Budujesz dom, lub zastanawiasz się nad budową? Nie masz dostępu do sieci wodociągowej, lub chcesz mieć dodatkowe własne ujęcie wody? Pewnie podczas przemyśleń każdego szczegółu niejednokrotnie nasuwał Ci się temat studni głębinowej, czy warto ją wybudować, ile kosztuje studnia głębinowa, jakie należy mieć pozwolenia itp. Jeżeli nadal nurtuje Cię ten temat, świetnie się składa, gdyż w tym poradniku znajdziesz odpowiedzi na Twoje pytania! Nie czekaj i zabierz się za czytanie już teraz!

Studnie na działce

Chyba nikomu nie trzeba tłumaczyć, że woda jest jednym z najbardziej podstawowych dóbr, dzięki którym możemy żyć. Z tego właśnie powodu wiele osób decyduje się na wykopanie studni w swoim ogrodzie, nawet wtedy, kiedy działka posiada dostęp do sieci wodociągowej.

W dalszej części tego poradnika dowiesz się wielu rzeczy na temat studni. Ponadto poznasz przepisy prawne odnośnie budowy studni.

Jakie są rodzaje studni

Zapewne każdy z nas kojarzy studnię jako prosty zbiornik wodny, który najczęściej widywał na wsiach, lub nadal widuje. Fakt, to dobre skojarzenie jednak aktualnie technologia poszła do przodu i można wyszczególnić nieco inne rodzaje studni, niż te, które większość osób ma przed oczami.

Najczęściej wyróżnia się dwa typy studni i są nimi:

• studnie kopane,
• studnie głębinowe (wiercone)

Ale po kolei, najpierw omówimy tę pierwszą, a następnie przejdziemy do studni głębinowej, aby wszystko dla każdego było jasne.

Studnia kopana

Nazywamy tak najczęściej właśnie te tradycyjne studnie, które znamy ze wsi, czy z przydomowych ogródków. Takie studnie często wykopywane są na kilka metrów i robi się to ręcznie, zatem jest to właśnie jeden z powodów, dla którego odchodzi się już od tego typu studni.

Jeżeli zaglądałeś kiedyś do takiej studni, zapewne zauważyłeś kręgi betonowe, które zostały wpuszczone w wykop. Jeżeli jednak nigdy nie spojrzałeś w głąb studni kopanej, to powinieneś już wiedzieć, że w wykop właśnie wpuszczało się kręgi betonowe, które miały za zadanie zapobiec osuwania się gruntu.

Co ważne, wszystkie kręgi betonowe, musiały być ustawione jeden na drugim w taki sposób, aby było pomiędzy nimi jak najszczelniej. Zapobiegało to przedostawaniu się do wnętrza studni niechcianych zanieczyszczeń i zatrzymywało, chociażby zanieczyszczoną wodę gruntową z obrębu wokół studni.

Dno studni kopanej często zabezpieczało się żwirem lub robiono specjalną perforację w postaci siatki z otworami. Robiło się tak dlatego, gdyż woda napływała od spodu.

Jak wiadomo, wodę z takiej studni czerpano za pomocą żurawia lub po prostu, za pomocą wiadra na sznurze, lub łańcuchu, które wpuszczało się w jej głąb i siłą mięśni po prostu wyjmowało napełnione wiaderko.

Studnia głębinowa (wiercona)

Technologia poszła do przodu, z tego też powodu wynaleziono nowy rodzaj studni, jakimi są studnie głębinowe wiercone. Inaczej też nazywa się je studniami rurowymi.

Studnia, o której mowa działa przy zastosowaniu dwóch rur, jakimi są:

• rury osłonowe,
• rury filtracyjne,

Jej głębokość najczęściej przekracza 10 metrów i do jej wydrążenia stosuje się specjalną wiertnicę.

