest wiek, unieruchomienie (u osób starszych może dojść do powstania zakrzepu i oderwania materiału zatorowego np. podczas kilkugodzinnego lotu samolotem), zabiegi chirurgiczne i ortopedyczne, rozległe złamania i urazy, zastoinowa niewydolność serca, otyłość, żylaki kończyn dolnych, choroby nowotworowe, stosowanie przez kobiety doustnych środków antykoncepcyjnych i hormonalnej terapii zastępczej, a także przebyty wcześniej epizod żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Współistnienie kilku z wymienionych czynników zwiększa ryzyko wystąpienia choroby.

Najczęstszymi objawami zatoru tętnicy płucnej są:
*nagle pojawiająca się silna duszność (subiektywne uczucie braku tchu) zarówno podczas wysiłku fizycznego, jak i spoczynkowa,
*ból w klatce piersiowej,
*przyśpieszony oddech,
*przyśpieszona czynność serca (tachykardia),
*niepokój,
*kaszel,
*krwioplucie,
*sinica,
*spadek ciśnienia,
*utrata przytomności, omdlenie,
*gorączka.

Uwaga na objawy mało swoiste
– Większość wymienionych stanów może być wywołana również przez inne choroby. Np. ból w klatce piersiowej może wynikać z podrażnienia opłucnej (kłujący, nasilający się przy ruchach klatki piersiowej) albo może to być ból wieńcowy, występujący w okolicy zamostkowej. Czasem obie przyczyny stanowią powikłanie zatoru – mówi nasz ekspert. – Również gorączka to rzadki i mało charakterystyczny objaw sugerujący objawy infekcji. Natomiast stałym objawem zatoru płucnego jest przyśpieszona czynność serca – tachykardia, na którą powinno się zwracać szczególną uwagę, zwłaszcza kiedy występuje bez związku z wysiłkiem.

Bardzo rzadko w przypadku zakrzepicy żył głębokich może wystąpić zator tętnic mózgowych lub tętnic obwodowych. Dotyczy to tylko osób z wrodzonymi wadami serca, u których obecne są ubytki w przegrodach jam serca. Przez te otwory skrzepliny mogą przedostać się do centralnego krwiobiegu.

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa może nawracać. Najwyższe ryzyko nawrotu obserwuje się u osób z chorobami nowotworowymi i wrodzonymi, zaburzeniami układu krzepnięcia. Najniższe ryzyko nawrotu dotyczy osób z odwracalnymi czynnikami ryzyka takimi jak przebyty zabieg operacyjny, uraz lub czasowe unieruchomienie.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda