Architekci przeciw wyburzeniu pomnika Czynu Rewolucyjnego

RZESZÓW. IPN przekonuje, że w przestrzeni publicznej stolicy Podkarpacia nie powinno być takiego „upamiętnienia” komunizmu.

– Pomnik Czynu Rewolucyjnego jest symbolem Rzeszowa, ma wartość historyczną i środowisko architektoniczne nie zgada się na jego wyburzenie – takie jest stanowisko rzeszowskich architektów, o którym informuje Marek Chrobak, prezes rzeszowskiego oddziału Stowarzyszenia Architektów Polskich. – Zwracamy się z prośbą do prezydenta Rzeszowa, wojewody i IPN, żeby powstrzymać się przed rozbiórką tego monumentu.

Aktualnie właścicielem pomnika jest klasztor ojców Bernardynów. Zakonnicy mają pomnik już 11 lat, łącznie z placem, na którym wybudowano ogród bernardyński. Radni PiS chcieliby, żeby monument zniknął z centrum miasta, prezydent Tadeusz Ferenc, chce, żeby pomnik pozostał w tym miejscu. W tej sprawie wystosował pismo do IPN.

W piśmie włodarz miasta podkreślił, że zarówno ratusz, jak i zamek Lubomirskich oraz pomnik Czynu Rewolucyjnego kojarzą się z Rzeszowem. Dodał, że socrealizm to zamknięty okres w dziejach sztuki, to dzieło architektoniczne i nie należy, jak tego chcą politycy PiS, skupiać się wyłącznie na komunistycznym rodowodzie monumentu.

Podobne zdanie mają członkowie Stowarzyszenia Architektów Polskich Oddział Rzeszów. Wyrazili swój stanowczy sprzeciw wobec działań, które mają doprowadzić do likwidacji tego pomnika. – Ten pomnik to wartość artystyczna i ta bryła pomnika jest charakterystyczną dominantą w sylwetce miasta – czytamy w uchwale SARP.

Marek Chrobak zaznacza, że SARP nie może zrobić zbyt wiele w sprawie pomnika. Stowarzyszenie może wyrazić tylko swoje opinie i zwrócić się do władz, aby pomnik nie został rozebrany.

Instytut Pamięci Narodowej informuje, że nie może odstąpić od wydanej opinii w sprawie pomnika. – Na ten temat na pewno będziemy prowadzić rozmowy – zapewnia Katarzyna Gajda-Bator, asystent prasowy IPN w Rzeszowie.

O rozmowach na temat ewentualnego wyburzania pomnika mówi też o. Rafał Klimas, proboszcz parafii przy klasztorze oo. Bernardynów. Zakonnicy mają przedyskutować sprawę w szerszym gronie i wtedy podejmą stosowne decyzje.

Ratusz podjął już kroki, żeby nie wyburzać pomnika Czynu Rewolucyjnego. Stara się o wpisanie go do rejestru zabytków. Gdyby się to udało, to zmniejszyłyby się szanse na usunięcie tego monumentu.

Mariusz Andres

• Rzeszów