Jeżeli chodzi o budowę takiej studni, tak jak było wspomniane wcześniej, używa się do tego dwóch rur. Rura osłonowa powinna docierać w pobliże warstwy wodonośnej, zaś rura filtracyjna powinna wnikać w tę właśnie warstwę. Dookoła rury powinno wykonać się obsypkę ze żwiru lub piasku, dzięki czemu dopływ wody może zostać usprawniony.

Rura osłonowa na samej górze powinna być zabezpieczona obejmą nośną, w której znajdować się będą przyłącza wodne, jak również zawór odcinający.

Warto pamiętać o tym, że jeżeli studnia głębinowa będzie posiadać głębokość przekraczającą 8 metrów, może być problem z zassaniem wody, zatem w tym celu na dnie studni stosuje się specjalną głębinową pompę tłoczącą.

Jakie badanie i głębokość odnośnie budowy studni głębinowej

Jeżeli interesuje Cię budowa przydomowej studni głębinowej, dobrze jest wiedzieć coś na temat badań geologicznych oraz tego, na jaką głębokość dana studnia powinna zostać wywiercona. Okazuje się, że studnie wiercone, czyli głębinowe mogą sięgać nawet 30 metrów, chociaż zdarzają się przypadki, że nawet głębiej. Najczęściej jednak ich głębokość waha się pomiędzy 15-30 metrów.

Warto również wiedzieć o tym, że wiele ludzi myśli, iż jeżeli woda wydobywana jest z większej głębokości, to jest ona czystsza, niestety jest to złe przekonanie, gdyż taka woda może być obfita w metale, np. żelazo.

Jednak, aby dobrać odpowiednią głębokość studni do danej powierzchni, czy działki, należy wykonać niezbędne badania geologiczne, które polegają na ogólnym rozpoznaniu budowy geologicznej, jak również rozpoznaniu warunków hydrogeologicznych, na obszarze, na którym ma zostać wywiercona studnia.

Wynikiem takich badań jest otrzymanie obrazu profilu litologicznego, dzięki któremu poznajemy np. głębokości występowania różnych warstw wodonośnych, jak i ich miąższości.

Dzięki takim wynikom badań można w prostszy sposób dobrać parametry otworu i lepiej zaplanować cały przebieg prac. Ponadto możemy dowiedzieć się jakie rury i o jakiej średnicy powinny zostać zastosowane, jak również jakie powinno być posadowienie filtra i jaką długość powinny mieć filtry.

Badania są rzeczą, z której nie warto rezygnować, gdyż paradoksalnie wydając na nie pieniądze, czasami możemy dzięki nim zaoszczędzić. Np. w przypadku kiedy okaże się, że w miejscu, w którym planowaliśmy wywiercenie studni, nie ma odpowiedniej warstwy wodonośnej.

Pompa głębinowa równie ważna co reszta

Podczas budowy studni głębinowej nie można zapominać o kwestii pomp. Budowa studni głębinowej wiąże się z zastosowaniem pompy. Pompy głębinowe występują pod różnymi postaciami.

Zapewne wielu z was kojarzy pompy ręczne, które nawet do dzisiaj można spotkać na, chociażby rynkach różnych miast. Chwytało się za specjalny uchwyt i siłą mięśni poruszając w górę i w dół pompowało się wodę. Proste, lecz pracochłonne i wymagające niemałego wysiłku, zatem takie pompy zastąpiono innymi, jakimi? Dowiesz się z dalszej części poradnika.

Wyróżnić można pompy o napędzie elektrycznym, a konkretnie są to pompy samozasysające, lub pompy zanurzone.

Te pierwsze, czyli pompy samozasysające najczęściej są elementem części zestawu hydroforowego. Oznacza to, że taka pompa dołączona jest do zbiornika wody.

Taka pompa często montowana jest w budynku, a następnie połączona ze studnią. Jednak warto pamiętać o tym, że mogą one pompować wodę z głębokości maksymalnej do 7 metrów.

Decydując się na ten rodzaj pomp, warto wiedzieć, że potrafią one dosyć głośno pracować, zużywają one stosunkowo dużo energii, oraz czasami potrafią być kapryśne i awaryjne.

