Prokuratury dopiero teraz kierują pierwsze akty oskarżenia

PODKARPACIE. Rusza nowa procedura karna.

1 lipca był rewolucyjną datą dla polskiego wymiaru sprawiedliwości. W życie weszła całkiem nowa procedura karna, w tym procesy sądowe znane nam z amerykańskich filmów.

Zakres zmian jest ogromny. Najbardziej istotne z punktu widzenia obywatela zmiany to: swobodny dostęp do obrońców z urzędu niezależnie od sytuacji materialnej oskarżonego, oczywiście na koszt podatnika. Druga istotna zmiana to rozwiązanie, które sprawia, że oskarżony nie musi stawiać się na rozprawie. Jeśli zostanie prawidłowo zawiadomiony o rozprawie, to jego niestawiennictwo nie sparaliżuje i nie wydłuży procesu.

Zmiany dotyczyły też prowadzenia postępowań karnych. W znacznym stopniu spadło to na policję. Prokuratorzy, z których zdjęto część tych obowiązków, zostali natomiast obarczeni obowiązkiem uczestnictwa we wszystkich rozprawach karnych.

Od 1 lipca prokuratury wstrzymały kierowanie aktów oskarżenia. Powodem były nowe przepisy, które nakazywały, by do aktu oskarżenia była załączona informacja o sytuacji materialnej oskarżonego. Dane te miały pochodzić z fiskusa, a udostępniane miały być drogą elektroniczną. W momencie wejścia przepisów elektroniczny system jednak nie działał.

Pierwsze akty oskarżenia
Po miesiącu od wejścia w życie nowych przepisów prokuratury kierują dopiero pierwsze akty oskarżenia na nowych zasadach. – W piątek skierowaliśmy pierwszy akt oskarżenia w sprawie o posiadanie narkotyków. Z jego skierowaniem czekaliśmy na uzyskanie danych o stanie majątkowym oskarżonych – mówi Jacek Żak, szef Prokuratury Rejonowej w Dębicy.

Spór przed sędzią
Niektóre prokuratury nie skierowały w tej chwil jeszcze żadnego aktu oskarżenia na nowych zasadach, choć, jak zapowiadają, ma to też nastąpić w ciągu najbliższych dni. Oznacza to, że w ciągu najbliższych miesięcy będziemy świadkami pierwszych procesów karnych „po amerykańsku”, tzn. procesów kontradyktoryjnych o charakterze sporu. W sporze tym prokurator, a po drugiej stronie oskarżony z adwokatem z urzędu lub wyboru, będą spierać się przed obliczem sędziego. Rola sędziego sprowadzona została do roli arbitra niebiorącego udziału w ustalaniu prawdy, a jedynie oceniającego przedstawiane dowody i zeznania.

Artur Getler

• Region