Badaj znamiona, to może uratować życie

RZESZÓW, PODKARPACIE. Osłona przed słońcem i systematyczne badania skóry najlepiej chronią przed rakiem skóry. Połowa osób nigdy ich nie robiła.

Z międzynarodowego sondażu Ipsos wynika, że kontroli znamion u dermatologa, które najlepiej chronią przed rakiem nigdy nie robiło aż 52 proc. osób. W Polsce tylko 13 proc. badanych przyznało, że do lekarza zgłasza się na taką kontrolę co najmniej raz w roku. – Na dermatoskopię znamion barwnikowych powinien zdecydować się każdy, aby dermatolog mógł ocenić obecne zmiany skórne i w zależności od czynników ryzyka ustalić częstotliwość kontroli oraz zwrócić uwagę na zmiany, które mają być poddawane obserwacji własnej pacjenta – mówi Ewa Mikuła, specjalista dermatolog z Centrum Dermatologii Medycyny Estetycznej i Laseroterapii w Rzeszowie.

Co powinno zaniepokoić w wyglądzie znamienia? – Przede wszystkim cechy jakiejkolwiek aktywności w obrębie znamion, czyli nagłe powiększanie się, zmiana koloru, granic, rumieniowa obwódka, świąd. Objawy takie jak krwawienie, owrzodzenie świadczą już o zaawansowaniu procesu. Przede wszystkim jednak powinniśmy zwrócić uwagę na występowanie nowych zmian, niekoniecznie zabarwionych. Istnieje bowiem odmiana bezbarwnikowa czerniaka, która może imitować inne łagodne wyrośla czy zmiany skórne – mówi dermatolog.

Ważne samobadanie
Specjaliści zwracają uwagę, że ważne jest zarówno kontrolowanie znamion, jak i całej skóry, ponieważ większość czerniaków (62 proc.) powstaje w miejscach, w których nie było wcześniej żadnych zmian. To można robić samemu.

„Podczas samobadania należy kierować się zasadą ABCDE” – „A” (od asymmetry) oznacza, że podejrzana jest zmiana asymetryczna; „B” (borders) wskazuje na poszarpane jej granice; „C” (color) to zmiana różnobarwna, szczególnie czarna, szara, czerwona i mleczna; „D” (diameter) sugeruje zbyt dużą średnicę, powyżej 5 mm; „E” (evolution) to zmiana gwałtownie się powiększająca. Wszystkie te zmiany mogą ujawniać rozwój czerniaka, który zwykle powstaje w ciągu 6-8 miesięcy, to dość dużo czasu, żeby w porę go wykryć. Na tym etapie nowotwór ten jest na ogół w pełni uleczalny, trzeba go tylko jak najszybciej usunąć.

Wszystko z okazji rozpoczęcia światowej kampanii profilaktycznej „Zostań Skin Checkerem”, propagującej wczesne wykrywanie nowotworów skóry, w tym wyjątkowo groźnego czerniaka.

Anna Moraniec

• Rzeszów