Lata międzywojennego dwudziestolecia to czas szczególny w dziejach naszego miasta. Rzeszowianie wreszcie po 146 latach mogli sami zacząć decydować o sobie. Decyzje i działania jakie wówczas podejmowali miały i mają wciąż wpływ na to, co działo się później.
Jak rzeszowianie zachowywali się w okrutnych czasach okupacji niemieckiej i tragicznych latach komunistycznego zniewolenia. Dzisiaj, kiedy znów cieszymy się wolnością, mimo że nie zawsze i nie w pełni potrafimy z niej korzystać, warto odwoływać się do tamtych doświadczeń. Często napawających dumą, a niekiedy tak jak i dziś zwykłym, ludzkim wstydem. Nie ma już potrzeby, aby którekolwiek z nich ukrywać, czy pomijać milczeniem.
Są jeszcze wśród nas ci, którzy przedwojenny Rzeszów pamiętają, choć z każdym dniem jest ich mniej. Wykorzystajmy ostatnią okazję, by dowiedzieć się od nich, skąd czy od kogo uczyli się wówczas patriotyzmu, kto pomagał im kształtować umysł, a kto tężyznę fizyczną, gdzie chodzili na spacery, randki czy na lody. Tylko oni wiedzą, które kino cieszyło się największą popularnością, jakie opowiadano dowcipy, w którym sklepie można było kupić najlepsze ciastka, a gdzie najelegantszy kapelusz. Te drobne z pozoru informacje pozwalają odtworzyć, a później zrozumieć ducha „Tamtego Rzeszowa”, o którym tak pięknie pisał przed laty nieodżałowany Franciszek Kotula. Jeśli świadków tamtych dni nie ma już wśród nas, może ich dzieci, czy wnuki pamiętają opowiadane przez nich rzeszowskie historie.
Historia dwudziestolecia wciąż jeszcze pełna jest białych plam pora, by wreszcie wspólnymi siłami wypełnić je treścią. Sprawmy, by panorama życia miasta sprzed osiemdziesięciu lat ukazała się naszym oczom w cały swoim bogactwie.
W związku z przygotowywaną do druku książką „Rzeszów między wojnami. Opowieść o życiu miasta w latach 1918-1939” zwracam się z prośbą o udostępnienie, będących w Państwa posiadaniu pamiątek z niepodległego Rzeszowa. Zwłaszcza fotografii, dokumentów, wspomnień, listów pisanych przez ówczesnych mieszkańców miasta. Cenna i ważna może być każda rzecz i każde wspomnienie, czy informacja. Najciekawsze wykorzystamy we wspomnianej publikacji, pozostałe chcemy zamieszczać na właśnie uruchamianej, pod egidą Regionalnego Stowarzyszenia Pamięci Historycznej „Ślad”, stronie poświęconej omawianym wydarzeniom. Mam nadzieję, że wspólnie uda nam się stworzyć coś, co zaciekawi nie tylko historyków, lecz wszystkich emocjonalnie związanych z miastem, w którym obecnie lub kiedyś przyszło nam żyć.
Zatem wspólnie udajmy się na spacer po ulicach Rzeszowa czasów niepodległości.
Janusz Kujawa
Rzeszów czasów niepodległości added by Redaktor on
View all posts by Redaktor →