Jednak mają one swoje plusy i zdecydowanie należą do nich:

• niska cena,
• łatwy i szybki dostęp do pompy w razie awarii,

Nieco inną charakterystykę posiadają pompy zanurzone. Jak można się domyślić, pracują one jako zanurzone w wodzie i tam też się je montuje – poniżej lustra wody.

Działanie takiej pompy polega m.in. na tym, że wypełnia ona hydrofor, który umieszczony jest w środku budynku. Taka pompa zazwyczaj ma kształt walcowaty i średnicę około 90 mm. Dzięki takiemu kształtu i wymiarom mieszczą się one w otworze studni wierconej.

Zdecydowanie za wadę tego rodzaju pomp można uznać to, że są to urządzenia stosunkowo drogie, czyli zupełna przeciwność pomp samozasysających. Ponadto naprawa i konserwacja tego rodzaju pomp może przysporzyć nieco kłopotów z racji tego, że należy urządzenie wyjąć ze studni.

Jednak wszystko ma swoje minusy i plusy. Pompy zanurzone swoje plusy mają w postaci cichej pracy i wysokiej sprawności (niskiej awaryjności).

Na koniec tematu o pompach warto wspomnieć o tym, że obydwie wyżej opisane działają za pomocą energii elektrycznej, jak już opisywaliśmy, więc w razie problemów z prądem będą jednocześnie problemy z wodą. W takim przypadku warto zastanowić się nad awaryjnym rozwiązaniem, jakim właśnie może być opisywana wyżej poczciwa pompa ręczna, której brak prądu jest niestraszny.

Kiedy zdecydować się na studnię

Skoro za sobą mamy nieco teorii na temat samych studni i pomp, warto teraz zająć się tym, kiedy warto zdecydować się na takową inwestycję, jaką jest budowa studni.

Przede wszystkim musimy wiedzieć o tym, że studnię można wykopać, lub wywiercić przez cały rok. Wiadomo, że zimą zazwyczaj w polskim klimacie występują mrozy, zatem ziemia może być zamarznięta, jednak pamiętajmy o tym, że ziemia nie zamarza na głębokości przewyższającej 1,5 metra. Jeżeli jednak chcielibyśmy ułatwić sobie pracę i ogrzać zamarznięty początkowy grunt, możemy go ogrzać, np. rozpalając w tym miejscu, po prostu ognisko.

Jeżeli studnia głębinowa będzie wykonywana na wiosnę, należy wziąć pod uwagę śnieg, który się roztapia. Okazuje się, że może on nieco zmylić i wskazać nieco nieprawidłową wysokość warstwy wodonośnej. Skutkiem tego może być błędne obliczenie głębokości, jaką powinna mieć studnia głębinowa. Podsumowując, woda w zimie może mieć po prostu niższy poziom, aniżeli miałoby to miejsce na wiosnę, czy wczesnym latem.

Konkretnie studnia głębinowa najlepiej jeżeli byłaby wiercona jesienią lub zimą, gdyż lustro wody znajduje się wtedy na najniższym poziomie.

Jeżeli chodzi jednak o miejsce, gdzie studnia głębinowa powinna zostać wywiercona na naszej działce, przede wszystkim należy wziąć pod uwagę dostępność do warstw wodonośnych, które poznamy po wcześniejszym wykonaniu badań geologicznych, o których mowa we wcześniejszej części poradnika. Jednak to nie wszystko, gdyż ważnym aspektem jest również to, aby studnia głębinowa znajdowała się z dala od potencjalnie możliwych zanieczyszczeń, oraz w ogólnym miejscu bezkolizyjnym.

