RobiA� to jak 100 lat temu (ZDJA?CIA)

BARANA�W SANDOMIERSKI. Od 100 lat przygotowujA� takA� samA� wigiliA�. Nie przejmujA� siA� gorA�czkA� zakupA?w, ale atmosferA�, jaka powinna towarzyszyA� chwili BoA?ych Narodzin.

RadoA�A� A�wiA�t, ktA?re przeA?ywali nasi dziadkowie moA?na przenieA�A� do wspA?A�czesnych domA?w. Jak to zrobiA�? Przepis na udane A�wiA�ta podpatrzyliA�my w minionA� sobotA� na tradycyjnej wigilii, ktA?rA� od lat, tuA? przed BoA?ym Narodzeniem organizujA� a�zLasowiaczkia�? z Baranowa Sandomierskiego.

Wigilia dla lasowiakA?w zawsze byA�a dniem szczegA?lnym, poA�A�czeniem przeA?yA� religijnych z ludowA� tradycjA�. W przygotowaniu A�wiA�tecznej kolacji udziaA� braA�a caA�a rodzina. Dzieci zajmowaA�y siA� robieniem ozdA?b, mA�A?czyA?ni sprzA�tali. Kobiety przygotowywaA�y wieczerzA� z 12 daA�. StA?A� wigilijny musiaA� byA� starannie przygotowany. Bielutki obrus, dzban wypeA�niony ziarnem zboA?a, w ktA?re wciA�niA�ta byA�a zapalona gromnica. Pod stoA�em i na stole leA?aA�o sianko symbolizujA�ce A?A�A?bek z Betlejem.

O czym jeszcze, ani kiedyA�, ani dziA� nie zapominajA� lasowiackie gospodynie?

Przed rozpoczA�ciem wigilii do drewnianego cebra wrzucaA�o siA� przed laty garA�A� siana, jako A?e Jezus urodziA� siA� na sianie, grosik, A?eby siA� pieniA�dze trzymaA�y, wlewaA�o siA� wody i w tym myA�o twarz. Po co? A�eby nie byA�o chorA?b, zarazy, A?eby mieA� gA�busie piA�kne, a dziewczyny A?eby nie miaA�y A?adnych krostA?w.

Gdy zmA?wiono juA? wszystkie pacierze, poA�amano siA� opA�atkiem, rozpoczynaA�o siA� skA�adanie A?yczeA�. Pierwsze A?yczenia zawsze skA�adaA� nestor rodu. A�yczyA�o siA� zdrowia, A?eby grady nie niszczyA�y, A?eby urodzaje byA�y, nie nawiedzaA�y jakie choroby. Po tych ceremoniach rozpoczynano ucztA�.

A jadA�o siA� do syta.

– KapustA� z kaszo jaglano, kapustA� z grzybami, A?mioki z A�olejem prowdziwym lnianym i z cebulo, chopcie, czyli goA�A�bki z kaszo jaglano i grzybami, A�omaszczonymi A�olejem. Kapusta musiaA�a byA� kiszono, caA�e gA�owy. ByA�a kaszo jaglano ze A�liwkami, kaszo tatarcano z A�olejem, jA�cmienno z masA�em, pirogi z kapusto i kompot ze suszonych jabA�ek. Ryb na lasowiackim stole nie byA�o dA�ugo. Ryby jadaA�y tylko pany – opowiadajA� swojskA� gwarA� a�zLasowiaczkia�?.

Gdy wszyscy domownicy najedli siA� do syta A�piewano kolA�dy, a gospodarz braA� kolorowy opA�atek i chleb i szedA� podzieliA� siA� nimi ze zwierzA�tami.

Jednym z zapomnianych zwyczajA?w, ktA?rego kiedyA� nie zbagatelizowaA�aby A?adna panna byA�o pA?jA�cie po wieczerzy z drewnianA� A�yA?kA� do chlewu. Panna uderzaA�a A�yA?kA� w koryto i jeA�li A�winia zarechotaA�a oznaczaA�o to, A?e w A?yciu panny pojawi siA� wkrA?tce jakiA� kawaler, gdy zwierzA� odwrA?ciA�o siA� do panny zadem, podobnie mieli zachowywaA� siA� potencjalni kandydaci do rA�ki dziewczyny.

U lasowiakA?w skromnie byA�o przez caA�y rok, ale w A�wiA�ta wszyscy musieli najeA�A� siA� do syta, tak, by ten niezwykA�y czas wspominaA� potem przez wiele miesiA�cy.

mrok

[print_gllr id=225201]

• Galeria
• Region