
Kolejka gondolowa na Solinie przyciągnęła zainteresowanie turystów. Tymczasem atrakcji, które stanowią alternatywę dla górskich wędrówek, jest w Bieszczadach o wiele więcej. W okolicach Mucznego można zobaczyć majestatyczne żubry, w Lisznej nakarmić jelenie, a z okien leśnej kolejki czy wież widokowych podziwiać malownicze krajobrazy.
W klimatycznych cerkwiach łatwo ulec zaś złudzeniu podróży do przeszłości…
BIESZCZADZKA KOLEJKA LEŚNA
Jedna z nielicznych kolejek w Europie o typowo górskim charakterze, robi furorę wśród turystów. Ponad 100-letnia ciuchcia, której stacja główna znajduje się w Majdanie k. Cisnej kursuje na dwóch trasach: – Majdan – Dołżyca – Majdan (czas przejazdu: 1 godz. 20 min) oraz – Majdan – Balnica – Majdan (czas przejazdu: 2 godz.). W Majdanie do dyspozycji turystów jest także bogato wyposażone muzeum (wstęp wolny), w którym możemy zobaczyć zarówno kolejowe pamiątki, m.in. stare bilety, sprzęty, tablice, ubiory maszynistów i konduktorów, ale i naturalnych rozmiarów wypchane zwierzęta.
Szczegóły na: www.kolejka.bieszczady.pl
Godziny przejazdów (w lipcu i sierpniu):
wt. – pt.: do Balnicy – 9.30, 9.45, 12, 12.15, 14.30; do Dołżycy (kursy za parowozem) – 10, 12;
pon., sob., ndz.: do Balnicy – godz. 9.30, 9.45, 12, 12.15, 14.30.
Bilety: 36 zł, 30 zł – ulg. (do Balnicy i z powrotem oraz do Dołżycy i z powrotem – za parowozem), 45 zł i 38 zł – ulg. (do Balnicy i z powrotem za parowozem), bezpłatnie – dzieci do 3 l.
DREZYNY I CHATKA WARIATKA – Te atrakcje znajdziemy w Uhercach Mineralnych przy drodze na Ustrzyki Dolne. Bieszczadzkimi Drezynami Rowerowymi (dwa miejsca do pedałowania oraz dwa miejsca na ławeczce) można przejechać się do Jankowiec, Stefkowej lub Olszanicy.
Szczegółowy rozkład jazdy na: www.drezynyrowerowe.pl.
Bilety: 120 zł/1 godz. i 130 zł/1,5 godz. Stojąc na peronie stacji z pewnością nie przeoczymy położonej w bliskim sąsiedztwie „Chatki Wariatki”. To nic innego, jak dom do góry nogami, który ku radości najmłodszych można zwiedzać także wewnątrz.
Godz. otwarcia: pon.- pt.: 10-19, sob.- ndz., 9 – 20.
Bilety: 12 i 10 zł (osoby do 14 l.), bezpłatnie – dzieci do 3 l.
SOLINA – Turyści mogą nie tylko skorzystać z tutejszych atrakcji wodnych oraz plaż, ale i pospacerować po koronie imponującej zapory, albo wejść do jej wnętrza. Droga na najniższy korytarz betonowego kolosa, czyli 5 metrów poniżej dna jeziora wiedzie przez blisko 100 schodów. Temperatura, która tam panuje jest niezależna od pory roku i wynosi 6 st. C.
Godziny zwiedzania: wt. – sob., 9 – 17. Bilety: 25 zł, 18 (ulg.), bezpłatnie – dzieci do 6 l., seniorzy 70+.
Magnesem jest także kolejka gondolowa, z której na 1,5-kilometrowej trasie można podziwiać bieszczadzkie krajobrazy. Podróż wagonikiem trwa około 5 minut.
Godziny otwarcia: pon. – ndz., 10-21. Bilety w kasie: 45 i 35 zł (ulg.)
– w dwie strony, 35 i 29 zł (w jedną stronę); rodzinne: 99 zł (2+1), 119 zł (2+2).
Zakup online taniej (szczegóły na www.pkl.pl/solina/).
Do dyspozycji jest także wieża widokowa z otwartym tarasem. Bilety: 15 i 10 zł.
