Skąd bierze się fanatyzm polityczny?

KRAJ, PODKARPACIE. Zdaniem wielu socjologów, pomiędzy ideowością a ekstremizmem leży niezwykle cienka granica.

Z preferencjami politycznymi jest jak z gustem, najlepiej o nich nie dyskutować. Naturalnie nie ma problemu, gdy od czasu do czasu dwie osoby porozmawiają o sytuacji w kraju czy zbliżających się wyborach, jednak kłopot pojawia się, gdy polityka staje się skrajnym i wulgarnym elementem codzienności. Właśnie takie poglądy tworzą ekstremistyczne środowiska nacjonalistów, ortodoksyjną lewicę czy ślepych wyznawców jednej partii.

Radykalizmu politycznego w Polsce nigdy nie brakowało. Skrajne postawy tworzyły się w dwudziestoleciu międzywojennym (np. ONR), później w śladowych ilościach pojawiali się orędownicy komunizmu i nie inaczej jest teraz, gdzie różnych grup „fanatycznych” wciąż przybywa. Zmieniła się tylko skala zjawiska oraz postrzeganie społeczne. O czym należy pamiętać? Ortodoksyjne poglądy same z siebie się nie tworzą, to ludzie w nie wierzą. Dlatego też coraz częściej w Polsce widać podziały i skrajności: nacjonaliści, Antifa, słuchacze ojca Rydzyka, „Korwiniści”, feministki, antyszczepionkowcy czy nawet Zieloni. Skąd biorą się takie postawy? – Może to mieć związek z pewnymi zmianami w kraju, pojawieniem się kryzysu gospodarczego, bezrobocia, lub tego, że ludzie buntują się przeciw establishmentowi – mówi Hubert Kotarski, socjolog Uniwersytetu Rzeszowskiego. – Następnie człowiek szuka wsparcia i nagle pojawiają się jednostki takie jak Korwin-Mikke czy Narodowcy, które wydają się być atrakcyjne – dodaje. Dla młodych osób szczególnie ważne są grupy nacjonalistyczne, które ucieleśniają ich sprzeciw. – Od kilku lat mamy modę na odzież patriotyczną np. z żołnierzami AK, lecz wielu noszących ją nastolatków, często nawet nie wie jakiego wydarzenia obrazki dotyczą – twierdzi Kotarski. – To również rodzi klimat do radykalizacji – dodaje. Co więcej? Ekstremizm niekiedy wynosi się także z domu…

Polityka dzieli, nie łączy
Skrajne uwielbienie nie zyskują wyłącznie niszowi politycy, ale także „zabetonowane” partie z obu stron sceny politycznej. Dlatego też wielu wyborców uczestniczy w marszach, konwentach czy też ogląda jedyne „słuszne” im media. Dla takich osób niestety opinia polityka jest ważniejsze niż własny rozsądek. Przykład? Partia rządząca dokonuje kontrowersyjnych zmian w sądownictwie, staje się coraz bardziej arogancka, lecz nie traci poparcia elektoratu. Co więcej, wielu usprawiedliwia jej zachowanie. – Część wyborców taki stosunek tłumaczy sobie tym, że ugrupowanie np. wprowadzając zmiany walczy z wrogiem, że robi to z troski – tłumaczy Kotarski.

Zdaniem ekspertów, o postępującej radykalizacji poglądów świadczyć może również fakt, że podczas rodzinnych spotkań, np. Wigilii czy imienin dziadka, zamiast rozmawiać o sprawach osobistych kłócimy się o politykę. – Niestety, widzimy albo białe albo czarne, co wpływa na nasze relacje społeczne – ocenia Kotarski. – To z kolei odbija się na kontaktach z rodziną czy przyjaciółmi – dodaje. Radykalizujemy się wszędzie, podczas oglądania telewizji, słuchania parlamentarzystów, a nawet dyskusji z osobą, która jest merytoryczna…l ecz ma inne zdanie niż my.

Dlaczego podziały są coraz bardziej widoczne? – Chaos komunikacyjny wpływa na nasze podejście do świata, jesteśmy bombardowani różnymi informacjami przez co mamy problem z oceną co jest prawdą, a co fałszem – wyjaśnia Kotarski. Często o tym nawet nie wiemy, ale oglądając telewizję publiczną stajemy się prorządowi, z kolei śledząc telewizję komercyjną proopozycyjni.

Kamil Lech

• Region