Urna z prochami pod fundamentem „Rzezi Wołyńskiej”

Uroczystość poświęcenia i wmurowania aktu erekcyjnego oraz urny z prochami pobranymi z miejsc kaźni na Wołyniu pod budowę pomnika „Rzezi Wołyńskiej” odbędzie się już w najbliższą niedzielę w Domostawie w powiecie niżańskim. To tu ma stanąć słynny monument Andrzeja Pityńskiego.

Zarząd Społecznego Komitetu Budowy Pomnika „Rzeź Wołyńska” i Wójt Gminy Jarocin zapraszają na uroczystości zaplanowane na 10 lipca. Jeszcze kilka miesięcy temu wydawało się, że będą one miały inny przebieg, a głównym punktem programu będzie odsłonięcie słynnego monumentu, trudności sprawiły, że tak się jednak nie stanie i na przetransportowanie, osadzenie i odsłonięcie pomnika trzeba będzie jeszcze poczekać.
Monument autorstwa Andrzeja Pityńskiego przedstawia potężnego orła z wyżłobionym na piersi krzyżem, a także ludzkimi postaciami i nabitym na widły niemowlęciem. Pomnik fundowało Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, Okręg 2 w Nowym Jorku. W 2018 roku rzeźbę odlano w brązie w Gliwickich Zakładach Urządzeń Technicznych. Fundatorzy chcieli, aby pomnik był darem dla narodu polskiego od weteranów, których los rzucił po II wojnie światowej do Stanów Zjednoczonych i Kanady. Niespodziewanie dla darczyńców okazało się jednak, że w Polsce pomnika nikt nie chciał. Ustawienia go na swoim terenie odmówiło kilka samorządów, m.in. Torunia, Rzeszowa, Kielc i Stalowej Woli. W kwietniu ub. roku decyzją radnych gminy Jarocin postanowiono, że pomnik stanie u nich w pobliżu drogi ekspresowej przebiegającej przez gminę.

Odmówili udostępnienia szablonu

Jak na razie, mimo planowanych na 11 lipca br. uroczystości, pomnik z Gliwic do Domostawy nie trafił. O powodach takiego stanu rzeczy informował niedawno wójt gminy Jarocin oraz prezes Zarządu Społecznego Komitetu Budowy Pomnika „Rzeź Wołyńska”, Zbigniew Walczak. Gliwickie zakłady odmówiły niespodziewanie członkom komitetu udostępnienia szablonu podstawy pomnika, na którym zaznaczone są otwory na śruby. W odmowie była także mowa o obecnej sytuacji geopolitycznej.
Obserwatorzy sprawy pomnika pytają wprost, czy mają miejsce naciski polityczne. Mateusz Cholewa ze Stowarzyszenia Demagog, wysłał w tej sprawie zapytanie do Zbigniewa Walczaka. Ten upublicznił odpowiedź, jakiej mu udzielił.

Trudności są, ale je pokonamy

– Jeszcze rok temu zakładaliśmy sobie jako Społeczny Komitet Budowy Pomnika „Rzeź Wołyńska” w Domostawie, że uroczystość odsłonięcia i poświęcenia pomnika odbędzie się 11 lipca 2022 roku. Gdy teraz ogłaszamy, że nie jesteśmy w stanie z przyczyn formalnych dotrzymać tego terminu niektórzy mogą sądzić, że decydują o tym względy polityczne. Jako prezes Społecznego Komitetu Budowy Pomnika nie spotkałem się, jak dotąd, ani raz z sugestią jakiegokolwiek polityka, abyśmy zrezygnowali z naszego zamiaru jego wzniesienia. Natomiast „obecną sytuacją geopolityczną” zasłaniał się dyrektor odlewni w Gliwicach odmawiając nam udostępnienia szablonu (wzornika) zawierającego rozmieszczenie w podstawie pomnika otworów na śruby, który jest niezbędny do wykonania projektu budowlanego jego ławy fundamentowej. Dyrektor odlewni w GZUT oświadczył ponadto, że jego firma nie zdemontuje pomnika w Gliwicach i nie zamontuje go na wykonanym – po uzyskaniu pozwolenia budowlanego – postumencie w miejscu jego planowanego wzniesienia w gminie Jarocin. Jakkolwiek nie byliśmy w stanie dotrzymać terminu 11 lipca z przyczyn biurokratyczno- formalnych, to utrudnienia ze strony odlewni będą mieć ewidentny wpływ na późniejszy termin odsłonięcia i poświęcenia pomnika. Gdybyśmy otrzymali szablon, biuro projektowe w bardzo krótkim czasie w przygotowywanym projekcie ujęłoby rozmieszczenie śrub mocujących pomnik do postumentu. Teraz zostaliśmy zmuszeni do szukania firmy, która podejmie się rozbiórki pomnika w Gliwicach, właściwie tylko po to, żeby można było odwzorować bezpośrednio z podstawy pomnika rozmieszczenie otworów na mocujące śruby i ująć to w projekcie. Rozebrany na części pomnik musi być przewieziony do gminy Jarocin i gdzieś zdeponowany na kilka miesięcy. Po uzyskaniu pozwolenia na budowę, części pomnika muszą być zamontowane przez wynajętą firmę na przygotowanym postumencie – informuje wójt gminy Jarocin Zbigniew Walczak.

Msza polowa przy trasie Via Carpatia

Podczas niedzielnych uroczystości ma zostać przedstawiony stan prac nad wzniesieniem pomnika. W programie znalazły się także: o godz. 15 msza św. polowa, a po niej powitanie gości, informacja o działaniach Zarządu Społecznego Komitetu Budowy Pomnika „Rzeź Wołyńska”, poświęcenie Aktu Erekcyjnego oraz urny z prochami, wmurowanie Aktu Erekcyjnego oraz urny z prochami i złożenie wieńców oraz salwa honorowa. Miejsce uroczystości znajduje się obok MOP Bukowa II (MOP – Miejsce Obsługi Podróżnych) przy trasie S 19 tzw. Via Carpatia.

Małgorzata Rokoszewska

• Polecane
• Region