LEŚNY ZWIERZYNIEC W LISZNEJ – Jelenie, daniele, muflony, dziki, lisy, szopy, lamy, fretki czy skunksy to tylko niektórzy sympatyczni mieszkańcy Mini Zoo położonego w niewielkiej miejscowości niedaleko Cisnej. Dużą atrakcją jest możliwość karmienia zwierząt oraz ptaków karmą, którą można zakupić na miejscu (5 zł).
Godziny otwarcia:
pon. -ndz.: 10 – 17.
Bilety: 15 zł, 10 zł (zwiedzający w wieku 7 – 18 l.), bezpłatnie – dzieci poniżej 3 l. Karma – 5 zł.
ZAGRODA POKAZOWA ŻUBRÓW
Przedstawicieli tego gatunku (w tym małe żubrzątka) można podziwiać ze specjalnych platform widokowych w zagrodzie pokazowej. Znajdziemy ją w uroczysku Krutyjówka nad Potokiem Czerwonym, ok. 2 km przed miejscowością Muczne przy drodze Stuposiany – Tarnawa Niżna.
Godziny otwarcia: pon. – ndz.: godz. 9-19. Wstęp darmowy.
MUZEA PRZYRODNICZE – Kontakt z dzikimi zwierzętami możemy zapewnić dzieciom także w… muzeach. W tych bieszczadzkich spotkamy naturalnej wielkości niedźwiedzie, wilki, żubry czy dziki, które z pewnością wywołają niejedno „wow”, a wspólne zdjęcie będzie ciekawą pamiątką z wakacji. Gdzie ich szukać?
W Centrum Promocji i Leśnictwa w Mucznem dostępny jest niewielki pawilon edukacyjno-wystawowy (godz. otwarcia: pon. – pt.: 7-15, bilety: 4 zł, 2 zł – ulg.) podzielony na 7 sekcji tematycznych prezentujących różne gatunki zwierząt i roślin, i zwierząt w typowym dla nich otoczeniu.
W Muzeum Przyrodniczo-Łowieckim „Knieja” w Nowosiółkach (gm. Baligród) dostępne są trzy sale, w których można odkrywać sekrety bieszczadzkiej fauny i flory, podziwiać archiwalne fotografie oraz poznawać dzieje łowiectwa (godz. otwarcia: 8 – 19; bilety: 10 i 6 zł – ulg., bezpłatnie – dzieci do 5 l., 5 zł – foto/video, więcej na muzeumknieja.pl).
Jeszcze w lipcu swoje podwoje ma znów otworzyć zmodernizowane Muzeum Przyrodnicze BdPN w Ustrzykach Dolnych. Liczne i bogate ekspozycje wcześniej zlokalizowane na trzech piętrach teraz wzbogacą multimedia. Jak zapowiada BdPN, zwiedzanie muzeum w nowej aranżacji będzie stanowić atrakcyjną przygodę, inspirowaną naturą, która wymaga od osoby zwiedzającej aktywności w odsłanianiu jej tajemnic, nie zawsze dostrzegalnych podczas tradycyjnej wędrówki szlakami na terenie Parku. Dla najmłodszych powstanie wydzielony sektor zmysłów, w którym dzieci będą brały udział w grach i zagadkach inspirowanych historią rysia Pędzelka, bohatera publikacji BdPN.
PLENEROWE MUZEUM WYPAŁU WĘGLA DRZEWNEGO – ekspozycja, której nie sposób przeoczyć, znajduje się na trasie Stuposiany – Muczne. Można tu obejrzeć z bliska m.in. ogromną stalową retortę oraz dowiedzieć się więcej o unikalnej i trudnej profesji, która wciąż jeszcze jest żywa w Bieszczadach. Dymiące retorty wciąż też można spotkać np. w drodze do cerkwi w Łopience (Polanki – gm. Solina).
CHATA REBROWA – w Bieszczadach można podążać także filmowymi ścieżkami. Jednym z miejsc, gdzie gościli filmowcy jest punkt widokowy Pichurów w dolinie potoku Roztoki, przy którym znajdują się pozostałości po chacie serialowego Rebrowa – bohatera „Watahy” (z II sezonu). To około kilometrowa wycieczka – wiedzie oznakowaną drogą szutrową, zaczynającą się przy trasie Muczne – Tarnawa Niżna. Po drodze uwagę przykuwają wagoniki kolejki wąskotorowej, służące niegdyś do przewozu drewna. Przypominają o nieistniejącej od ponad 80 lat kolejce leśnej relacji Ustrzyki Górne – Sokoliki.
