Polska autokratyzuje się najszybciej na świecie?!

Jest międzynarodowy raport, w którym Polska zajmuje pierwsze miejsce. Niestety, to niechlubne zestawienie
dla naszego kraju. Według najnowszego Democracy Report 2021 w ciagu ostatnich 10 lat Polska zostala zaliczona do najszybciej autokratyzujących się państw świata. Wyprzedziliśmy pod tym względem nawet Węgry, a także Turcję i Brazylię.

Polska według tego raportu nie jest juz państwem liberalnej demokracji. Jego autorzy podkreślili, że: „Polska zajęła pierwsze miejsce w zestawieniu państw autokratyzujących się, z dramatycznym spadkiem wskaźnika liberalnej demokracji o 34 punkty procentowe, a spadek ten jest widoczny od 2015 r.”.

Naukowcy i eksperci

Raport co roku przygotowywany jest przez naukowców z międzynarodowego projektu V-Dem. Prowadzony jest przez Wydział Nauk Politycznych Uniwersytetu w Goteborgu (Szwecja) i realizowany przez 50 naukowców z sześciu kontynentów. Współpracują oni z 3,5 tys. ekspertów. Według nich są cztery typy ustrojów politycznych: demokracja liberalna (w której funkcjonują wszystkie elementy, kluczowe dla tego typu ustroju), demokracja wyborcza, autokracja wyborcza i zamknięta autokracja.
Polska według Democracy Report 2021 w ciagu 10 lat wypadla z grona państw demokracji liberalnej i trafila do grupy krajów z demokracją wyborczą. Co najgorsze, nadal odnotowywana jest tendencja spadkowa naszego kraju. Inaczej jest np. z Ekwadorem, który wrócił na demokratyczną drogę, czy Ukrainą, gdzie sytuacja demokracji ustabilizowala się. Miedzynarodowi naukowcy przekonują, że autokratyzacja przebiega według podobnego scenariusza. Przede wszystkim najpierw atakowane są media i społeczeństwo obywatelskie oraz zaszczuwane są opozycyjne partie i szerzone kłamliwe informacje – tylko po to, aby powstrzymać słuszną krytykę rządzacych i krytykę formalnych instytucji.

Odwrotnie niż inni

Tymczasem, gdy Polska spadła w raporcie demokratyzacji społeczeństwa, to w innych państwach odnotowano wyniki w odwrotnym kierunku. Do krajów demokratyzujących się zaliczono: Tunezję, Armenię, Ekwador, Gambię, Madagaskar, Niger i Sri Lankę.
Międzynarodowi naukowcy bardzo źle ocenili demokrację w Polsce, a nawet stwierdzili, że nasz kraj autokratyzuje się. Inne zdanie na ten temat mają niektórzy polscy politolodzy. Ich zdaniem, z demokracją rzeczywiście u nas jest nie najlepiej, szczególnie po objęciu władzy przez PiS, ale o autokracji nie ma mowy, choćby w najmniejszym stopniu.

Mariusz Andres

• Publicystyka