Pijesz i palisz? Grozi Ci rak krtani!

Równoczesna ekspozycja na alkohol i dym tytoniowy radykalnie zwiększa ryzyko wystąpienia raka krtani.

Nowotwory krtani, tak jak inne nowotwory złośliwe w obrębie jamy ustnej i gardła, rozwijają się najczęściej w wyniku nadużywania tytoniu i alkoholu. Te dwa czynniki odpowiadają za 90 proc. zachorowań na raka krtani, a jednoczesna ekspozycja na tytoń i alkohol dramatycznie zwiększa ryzyko wystąpienia nowotworu. O ile ekspozycja na dym tytoniowy u niepijących zwiększa ryzyko wystąpienia nowotworu o 30 razy, a alkohol u pijących niepalących o 10 razy, to równoczesna ekspozycja na alkohol i dym tytoniowy zwiększa ryzyko wystąpienia raka krtani o około 300 razy!!

Pozostałe czynniki predysponujące to wszelkiego rodzaju przewlekłe stany zapalne, narażenie na czynniki rakotwórcze i rzadko, infekcje wirusowe. Ważną rolę odgrywa również stan odżywienia, niedobory pokarmowe i brak w diecie warzyw i owoców. – U większości chorych na raka krtani obserwujemy zły lub dramatycznie zły stan uzębienia jamy ustnej – mówi dr n. med. Krzysztof Szuber, konsultant wojewódzki ds. otolaryngologii. – W grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia raka krtani są więc palacze, osoby nadużywające alkoholu, często źle odżywione, nie dbające o stan uzębienia jamy ustnej. To chory, który omija dużym łukiem lekarzy, który uważa, że jak nie boli to nie ma problemu, a jeśli już zaczęło boleć, to kiedyś przejdzie.

Objawy zależą od położenia
Krtań ma złożoną budowę anatomiczną i objawy chorobowe zależą od tego, która jej część jest zajęta procesem nowotworowym. Jeśli nowotwór dotyczy fałdów głosowych to pierwszym objawem jest chrypka i wówczas większość chorych stosunkowo wcześnie trafia do lekarza. Chrypka, która trwa dłużej niż dwa tygodnie, wymaga wizyty u specjalisty i nie należy tego objawu bagatelizować, bowiem wczesne badanie i wykrycie choroby może decydować o życiu chorego. Na szczęście większość chorych z chrypką wcześnie trafia do lekarza i stąd wyniki leczenia raka krtani w lokalizacji głośniowej (fałdy głosowe) są najlepsze. Większym problemem są raki krtani zlokalizowane poza fałdami głosowymi, gdzie dominują inne objawy, a chrypka świadczy o znacznie zaawansowanym procesie nowotworowym. Pierwsze objawy w lokalizacji poza fałdami głosowymi są niecharakterystyczne i jest to uczucie dyskomfortu, przeszkody, zawadzania, a czasem pobolewania przy połykaniu (obrazowo określa się to jako “objaw gorącego ziemniaka”), chory z trudem i bólem przyjmuje pokarmy i połyka ślinę. Czasem pierwszym objawem raka krtani jest duszność. Taki stan dowodzi już znacznego zaawansowania nowotworu. Zdarza się, że pierwszym objawem raka krtani lub gardła dolnego jest guz szyi. Czasem taki stan jest oceniany jako zapalenie węzłów chłonnych, ale jeśli to “zapalenie” trwa dłużej niż dwa tygodnie to, podobnie jak w przypadku chrypki, konieczna jest wizyta u specjalisty.

Nie wolno lekceważyć objawów
– Rak krtani jest chorobą, którą stosunkowo łatwo można rozpoznać, ale pod warunkiem, że chory nie bagatelizuje objawów, a lekarz zachowuje tzw. „czujność onkologiczną”. Powtórzę jeszcze raz. Jeśli jakiś objaw trwa dłużej niż dwa tygodnie, nie ustępuje mimo zastosowanego leczenia, najczęściej antybiotykami, chory powinien trafić do specjalisty. Jeśli badanie specjalistyczne w danym momencie niczego nie wykazuje, ale dolegliwości nadal się utrzymują, należy ponownie zgłosić się do badania – podkreśla nasz ekspert.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda