W lipcu mija 612. rocznica zwycięstwa nad zakonem krzyżackim pod Grunwaldem. Dowodzący w 1410 roku polsko-litewskimi siłami król Władysław Jagiełło wielokrotnie przebywał na terenach obecnego Podkarpacia.
W okolicach Sokołowa Małopolskiego król Jagiełło miał polować przed wielką wojną z Krzyżakami. Później pięćdziesiąt beczek z solonym mięsem: dzików i łosi z tutejszych lasów spławiono w dół Wisły jako prowiant dla armii polsko-litewskiej. Inne legendy głoszą, że Jagiełło odwiedzał drewniany kościół w Połomi k. Strzyżowa, a to przy okazji polowań w okolicznych lasach. Pobożny Litwin miał też ufundować ok. 1411 r. tryptyk do tutejszego kościoła.
Kobieta w seledynowej sukni
Tuż przed wielkim starciem pod Grunwaldem, 1 kwietnia 1410 r. – jak zanotował w swoich Rocznikach Jan Długosz – król Władysław Jagiełło spotkał się ze swoim bratem stryjecznym księciem Witoldem w Łańcucie. Do niedawna rosła jeszcze w Łańcucie potężna lipa, pod którą, wedle tradycji, miał przesiadywać król. Dziś pozostał tam pamiątkowy kamień.
Zachowane wzmianki źródłowe pozwalają przyjąć, że Jagiełło bawił w Łańcucie aż… trzynaście razy. Skąd tak częste wizyty? Na dzisiejszym wzgórzu plebańskim stał drewniany zamek, w którym mieszkała matka chrzestna króla, Jadwiga Pilecka. W Łańcucie Jagiełło spotykał się też ze swoją narzeczoną, a córką Jadwigi Pileckiej, Elżbietą Granowską. Ta po śmierci trzeciego z mężów (otrutego przez Krzyżaków) przebywała u swojej matki w łańcuckim zameczku.
Warto wspomnieć, że na przełomie XIX i XX w. podczas przenoszenia zwłok ordynatów Potockich i książąt Lubomirskich ze starej krypty, znajdującej się pod prawą nawą boczną kościoła, natrafiono – w trzeciej komorze krypty – na grobowiec, w którym było kilka dębowych trumien. W jednej z nich znaleziono zwłoki kobiety ubranej w czepiec i seledynową jedwabną suknię. Strój sugerował że pochowano ją przed kilkuset laty. Badacz dziejów parafii łańcuckiej, Franciszek Młynek, wysunął śmiałą hipotezę, że mogą to być zwłoki Jadwigi Pileckiej, która była żoną pierwszego, znanego z nazwiska właściciela Łańcuta, Ottona z Pilczy herbu Topór (zm. 1382 r.). Nad sprawą tą nie przeprowadzono badań, a podziemia… zamurowano.
Kiedy w marcu 1417 roku Władysław Jagiełło przybył do Łańcuta i został wystawnie przyjęty przez swoją narzeczoną. Dokonano wówczas zaręczyn i wyznaczono datę ślubu. 2 maja 1417 r. w kościele parafialnym w Sanoku dokonał się akt zaślubin Elżbiety Pileckiej z dwukrotnym już wdowcem Władysławem Jagiełłą. Podczas uroczystości rozszalała się burza śnieżna (co w maju jest raczej nieczęste), a podczas przejazdu orszaku do sanockiego zamku (gdzie było weselne przyjęcie) w karocy państwa młodych pękło… koło.
Jagiełło troskliwie zajął się dziećmi królowej z poprzedniego związku; objął także miasto Łańcut w tzw. dzierżawę dożywotnią, by następnie przekazać dobra łańcuckie synowi Elżbiety – Janowi Granowskiemu (1405-1476), który w następnych latach wielokrotnie gościł króla, gdy ten przez Łańcut udawał się na Ruś. Ostatni raz król był w Łańcucie 17 kwietnia 1434 r.
W Przemyślu dowiedział się o narodzinach syna
Władysław Jagiełło wielokrotnie bywał w Przemyślu, gdzie udokumentowano… aż dziewiętnaście pobytów. Na przemyskim biskupstwie trwało dwóch zaufanych króla: Maciej Janina (1392-1420), spowiednik i kanclerz królowej Jadwigi oraz Janusz z Lubienia (1420-1435), nadworny kapelan Jagiełły. W 1412 roku Jagiełło przebywając w Przemyślu przekazał katolikom na katedrę cerkiew znajdującą się na zamku wybudowanym za Kazimierza Wielkiego. Północno-wschodnia baszta Zamku Kazimierzowskiego w Przemyślu miała być budowana… przez jeńców krzyżackich spod Grunwaldu. W 500. rocznicę bitwy pod Grunwaldem – w 1910 r. – na ścianie prezbiterium przemyskiej katedry umieszczono pamiątkową tablicę przedstawiającą uroczysty wjazd króla Władysława Jagiełły i królowej Jadwigi do Przemyśla. Giermkowie wręczają burmistrzowi prawo magdeburskie i model katedry. Są także przemyślanie na czele z pierwszym biskupem Erykiem z Winsen.
Władysław Jagiełło był częstym gościem zamku w Medyce, w drodze do Lwowa. W 1412 r. przyjmował tutaj poselstwo Zygmunta Luksemburskiego. W tutejszym parku uwielbiał słuchać śpiewu słowików. A w pobliskiej Żurawicy, wedle zapisów źródłowych, osadzono krzyżackich jeńców spod Grunwaldu…
W listopadzie 1424 roku podczas mszy świętej u przemyskich franciszkanów król dowiedział się o narodzinach długo oczekiwanego syna Władysława, dziedzica królestwa, którego 31 października powiła czwarta żona króla Zofia (Sonka) Holszańska. Od razu też kazał wysłać do papieża list w którym informował: „Urodził mi się syn, który przy boskiej pomocy obejmie rządy Królestwa jako dziedzic i następca….”.
Z Podkarpaciem związany jest także rycerz spod Grunwaldu Zyndram z Maszkowic, rezydujący na zamku Golesz, który wedle legendy miał być pochowany w drewnianym kościele w Humniskach lub w kopcu w Przysietnicy. Wielokrotnie Władysław Jagiełło przebywał w Sanoku (w tym na zamku Sobień). Średniowieczne jarmarki w Radymnie na św. Wawrzyńca zawdzięczają swoje istnienie także wielkiemu królowi. W 1431 r. król nadał wsi Radymno prawa miejskie z przywilejem innych, tym razem cotygodniowych jarmarków. W latach 1399 i 1415 Krosno otrzymało od Władysława Jagiełły przywileje handlowe, a w czasie swego pobytu w Krośnie, na jesieni 1407 roku, monarcha zatwierdził kontrakt kupna przez franciszkanów terenu w obrębie murów miasta i zwolnił klasztor franciszkanów z podatków i ciężarów państwowych w mieście…
W maju 1434 r. będąc w Medyce król zaziębił się i chory wyruszył w dalszą drogę do Gródka. Zmarł 1 czerwca. Zwłoki królewskie w oblanej smołą i żywicą trumnie przejechały z Gródka przez obecne Podkarpacie do Krakowa. Piękny sarkofag króla na Wawelu, wielokrotnie przemieszczany jest w środku pusty. Królewskie szczątki znajdują się gdzieś pod posadzką). Jego grobowiec nigdy nie był otwierany…
Arkadiusz Bednarczyk
Gdzie bywał król Jagiełło added by Redaktorka on
View all posts by Redaktorka →