Filmowych miejsc w Bieszczadach jest o więcej. Poznać je będzie można już za tydzień na otwarciu kolejnego odcinka Podkarpackiego Szlaku Filmowego (szczegóły na: www.filmowepodkarpacie.pl).
MUZEUM HISTORII BIESZCZAD W CZARNEJ GÓRNEJ – zgromadzono tu ponad 2 tysiące eksponatów. Nie brak unikatowych przedmiotów używanych niegdyś w życiu codziennym, stosowanych w przemyśle czy licznych militariów. Znakomitym uzupełnieniem są wciągające opowieści gospodarzy muzeum.
Godz. otwarcia: wt. – ndz., 9 – 17.
MUZEUM HISTORYCZNE W SANOKU – Tu jest unikalna, największa na świecie kolekcja dzieł Zdzisława Beksińskiego z możliwością multimedialnej podróży do wnętrza jego obrazów. Są i inne malarskie skarby, jak choćby prace Pabla Picass’a, Jacka Malczewskiego czy Józefa Chełmońskiego. Imponujące zbiory sztuki cerkiewnej bezsprzecznie należą do najpiękniejszych w Polsce. Oprócz tego na sanockim zamku są eksponaty sakralne, militarne i archeologiczne… Tylko zwiedzać!
Godz. otwarcia: pon., 8 – 12, wt.-ndz., 9 -17. Bilety: 22 zł, 15 zł (ulg.), 56 zł (rodzinny 2+1), 68 zł (rodzinny, 2+2), 78 zł (rodzinny, 2+3 i więcej).
MUZEUM MŁYNARSTWA I WSI W USTRZYKACH DOLNYCH – można tutaj nie tylko obejrzeć dawne maszyny, ale i prześledzić skomplikowany proces mielenia zboża. Jest co zwiedzać, bo aż 1100 m kw. na czterech kondygnacjach. Wśród eksponatów znajdziemy m.in. pochodzący z lat 30. XIX w. gniotownik walcowy, jedno z najstarszych tego typu urządzeń w Europie.
Godz. otwarcia: pon. – ndz., 10 – 18. Bilety: 9,80 zł, 7,50 zł. Przewodnik: 25 zł.
MUZEUM KULTURY DUCHOWEJ I MATERIALNEJ BOJKÓW W MYCZKOWIE – W kilku skromnych, ale klimatycznych pomieszczeniach można zgłębić kulturę Bojków – grupy etnicznej, która kiedyś zamieszkiwała Karpaty Wschodnie. Zobaczymy, a nawet dotkniemy przedmiotów, które służyły im: w gospodarstwie domowym, w rolnictwie, w szkołach czy w świątyniach. Nie brak tu także oryginalnych strojów, archiwalnych fotografii, starych dokumentów, ale i eksponatów o charakterze militarnym.
Godz. otwarcia: wt. – sob., godz. 9 – 17.
SZKOŁA RZEMIOSŁA W UHERCACH MINERALNYCH – Jak upiec proziaki lub ulepić garnek z gliny? Wiedzę w tym temacie – zarówno teoretyczną, jak i praktyczną oferują warsztaty w dawnej szkole z początku XIX w. Odwiedzając kancelarię, piekarnię, klasę kaligrafii czy garncarnię można skutecznie przenieść się w czasie i od podszewki poznać ginące już zawody.
Obowiązuje internetowa
rezerwacja miejsc na stronie www.ginacezawody.pl, gdzie dostępny jest „rozkład zajęć”.
Bilety: 40 zł/os. (1 godz. zajęć), 60 zł (2 godz. zajęć).
CERKWIE – Są one nie tylko ważnym elementem kultury sakralnej, ale i pięknymi oraz cennymi zabytkami docenianymi w świecie. Szczególną wartość mają cerkwie w Smolniku nad Sanem oraz w Turzańsku, które trafiły na prestiżową listę UNESCO. Piękne świątynie napotkamy też m.in. w Chmielu, Łopience, Uluczu, Rzepedzi czy Hoszowie.
KLASZTOR W KOMAŃCZY – zabytkowy klasztor sióstr Nazaretanek, zasłynął jako miejsce internowania kardynała Stefana Wyszyńskiego. Dziś można obejrzeć Pokój Pamięci duchownego czy przespacerować się po dróżkach, którymi niegdyś podążał…
Godz. otwarcia Izby Pamięci:
wt. – ndz. 9 – 17 (w godz. 12. – 13.- przerwa). Wstęp wolny.