Jeżeli posiadamy odpowiednie badania, miejsce wyznaczy hydrolog właśnie na ich podstawie i jest to najlepsze wyjście na wybranie miejsca dla studni głębinowej. Jeżeli jednak poskąpiliśmy i nie przeprowadziliśmy badań geologicznych można ewentualnie zdecydować się na usługi radiatesty, który za pomocą specjalnego przyrządu może wskazać miejsce dla budowy studni głębinowej. Jednak zdecydowanie metoda z badaniami jest lepszym rozwiązaniem.

Niestety to nie wszystko, gdyż są jeszcze przepisy prawne, których musimy się trzymać i ich przestrzegać. Jeżeli ich nie znasz, a chcesz się dowiedzieć, o jakie przepisy chodzi, odpowiedź znajdziesz w dalszej części poradnika!

Przepisy prawne

Przede wszystkim musimy pamiętać o tym, że decydując się na wywiercenie studni głębinowej, musimy mieć na uwadze to, że powinna ona być umiejscowiona zgodnie z przepisami rozporządzenia ministerialnego, które określają m.in.:

• kanalizację,
• szambo,
• granicy działki,
• rów przydrożny

i inne.

Nie są to jednak wszystkie formalności, gdyż musimy również uzyskać niezbędne pozwolenie wodnoprawne jeżeli studnia będzie miała więcej niż 30 metrów. Jeżeli nasza przydomowa studnia głębinowa nie będzie posiadała głębokości większej niż 30 metrów, jesteśmy zwolnieni z posiadania pozwolenia wodnoprawnego. Jednak taka studnia wymaga zgłoszenia budowlanego, konkretne wtedy, kiedy jej wydajność jest mniejsza niż 50 m³/h.

Warto mieć na uwadzę to, że zanim zdecydujemy się na wywiercenie studni głębinowej, dobrze jest zapoznać się z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, lub wnioskiem warunków zabudowy (można prosić o jego wydanie). Czasami zdarzają się sytuację, że budując studnię głębinową można napotkać problemy w postaci chociażby przepisów dotyczących ochrony środowiska. Również warto się z nimi zapoznać przed budową studni głębinowej.

Budowa studni głębinowej i jej koszty

Studnia głębinowa i jej budowa może pochłonąć nieco gotówki. Musimy liczyć się z kosztami takimi jak:

• opłatami związanymi z uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego,
• wnioskiem o wydanie warunków zabudowy,
• kosztami związanymi z pracami geologicznymi,
• kosztami związanymi z dokumentacją hydrologiczną,
• kosztami schematu, czyli projektu studni,

i inne.

Warto wiedzieć o tym i mieć to na uwadze, że nie da się jednoznacznie okeślić kosztów jakie może pochłonąć studnia głębinowa, a konkretnie jej budowa. Jest tak, z uwagi na to, że zależą one od rozmaitych czynników. Dobrym przykładem mogą być warunki gruntowo-wodne. Jeżeli warstwa wodonośna jest płytsza i jej wydajność jest wysoka, to koszty automatycznie będą niższe i odwrotnie.

Ceny odwiertów są różne i potrafią oscylować w granicach 200-400 zł, oczywiście w zależności od lokalizacji, firmy itp.

W danej cenie praktycznie zawsze otrzymujemy rurę osłonową. Niestety dodatkowym kosztem będzie pompa głębinowa, która w zależności od rodzaju może kosztować średnio od kilkuset, do nawet kilku tysięcy złotych (w zależności od rodzaju i modelu).

Jeżeli chodzi o zbiornik hydroforowy, należy przygotować się na wydatek również rzędu od kilkuset do kilku tysięcy złotych.

Jest jeszcze kwestia zdatności wody do picia. Czasami studnia głębinowa może posiadać niezdatną wodę do picia, z uwagi na to, że warunki gruntowe mogą być niekorzystne. Jest na to sposób, są nim specjalne filtry, które służą do uzdatniania wody. W dalszej części poradnika dowiesz się więcej na ten temat.

