Skutkiem zaawansowanej endometriozy może być bezpłodność

Bolesne miesiączki i obfite krwawienia menstruacyjne mogą świadczyć o różnych schorzeniach dróg rodnych, jednym z nich może być endometrioza.

– Endometrioza to obecność błony śluzowej macicy w miejscach, w których nie powinno jej być – najczęściej w jamie otrzewnej, jajnikach i jajowodach. Nie wiadomo, jaka jest przyczyna takiego stanu rzeczy. Istnieje teoria, tzw. miesiączkowania wstecznego, czyli w trakcie krwawienia przez jajowody do jamy otrzewnowej wylewa się krew menstruacyjna, drobiny tkanki złuszczają się i dostają do brzucha. Prawdopodobnie jest to choroba, która łączy się z zaburzeniem układu immunologicznego – mówi prof. dr hab. n. med. Violetta Skrzypulec-Plinta, dziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Endometrioza dotyka 8 – 15 proc. kobiet w okresie reprodukcji. Jest jedną z częstszych przyczyn hospitalizacji na oddziałach ginekologicznych i drugą, po mięśniakach macicy, przyczyną usunięcia macicy (histerektomii).

Jakie czynniki mogą świadczyć o endometriozie?
To, co przede wszystkim powinno zaniepokoić to mocny ból podczas miesiączki oraz obfite krwawienia. Dodatkowo lekarz podczas badania może zauważyć charakterystyczne zmiany na błonie śluzowej szyjki macicy i pochwy, które powiększają się pod koniec cyklu, trochę się obkurczają po miesiączce. Ogniska endometriozy przyjmują postać białych, czerwonych, niebieskich, brązowawych lub czarnych guzków. Ich ciemne zabarwienie spowodowane jest krwawieniem i odkładaniem się złogów hemosyderyny, która jest białkiem magazynującym żelazo, a powstającym z erytrocytów w procesie ich rozpadu. Wygląd ognisk endometrialnych zależy też od czasu trwania choroby.

Utrudnia zajście w ciążę, może prowadzić do bezpłodności
Bycie chorą na endometriozę nie oznacza automatycznie bycia bezpłodną. Ogólnie rzecz biorąc, kobietom z tym rozpoznaniem trudniej zajść w ciążę od innych kobiet, zajmuje im to trochę więcej czasu. Ale 18-24 proc. kobiet dowiaduje się o chorobie dopiero podczas cesarskiego cięcia przy porodzie. Oznacza to, że co 4 kobieta będzie miała dziecko spontanicznie, bez poprzedzającego leczenia. W większości przypadków, nie wiadomo dlaczego, kobiecie z endometriozą trudniej jest zajść w ciążę.

Wyjątkiem od reguły jest sytuacja, kiedy endometrioza jest na tyle zaawansowana, aby spowodować uszkodzenia jednego lub więcej narządu niezbędnego do poczęcia. Na przykład, jeśli jajniki są pokryte grubą warstwą zrostów, jajeczko nie może uwolnić się z jajnika i zostać zapłodnione. Podobnie, jeśli jajnik lub jajowód utknie w zroście w jakimś nietypowym miejscu, jajeczko nie jest w stanie przedostać się z jajnika do ujścia jajowodu. Takie nieprawidłowości są zwykle znajdowane u kobiet ze średnio lub bardzo zaawansowaną endometriozą.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda