HIV to już nie wyrok śmierci, to choroba przewlekła

Specjaliści szacują, iż w Polsce żyje około 20 tys. osób zakażonych HIV i chorych na AIDS. Oficjalne statystki mówią tylko o kilku tysiącach osób z wirusem.

Od początku epidemii zakażonych HIV (ludzkim wirusem niedoboru odporności) zostało co najmniej 78 mln, zmarło z powodu AIDS (wywołany przez HIV nabyty zespół upośledzenia odporności) – ok. 39 mln osób. Jednak eksperci mają nadzieję, iż w ciągu najbliższych 15 lat uda się zatrzymać epidemię. Dzięki nowoczesnym lekom globalnie spada liczba zgonów z powodu AIDS.

– Do sukcesu jednak jeszcze bardzo daleko. Powszechna świadomość zagrożenia jest stanowczo zbyt mała. Przede wszystkim nie pamiętamy, iż HIV może dotyczyć każdego, bez względu na wiek, płeć, status społeczny czy zawodowy, orientację seksualną. Wystarczy jedno ryzykowne zachowanie – mówi dr n. med. Grażyna Cholewińska–Szymańska, konsultant wojewódzki w dziedzinie chorób zakaźnych dla województwa mazowieckiego, ordynatorem Oddziału III Wojewódzkiego Szpitala Zakaźnego w Warszawie.

Jakie są drogi zakażenia?
Determinowane są przez środowisko, w którym obecny jest wirus HIV. Najlepiej czuje się on w naszej krwi, ponieważ do życia wyszukuje sobie ludzkie komórki odpornościowe – limfocyty, które są w niej obecne. Może też znajdować się w płynach ustrojowych – spermie, wydzielinie z pochwy, płynie mózgowo-rdzeniowym oraz owodniowym (stąd możliwe jest zakażenie dziecka przez matkę). Najwięcej zakażeń odbywa się drogą kontaktów seksualnych. Młodzi ludzie już wiedzą, że są skuteczne leki i nie boją się choroby, co samo w sobie jest dobre, ale może być przyczyną lekkomyślnych zachowań. Choroba wciąż jest groźna, trzeba więc szkolić edukatorów, którzy dotrą do różnych środowisk – zarówno ludzi młodych, jak i osób dojrzałych. W przypadku tych drugich chodzi m.in. o turystykę seksualną. Korzystają z niej czasem klienci (np. kobiety w wieku 50+), którzy nie są świadomi zagrożeń, jakie ona niesie.

Jak ograniczyć ryzyko zakażenia przez kontakt seksualny?
Na razie nikt nie wymyślił nic lepszego niż prezerwatywa. Natomiast hitem ostatnich lat jest tzw. postępowanie pre-ekspozycyjne. Istnieją liczne i poważne dowody naukowe na to, że profilaktyczne przyjmowanie leku przez zdrowego partnera przed kontaktem seksualnym z partnerem chorym redukuje ryzyko zakażenia o około 90 proc. To jest chyba przyszłość profilaktyki HIV. Drugim ważnym ogniwem obniżającym możliwość zakażenia jest terapia osób chorych. Jeżeli skutecznie leczymy osobę zakażoną, to jest ona bezpieczna dla otoczenia. A zdrowy partner, jak wspomniałam, może brać leki profilaktycznie. To są nowości ostatnich lat – mówi profesor.

Zrób test
Testy wykrywające przeciwciała przeciwko HIV zaleca się każdemu, kto kiedykolwiek podejmował ryzykowne zachowania seksualne, przyjmował narkotyki lub inne substancje w iniekcjach korzystając z niesterylnej igły i strzykawki, wykonywał w niepewnych warunkach tatuaż czy piercing. Badanie zalecane jest również wszystkim przyszłym matkom i ich partnerom najpóźniej na początku ciąży. Można je wykonać bezpłatnie i anonimowo w punktach konsultacyjno-diagnostycznych, których listę – podobnie jak wszystkie niezbędne informacje o HIV/AIDS – znaleźć można na stronie Krajowego Centrum ds. AIDS (www.aids.gov.pl) oraz na stronie www.leczhiv.pl. Odpłatnie testy wykonuje większość laboratoriów diagnostycznych w kraju.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda