Wady serca prowadzą do niewydolności innych narządów

Do rozwoju wad serca może przyczynić się nawet próchnica zębów, źle leczona angina czy zapalenie stawów.

Nieleczone wady zastawkowe i wrodzone prowadzą do powiększenia jam serca lub przerostu mięśnia sercowego i w efekcie do niewydolności krążenia. Objawia się to dusznością, łatwym męczeniem się i obrzękami nóg, zastojem krwi w wątrobie i jej powiększeniem, puchliną brzuszną (gromadzenie się płynu w jamie brzusznej), zaburzeniami rytmu serca (migotanie przedsionków, komorowe zaburzenia rytmu serca).

– Długotrwała niewydolność krążenia prowadzi do niewydolności nerek, wątroby i niewydolności oddechowej, które są najczęstszą przyczyną śmierci pacjentów z wadami serca – mówi dr hab. n. med. prof. UR Kazimierz Widenka, konsultant wojewódzki ds. kardiochirurgii, kierownik Kliniki Kardiochirurgii w Klinicznym Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w Rzeszowie. – Ze względu na dominującą duszność dość często pacjenci z wadami zastawkowymi i niewydolnością krążenia myślą, że chorują na astmę.

Wrodzone i nabyte
Wady serca dzielimy na wrodzone i nabyte. Do typowych wad wrodzonych zaliczamy ubytki (otwory) w przegrodach międzykomorowej i międzyprzedsionkowej. Wady wrodzone nie zawsze ujawniają się od urodzenia. Część z nich, np.: ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej dają objawy dopiero u dorosłych. Podobnie zastawka aortalna dwupłatkowa najczęściej w dzieciństwie nie powoduje dolegliwości, które występują dopiero w 5-tej lub 6-tej dekadzie życia z powodu jej zwapnienia i zwężenia.

Od zakażenia do wady
– Wady nabyte to głównie wady zastawkowe, które powstają w trakcie życia pacjenta, np. w wyniku gorączki reumatycznej spowodowanej paciorkowcowym zakażeniem w dzieciństwie: angina, szkarlatyna, zapalenie stawów (obecnie ze względu na prawidłowe leczenie infekcji paciorkowcowych gorączka reumatyczna w Polsce należy do rzadkości) – mówi dr Widenka.

Kolejną przyczyną wad serca jest zwyrodnienie śluzowate (związane z wiekiem osłabienie tkanki łącznej); bakteryjne zapalenia wsierdzia – spowodowane najczęściej stanami zapalnymi dziąseł i przyzębia, ubytkom w zębach w przebiegu próchnicy (prowadzących do wysiewu bakterii do krwi i namnażaniu się ich na zastawce); nadciśnienie tętnicze, które może prowadzić do poszerzenia się aorty, co jest przyczyną powstawania tętniaka aorty wstępującej i w następstwie jej poszerzenia lub kardiomiopatii nadciśnieniowej, powiększenia lewej komory serca i w efekcie niedomykalności zastawki mitralnej; choroba wieńcowa będąca następstwem miażdżycy. – Najczęstszą wadą u dorosłych jest tak zwane starcze zwężenie zastawki aortalnej, które w skrócie spowodowane jest degeneracją zastawki w związku ze starzeniem się organizmu – mówi nasz ekspert.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda