Koniec użytkowania wieczystego. Zastąpi go własność

PODKARPACIE. Nabycie prawa własności będzie zobowiązywać do płacenia należności przez okres 20 lat lub zapłaty jednorazowej. Czy użytkowników np. ogródków działkowych będzie na to stać?

Już od nowego roku Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju zafunduje Polakom rewolucyjne przepisy, dzięki którym użytkowanie wieczyste gruntu zostanie zastąpione prawem własności. Co to oznacza? Przede wszystkim, że upoważnione osoby staną się pełnoprawnymi właścicielami działek. Zdaniem ekspertów, to rozwiązanie wydaje się być słuszne, lecz problemem mogą być koszty, które trzeba będzie ponosić przez 20 lat.

Nowe prawo ma być odpowiedzią resortu na nieżyciowe przepisy funkcjonujące w Polsce jeszcze od 1961 r. Dziś osoby będące w posiadaniu użytkowania wieczystego tak naprawdę nie są prawowitymi i jedynymi właścicielami danych działek nawet jeśli wybudowały na nich dom czy inną zabudowę (np. garaż, altanę). – Użytkowanie wieczyste gruntu przekazywane jest na maksymalnie 99 lat i później jeśli nie zostanie ono przedłużone, to zwyczajnie wygasa – mówi Marek Kasza, rzeszowski adwokat. – Ponadto użytkownik nie może dysponować mieniem w sposób dowolny – dodaje. Co to oznacza? Dotychczas często przed nabyciem działki trzeba było dokładnie wyjaśniać, co będzie na niej budowane. Niekiedy nawet sam organ przekazujący sugerował kierunek inwestycji. – Tego typu prawo to niestety wiele ograniczeń i mówiąc wprost to relikt przeszłości – tłumaczy Kasza.

Dlatego prawdopodobnie już od stycznia użytkowanie wieczyste działek zabudowanych m.in. lokalami mieszkalnymi zostanie przekształcone we własność. – To rozwiązanie idące w dobrym kierunku – ocenia Kasza. Co więcej, zlikwidowany będzie przepis pozwalający na tworzenie nowych praw użytkowania wieczystego. Wszystko po to, aby uniknąć sytuacji, kiedy np. po upływie 99 lat, organ decyzyjny nie przedłuża użytkowania i wybudowane na nie naszej działce budynki niejako „przepadają”.

Będą opłaty przekształceniowe
Osoby, które staną się właścicielami gruntów będą musiały za to zapłacić. W jakiej formie? M.in. mowa o systematycznej opłacie rocznej przez okres 20 lat. Zdaniem resortu, wysokość stawki będzie odpowiadała poziomowi stawki rocznej – za użytkowanie wieczyste – obowiązującej w dniu 1 stycznia. Druga opcja dotyczy uiszczenia należności „z góry”. Takie rozwiązanie wydaje się być jednak bardzo kosztowne, więc pytanie czy mieszkańców Podkarpacia będzie na nie zwyczajnie stać? – Pamiętajmy, że działki w centrum dużych miast np. Rzeszowa są bardzo drogie. Obawiam się, że problem powstanie, nawet przy chęci opłacenia zobowiązania przez 20 lat, o jednorazowym wydatku już nie wspominając – wyjaśnia Kasza.

Zgodnie z proponowanymi przepisami samorządy będą mogły waloryzować opłaty roczne, z kolei dotychczasowi właściciele udzielać bonifikat od stawek rocznych. Pytanie jednak czy nawet z takim wsparciem, zmiany nie będą zbyt dużym obciążeniem finansowym dla mieszkańców Podkarpacia, gdzie średnie wynagrodzenia jak i emerytury od lat są najniższe w całej Polsce. – Już dziś można występować o własność, lecz są to kwoty tak niebagatelne, że większość osób nawet nie zdaje sobie z tego sprawy – informuje Kasza.

O czym należy również pamiętać? – W życie wejdzie prawo wieczyste, ale przecież nie każdą, szczególnie starszą osobę, układ ratalny na 20 lat może interesować – mówi Kasza. Przypomnijmy, że w 2015 r. w Polsce użytkowanie wieczyste dotyczyło ponad 1,7 mln nieruchomości.

Kamil Lech

• Region