KLASZTOR KARMELITÓW BOSYCH W ZAGÓRZU – górujące na wzgórzu Mariemont ruiny robią niesamowite wrażenie. Prowadzi do nich ok. kilometrowa droga krzyżowa ze stacjami przygotowanymi przez bieszczadzkich twórców, mająca swój początek przy kościele Wniebowzięcia NMP. U celu wędrówki czekają na nas majestatyczne mury, wieża widokowa oraz nowoczesne Centrum Kultury Foresterium (wejście płatne) m.in. z salą wirtualnej rzeczywistości, gdzie można dowiedzieć się więcej o historii tego miejsca.
Szczegóły na: www.klasztorzagorz.pl
Godz. otwarcia: wt. – ndz., 10 – 17. Bilety: 15 zł i 10 zł (ulg.).
RUINY ZAMKU KMITÓW – Góra Sobień, na której stała niegdyś średniowieczna warownia, wznosi się tuż nad zakolem Sanu przy trasie z Sanoka do Leska – przez Załuż. Jej stoki są objęte rezerwatem przyrody, a szczyt wieńczą ruiny zamku, który kiedyś odwiedzał król Władysław Jagiełło. Turystów przyciąga tu przede wszystkim platforma widokowa, z której rozciągają się malownicze krajobrazy. Z przydrożnego parkingu do ruin dojdziemy w ok. 10 minut.
Wstęp wolny.
SKANSEN W SANOKU – Malownicze chałupy, dawne świątynie i domowe sprzęty, których przeznaczenie znają jedynie nasze prababcie… To tylko namiastka tego, co możemy zobaczyć w Muzeum Budownictwa Ludowego. Idealne miejsce na rodzinne spacery oraz… podróż w przeszłość.
Godz. otwarcia: pon., 8-12; wt. – ndz., 8-18.
Bilety: 25 zł, 15 zł (ulg.), bezpłatnie – dzieci do 7 l. oraz w poniedziałki (godz. 9 – 12).
WIEŻE WIDOKOWE – to opcja dla osób, które marzą, by nacieszyć oczy widokami, ale nie chcą wędrować po górach.
„Najwygodniejsza” jest trzypoziomowa wieża „Szczerbanówka”. Z konstrukcji usytuowanej na parkingu, przy trasie Komańcza – Cisna (ok. 5 km od Majdanu) przy dobrej pogodzie jest co podziwiać. Inne wymagają nieco więcej wysiłku, by się na nie wspiąć.
Najwyższą w Bieszczadach 34-metrową konstrukcję znajdziemy na Jeleniowatym. Dojść na nią można z dwóch lokalizacji, które tworzą pętlę. Ścieżka z Mucznego rozpoczyna się za budynkiem Centrum Promocji Leśnictwa. Można też wyruszyć z okolic parkingu, położonego z lewej strony przy drodze z Mucznego w kierunku Tarnawy Niżnej (trasa w części pokrywa się ze ścieżką przyrodniczo-historyczną „Brenzberg”). Z obu miejsc, po ok. 40 minutach osiągniemy cel. Przy dobrej pogodzie z wieży można podziwiać malowniczą panoramę na dolinę górnego Sanu i ukraińskie Bieszczady, a na południu – ciąg najwyższych szczytów z Haliczem, Kopą Bukowską, grzbietem Bukowego Berda, połonin, aż po Smerek.
Nieco wymagająca – tak czasowo, jak i fizycznie – jest wieża na mierzącej 894 m n.p.m Korbani (przejście np. 1,5 godz. z Bukowca). Można podziwiać tam panoramę, począwszy od Pogórza Bieszczadzkiego, Zalewu Solińskiego i Otrytu po najwyższe partie Bieszczadów.
Wspaniałe widoki nie tylko na najbliższą okolicę, ale i najwyższe szczyty rozciągają się także z wieży „Jeleni Skok”. Ze szczytu drewnianej platformy, do której szlak zaczyna się w Cisnej, widać wspaniałą panoramę wysokich Bieszczadów z Tarnicą i Połoniną Wetlińską na czele. 2,5 – kilometrowa trasa do wieży, choć pnie się w górę, nie jest specjalnie wymagająca – jej przejście zajmuje ok. 45 minut.
Aneta Jamroży


