Jarosław najbardziej zanieczyszczonym miastem w regionie

PODKARPACIE. Pyły rakotwórcze i trujące związki chemiczne w naszym powietrzu.

Chodzi o zanieczyszczenia powietrza pyłami zawieszonymi PM2.5 i PM10, silnie rakotwórczym benzo(a)pirenem oraz trującymi związkami chemicznymi (tlenki siarki, tlenki azotu, tlenek węgla, metale ciężkie, sadza) wchodzącymi w skład smogu, które mogą przedostać się do płuc, a następnie do krwiobiegu, stając się przyczyną chorób serca, raka płuc, astmy i ostrych infekcji układu oddechowego.

Z danych Generalnego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Rzeszowie wynika, że stężenie średnioroczne pyłu PM10 na stacjach pomiarowych w regionie zostało przekroczone w 2015 r. w Jarosławiu i wyniosło 44 µg/m3 (110 proc. normy średniorocznej). W pozostałych punktach pomiarowych stężenia średnioroczne wyliczone z wykonanych serii pomiarowych stanowiły od 75 do 90 proc. normy. Najwyższe stężenia średnioroczne pyłu PM2.5 zlokalizowano w Jaśle i w Mielcu. W Rzeszowie średnioroczne stężenia pyłu PM2.5 wyniosły od 8,8 µg/m3 do 24,8 µg/m3 (35-99 poziomu dopuszczalnego). Na Podkarpaciu nie stwierdzono przekroczenia norm w zakresie zanieczyszczenia powietrza dwutlenkiem siarki, dwutlenkiem azotu, tlenkiem węgla, benzenem ani ozonem.

18 proc. nowotworów płuc
Dane Międzynarodowej Agencji Badania Raka wskazują, że wzrost poziomu zanieczyszczenia o 10 mikrogramów na metr sześcienny daje wzrost ryzyka zachorowania o mniej więcej 9 proc. Na przykład: średnioroczny poziom zanieczyszczenia pyłem PM2,5 w Gdańsku na poziomie 17,8 µg/m sześć., odpowiada za 6-9 proc zachorowań na nowotwory płuc, a w Krakowie, z poziomem 43,2 µg/m sześć., odpowiada za 25-35 proc zachorowań. Może być jeszcze gorzej, bo w Polsce mamy też wielokrotnie przekroczone normy rakotwórczego benzo(a)pirenu i innych wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, z którymi większość krajów europejskich nie ma problemu.

Jeżeli chodzi o benzo(a)piren, to mieszkaniec Krakowa w ciągu roku przyjmuje go w ilości odpowiadającej wypaleniu 2,5 tys. papierosów. Londyńczyk – 25. To są 100-krotne różnice.

– Zanieczyszczenia powietrza przyczyniają się do uszkodzenia błony śluzowej dróg oddechowych i zwiększają ryzyko zapalenia zatok przynosowych, alergii i astmy oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc – mówi dr n. med. Piotr Rapiejko, specjalista otolaryngolog, członek rady programowej ogólnopolskiej kampanii „Zdrowe Zatoki”.

Mogą podjąć ustawę antysmogową
W tym roku planowana jest aktualizacja programów ochrony powietrza dla dwóch stref: miasta Rzeszowa i strefy podkarpackiej, która obejmuje obszar województwa, ale z wyłączeniem stolicy regionu. Urząd marszałkowski zamierzamy wprowadzić ograniczenia do jakości paliw, które są stosowane do ogrzewania domów w różnych częściach Podkarpacia. Określi również parametry dopuszczonych do stosowania paliw oraz wprowadzone zostaną wymagania co do jakości eksploatowanych urządzeń grzewczych. W tej sprawie mają też być przeprowadzone konsultacje z przedstawicielami gmin.

Anna Moraniec

• Region