Kto pisze przemówienia politykom?

POLSKA, RZESZÓW. Wprawdzie marketing polityczny w Polsce nie jest jeszcze tak rozwinięty jak na zachodzie, ale polscy politycy też korzystają z usług „ghostwriterów”, czyli „piszących duchów”.

Myli się ten, kto myśli, że większość polityków potrafi z łatwością przemawiać i ubierać swoje myśli w piękne słowa. Większość z nich posiada doradców, którzy dbają o wizerunek, ale też – a może przede wszystkim – o to, co mówią. Z pewnością dotyczy to głów państw i szefów rządów, którzy niechętnie przyznają się do zatrudniania specjalistów.

Kim są „autorzy widmo”? To dziennikarze, publicyści, PR-owcy. Nie udzielają wywiadów, unikają rozgłosu. W porozumieniu z rządzącymi przygotowują całe przemówienia, a czasem tylko doradzają. Są profesjonalistami, którzy dbają o to, żeby dany polityk zawładnął sercami słuchaczy. Starają się być w cieniu, jednak to oni w dużej mierze odpowiadają za ich sukces lub porażkę. Czasem zastanawiamy się nad tym, jak to możliwe, że człowiek, który miał problem z wysławianiem się, teraz przemawia piękną polszczyzną. Odpowiedź jest prosta: ktoś mu w tym pomógł.

Umiejętność pisania to jedno. Równie ważne jest jednak porozumienie z szefem, zdolność przekazania jego myśli oraz dobranie odpowiednich słów do konkretnej sytuacji. Dzięki pracy z fachowcami polityk może bowiem zdobyć uznanie, a co za tym idzie poparcie wyborców. Tak było w przypadku Donalda Tuska. Mówi się, że były premier zawdzięcza swój sukces Igorowi Ostachowiczowi i Rafałowi Grupińskiemu. Pierwszy był przede wszystkim odpowiedzialny za stronę PR-ową i zgłaszał, co powinno znaleźć się w przemówieniu. Grupiński je pisał, zaś Tusk nanosił własne poprawki.

Z drugiej strony pamiętajmy, że na speechwriterach ciąży ogromna odpowiedzialność, bo oprócz pochwał, mogą ściągnąć na mówców falę krytyki. Przypomnijmy sobie chociażby wpadkę Baraca Obamy z „polskimi obozami śmierci”. Polacy nigdy jej nie zapomną. A odpowiedzialnym za tę pomyłkę jest Jon Favreau, doradca prezydenta, który pisał przemówienie.

Z kim współpracują obecni rządzący? Przemowy dla premier Beaty Szydło pisze Witold Olech. To postać małoznana nawet dla posłów PiS. Nie należy do partii i pracuje wyłącznie z panią premier. To on ma odpowiadać za mocną politykę antymigracyjną szefowej rządu. Andrzejowi Dudzie podobno pomaga Piotr Agatowski. Podobno, bo oficjalnie nie jest zatrudniony w kancelarii prezydenta.

Samodzielnie piszącymi (nawet w opinii opozycji) byli bracia Kaczyńscy. Lech Kaczyński prawie zawsze sam przygotowywał swoje przemówienia i wypowiadał je z głowy. Podobnie Jarosław, choć podczas kampanii prezydenckiej część przemówień pisał dla niego Michał Kamiński.

Zapytaliśmy, czy najważniejsi politycy Podkarpacia korzystają z pomocy ekspertów. Marszałek Marek Kuchciński oficjalnie nie korzysta z gotowców. W oświadczeniu Andrzeja Grzegrzółki, dyrektora Centrum Informacji Sejmowej czytamy: „Marszałek Sejmu osobiście opracowuje swoje wystąpienia, co oznacza, że materiały, które pojawiają się w przestrzeni publicznej zawsze mają charakter indywidualnego i samodzielnego – czasami też osobistego – przekazu.” Z drugiej strony nie zaprzecza, że współpracuje z doradcami. „Jest to jednak kooperacja konsultacyjna, pomocnicza – typowa dla osoby zajmującej jedno z najwyższych rangą stanowisk państwowych” – czytamy dalej.

Władysław Ortyl, marszałek województwa podkarpackiego, otwarcie przyznaje, że nie pisze samodzielnie przemówień. – W tym zakresie pomocą służy biuro prasowe oraz doradcy i asystenci. Marszałek doskonale wie, co chce powiedzieć, a jego tezy są ubierane w słowa – słyszymy w biurze prasowym Urzędu Marszałkowskiego.

Wioletta Kruk

• Rzeszów