Na ul. Grunwaldzkiej odkryto fragmenty Bramy Sandomierskiej

Fragmenty Bramy Sandomierskiej, drewniany bruk z „kocich łbów” oraz setki elementów ceramiki – to efekt trwających niecały miesiąc prac archeologicznych na ul. Grunwaldzkiej w Rzeszowie. Prowadzone badania poprzedzają przebudowę tego historycznego deptaka. Łącznie zaplanowano 7 wykopów o powierzchni ponad 7 arów.

Badania archeologiczne na ul. Grunwaldzkiej w Rzeszowie to pierwszy etap przebudowy historycznego deptaka. Miasto zmodernizuje jego nawierzchnię, ułoży granitowe płyty oraz zadba o małą architekturę i nasadzenia roślin. Cel? Poprawa estetyki drogi oraz komfortu poruszania się pieszych. Ratusz rozpocznie ten etap inwestycji prawdopodobnie dopiero wiosną, kiedy ulicę opuszczą archeolodzy. Ci, po zaledwie czterech tygodniach prowadzonych badań, znaleźli w ziemi mnóstwo zabytkowych stanowisk.
– Udało się odkryć słynną Bramę Sandomierską, która miała kształt kwadratowego budynku, i w której prawdopodobnie znajdował się urząd celny pobierający myto, czyli opłatę – mówi Dariusz Bobak, dyrektor Fundacji Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego będącej współwykonawcą badań.
– XVII-wieczna brama, która zlokalizowana jest w 2,5-metrowym wykopie, znajdowała się przy skrzyżowaniu z ul. Kopernika i wyznaczała granice dawnego Rzeszowa – dodaje.
Jak słyszymy, w obiekcie dokonywało się opłat, aby móc legalnie wjechać na teren rynku. Brama była na tyle szeroka, że mogły się w niej wyminąć dwa wozy. Z czego wynika fakt, że fragmenty bramy osadzone są tak głęboką pod ziemią? – Kiedyś wyrzucano śmieci przez okno. Odpady z czasem się ubijały, tworzyły naturalną warstwę. Do tego dochodziło podsypywanie drogi, np. w celu uzupełnienia ubytków, co w efekcie przekładało się na systematycznie rosnącą wysokość deptaka – wskazuje Bobak.

Prace do marca

Archeolodzy prowadzą prace w siedmiu miejscach, eksplorując teren ok. 7 arów. – Udało się także odnaleźć drogę z „kocich łbów” czyli drewniany bruk – tłumaczy Bobak. Mowa o siedemnastowiecznych pokładach drogi. Co więcej? Badania ukazały setki fragmentów ceramiki z XVI i XVII w. oraz m.in.. monetę z XVII w. Jak wskazują archeolodzy, obecna ul. Grunwaldzka kiedyś nosiła nazwę ul. Głogowskiej, a następnie al. Sandomierskiej. Droga stanowiło trasę handlową oraz komunikacyjną w kierunku północnym Rzeszowa (w rejon obecnego Staromieścia). Taki stan rzeczy ukazuje także plan Widemanna. – To dopiero cztery tygodnie prac, liczymy na to, że do marca, czyli do końca badań, uda się odkryć jeszcze wiele ciekawych stanowisk i zabytków – przekonuje Bobak.

Kamil Lech

• Rzeszów