Badanie wody mając studnię głębinową

Studnia głębinowa to jedna sprawa, jest jeszcze kwestia zdatności wody do picia, która się w niej znajduje. Jeżeli chcemy o to zbadać, należy regularnie poddawać taką wodę badaniom. Co ważne, nawet jeżeli wykonywaliśmy je już wcześniej, co jakiś czas warto je powtarzać.

Jeżeli chodzi o zagrożenia zanieczyszczenia wody, może ich być naprawdę wiele. Np. powodem mogą być źródła zanieczyszczeń, które znajdują się w pobliżu działki i pobliżu gdzie studnia głębinowa została wywiercona. Innym powodem może być nawet historia działki, na której planujemy inwestycję. Często jako najczęstsze zanieczyszczenia wymienia się nadmiar manganu i żelaza.

Czasami jednak może być nieco gorzej i w wodzie mogą znaleźć się zanieczyszczenia takie jak:

• siarkowodór,
• azotany,
• azotyny,
• skażenia pochodzenia mikrobiologicznego,

Zanieczyszczenia te mogą zwalczyć specjalne filtry, o których wspominaliśmy wcześniej.

Zdarza się czasem, że problemem może być nadmierna twardość wody. Jeżeli będziemy mieć do czynienia z takim zjawiskiem możemy zaobserwować wzrost poziomu manganu i żelaza w wodzie, co przerodzi się na niekorzystny smak przygotowywanych potraw, uszkodzenia urządzeń AGD korzystających z wody (pralki), a nawet uszkodzeń w postaci rdzawych zacieków na tkaninach.

Jak widać, badanie wody jest niezwykle ważne dla zdrowia naszego i naszych bliskich. Cena takiego badania jest zależna od regionu, lecz można przyjąć, że waha się ona w granicach około 400-500 zł i oczekiwanie na wyniki trwa około 2 tygodnie.

Studnia głębinowa i odpowiednia firma do wykonania wywiertu

Aktualnie nie ma problemu z dostępem do firm, które mogą wywiercić studnię głębinową. Warto jednak kierować się opiniami i renomą danej firmy, gdyż może się to przełożyć na jakość wykonanej pracy, a jak wiadomo, koszty nie są niskie, zatem wypada, aby praca została wykonana porządnie.

Decydując się na firmę, która wykona pracę, koniecznie wcześniej sprawdź, co wchodzi w skład umowy, czyli co będzie wliczone w cenę. Miej na uwadze to, że cena studni głębinowej może nie zawierać wielu rzeczy. Sprawdź, czy firma oferuje jakieś dodatkowe usługi, np. w postaci badania wody, czy chociażby niezbędne filtry, czy jedynie wiercenie studni. Możesz również zapytać wykonawcy, czy zapewnia lub pomaga w wyborze innych dodatkowych elementów jak chociażby pompy wody, czy pozostaje to w pełni w naszym zakresie.

Sprawdź np. firmę Hydra, która działa w zakresie wiercenia studni głębinowych. Więcej informacji znajdziesz na ich stronie internetowej. 

Podsumowanie

Jak widać, studnia głębinowa to dość poważne przedsięwzięcie, w którym nie jest ważna jedynie głębokość studni, czy jej umiejscowienie. Musimy mieć na uwadze również to, czy działka, na której planujemy wywiert będzie się do tego nadawała, czy woda będzie zdatna do picia i czy spełniamy ogólne warunki prawne (np. nie naruszamy granicy działki).

Warto wiedzieć, że woda, która pochodzi z własnych studni głębinowych, jest niekiedy lepszej jakości jak ta z sieci wodociągowej. Studnie głębinowe i woda z nich pochodząca charakteryzuje się również tym, że może ona być regularnie kontrolowana na nasze zlecenie, co ponownie góruje nad wodą z sieci wodociągowej.

Zatem skoro już wiesz, czym są studnie kopane, a czym głębinowe, możesz zdecydować czy rozpocząć np. wiercenie studni na swojej posesji. Pamiętaj jednak o podstawowych rzeczach związanych z budową studni!

• Artykuł partnera