Paracetamol może zabić

RZESZÓW, PODKARPACIE. 4 mg paracetamolu na dobę to maksymalna dawka. Jej przekroczenie może poważnie uszkodzić wątrobę i nerki, a nawet spowodować zgon.

Apap, Choligrip, Codipar, Coldrex, Efferalgan, Febrisan, Fervex, Gripex, Grypolek, Grypstop, Panadol, Saridon, Tabcin, Theraflu, Etopiryna, Amipar to długa lista leków na bazie paracetamolu. Jeżeli chory zażyje kilka leków naraz, to zwielokrotni ilość substancji czynnych w organizmie i łatwo przekroczy maksymalne dawki specyfiku. Lecząc objawy przeziębienia (ból głowy, łamanie w kościach, gorączkę) kilkoma preparatami, możemy zepsuć sobie wątrobę czy nerki.

Zatrucia paracetamolem nie przeżył niespełna sześćdziesięcioletni mężczyzna z powiatu strzeleckiego, który w ciężkim stanie trafił do szpitala na oddział anestezjologii i intensywnej terapii. Jak dowiedzieli się lekarze, mężczyzna przedawkował paracetamol, który zażywał pod różnymi postaciami bardzo często, chcąc łagodzić sobie różne dolegliwości, czasem drobne – jak bóle głowy, lekkie przeziębienia.

– Najczęstsze przyczyny zatruć to obecnie zatrucia lekami nasennymi i alkoholem. Co roku zwiększa się też liczba zatruć lekami przeciwbólowymi (Paracetamol, Aspiryna, Ketonal) oraz lekami nasercowymi – mówi dr Elżbieta Mach-Lichota, specjalista toksykolog ze Szpitala Wojewódzkiego nr 2 w Rzeszowie.

– Polekowe uszkodzenia stanowią też najczęstszą przyczynę ostrej niewydolności wątroby – mówi dr n. med. Krzysztof Gutkowski kierujący Oddziałem Gastroenterologii i Hepatologii w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Rzeszowie.

Ważny jest czas
W przypadku zatrucia paracetamolem ważny jest czas. Zwykle pacjent zwraca się o pomoc do lekarza po 72-90 godzinach od zażycia toksycznej dawki, nie kojarząc dokuczających mu objawów z zatruciem. Jakie objawy po zażyciu dużej dawki paracetamolu powinny nas niepokoić? – Przede wszystkim nigdy nie przekraczajmy dawki dopuszczalnej do przyjęcia w ciągu doby; ta dawka to 4 gramy na dobę. Wyższa grozi nam poważnym zatruciem. 10 gramów uważa się za dawkę toksyczną, śmiertelnie niebezpieczną – mówi doktor. – Zawsze czytajmy ulotkę i stosujmy się do niej, zwłaszcza gdy podajemy lek dzieciom; tu ulotka instruuje nas, jak stosować lek, bo ważna jest masa ciała dziecka.

Pierwszy etap zatrucia paracetamolem obejmuje 24 godz. od momentu zażycia toksycznej dawki. Występują wtedy nudności, wymioty, złe ogólne samopoczucie, pocenie się, zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Drugi etap przypada w drugiej dobie, od 24 do 48 godzin od zażycia nadmiernej dawki paracetamolu. Występują wtedy bóle w prawym podżebrzu (jak przy kolce wątrobowej), pojawiają się problemy z wydalaniem moczu, co świadczy o zaburzeniu pracy nerek, zaczyna się ostra niewydolność nerek. Trzeci etap trwa od trzeciej do czwartej doby i charakteryzuje się postępującym uszkodzeniem wątroby, zaburzeniami świadomości, wymiotami; widać zażółcenie skóry i białkówki gałki ocznej. Mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca, niedotlenienie.

Zażywając lek, zawsze warto sprawdzić na opakowaniu czy ulotce międzynarodową nazwę preparatu – dla paracetamolu to paracetamolum lub acetaminophen. Jeśli na dwóch lekach o różnych nazwach znajdziemy także tę międzynarodową, to znaczy, że w obydwu jest zawartość paracetamolu i nie ma sensu ich dublować; jest to wręcz niebezpieczne.

Anna Moraniec

• Rzeszów