Polityczna gra pomnikiem UPA

HRUSZOWICE. PojawiajA� siA� sensacyjne plotki na temat rozebranego nielegalnego upamiA�tnienia UkraiA�skiej PowstaA�czej Armii.

Na temat rozebranego w koA�cu kwietnia upamiA�tnienia a�zbohaterA?wa�? z UPA usA�yszeA� moA?na i przeczytaA� coraz wiA�cej a�zrewelacjia�?. Od takich, A?e wA?jt gminy zbudowaA� z jego szczA�tkA?w drogA�, poprzez takie, A?e strona polska miaA�a zadeklarowaA� po cichu jego odbudowA�, po takie, A?e w miejscu gdzie staA� mieli byA� jednak pochowani czA�onkowie oddziaA�u UPA. O nielegalnym pomniku mA?wi siA� po jego rozebraniu wiA�cej, niA? przez ponad 20 lat, kiedy sobie staA� na hruszowickim cmentarzu komunalnym.

Jedna z sensacyjnych informacji to taka, A?e wA?jt gminy Stubno, na terenie ktA?rej leA?A� Hruszowice, Janusz SA�abicki, z usuniA�tych z pomnika UPA pA�yt zbudowaA� gminnA� drogA�. Kto A?w pomnik widziaA�, jest niA� raczej zdziwiony, gA�A?wnie tym, A?e materiaA�u po rozbiA?rce aA? na takA� inwestycjA� starczyA�o. Janusz SA�abicki przyznaje, A?e owszem, gruz z nielegalnego upamiA�tnienia a�zposzedA�a�? na renowacjA� gminnych drA?g, ale o budowie takowej z takiej iloA�ci materiaA�u nie mogA�o byA� mowy.

UkraiA�ski IPN oficjalnie od odbudowy nielegalnego upamiA�tnienia uzaleA?niA� moA?liwoA�A� prowadzenia na terenie Ukrainy dziaA�aA� zmierzajA�cych do ekshumacji i pochA?wkA?w szczA�tkA?w naszych rodakA?w przez stronA� polskA�. Niedawno w jednej z ukraiA�skich stacji telewizyjnych wysoki urzA�dnik reprezentujA�cy wA�adze ukraiA�skie miaA� powiedzieA�, A?e polska strona juA? siA� na to zgodziA�a, tyle A?e bez rozgA�osu. Nikt z wA�adz u nas nie potwierdza tej a�zrewelacjia�?. Zdaniem dr. hab. Andrzeja ZapaA�owskiego, historyka z PrzemyA�la, nie byA�oby na to zgody takA?e ze strony lokalnej spoA�ecznoA�ci. – Na Ukrainie sprawy tego pomnika uA?ywa siA� do wewnA�trznej gry politycznej – uwaA?a historyk.

Tymczasem w Internecie moA?na znaleA?A� teksty o tym, A?e rozbierajA�c nielegalny pomnik w Hruszowicach dokonano profanacji krzyA?a oraz miejsca pochA?wku! Zdaniem autorA?w tych doniesieA� bowiem pod upamiA�tnieniem miaA�y jednak spoczywaA� szczA�tki czA�onkA?w UPA.

Takie a�zopowieA�cia�? sA� co najmniej krzywdzA�ce dla dokonujA�cych rozbiA?rki. KrzyA? z pomnika bowiem odrestaurowano i uroczyA�cie wrA?ciA� na cmentarz, gdzie teraz przypomina o UkraiA�cach, ktA?rzy zginA�li z rak swoich rodakA?w spod znaku S. Bandery. Nikomu nie przyszA�oby do gA�owy go profanowaA�!

Nie ma teA? A?adnych przesA�anek ku temu, by sA�dziA�, A?e dawne nielegalne upamiA�tnienie byA�o czA�A�ciA� grobu czA�onkA?w UPA. Do upamiA�tnienia nikt siA� przez 24 lata nie przyznawaA�, ani A?adna osoba prywatna, ani organizacja, ani instytucja. Nikt teA? nie dostarczyA� A?adnych dokumentA?w A�wiadczA�cych o tym, A?e pod pomnikiem spoczywajA� szczA�tki ludzkie, a konkretnie czA�onkA?w UPA. Z wiedzy posiadanej przez nasz IPN takowych tam nie ma i nie byA�o. Mimo to ta a�zrewelacjaa�? wciA�A? jest powielana w rA?A?nych wersjach w mediach ukraiA�skich, takA?e tych polskojA�zycznych.

Nielegalny pomnik, gdy jeszcze trwaA� z oczywistych wzglA�dA?w budziA� kontrowersje. Teraz nie ma go juA? od ponad pA?A� roku, ale nadal jest na ustach i A�amach.

Monika KamiA�ska

• Region