Rak płuca zabija po cichu

Tylko u jednej trzeciej chorych ze zdiagnozowanym rakiem płuc udaje się przeprowadzić zabieg operacyjny. Reszta pacjentów może być poddana jedynie leczeniu chemio- lub radioterapią.

– Najczęstszą przyczyną śmierci wśród chorób nowotworowych u mężczyzn od wielu lat jest w Polsce rak płuc. Od roku 2005 rak płuc stał się także pierwszą przyczyną zgonów u kobiet, wyprzedzając nawet raka piersi. W statystykach europejskich Polska znajduje się na drugim miejscu pod względem zapadalności i zgonów właśnie z powodu raka płuc. Przed nami znajdują się tylko Węgry – mówi dr n. med. Wojciech Kądziołka, specjalista chirurgii klatki piersiowej, ordynator oddziału klatki piersiowej w Specjalistycznym Zespole Gruźlicy i Chorób Płuc w Rzeszowie.

Rak płuca jest nowotworem złośliwym wywodzącym się z tkanki nabłonkowej występującej w organizmie człowieka. Co roku w regionie odnotowuje się ok. 1300 nowych zachorowań wśród mężczyzn i ok. 500 wśród kobiet. Duża zapadalność przekłada się, niestety, na równie dużą śmiertelność, tym bardziej, że płuca nie są unerwione bólowo, co powoduje, że pacjenci zgłaszają się do leczenia z opóźnieniem.

Definicja nowotworu nie jest jednoznaczna. Jego powstanie uwarunkowane jest obecnością w komórkach ustroju genów zwanych protoonkogenem i onkogenem, jak również działaniem szeregu czynników ustrojowych, zwłaszcza niewydolności układu immunologicznego, a także działaniem czynników zwanych karcinogenami, czyli czynnikami rakotwórczymi – mówi nasz ekspert.

Na powstanie nowotworów i ich przebieg istotny wpływ ma szereg czynników  chemicznych, fizycznych i biologicznych. – Możemy podzielić je na: wewnątrzpochodne – zaburzenia hormonalne, polipy, nadżerki, zwyrodnienia torbielowate oraz zewnątrzpochodne – promieniowanie jonizacyjne, azbest, związki chemiczne zawarte w dymie (benzopyren, związki sadzy, akrynitryl, chlorek winylu) nitrozaminy – pestycydy, aflatoksyny – pleśnie, metale ciężkie, sztuczne słodziki, alkohol) – mówi doktor.

Rak toczy nas latami
Choroba nowotworowa nie zaczyna się w momencie wystąpienia pierwszych objawów. Proces prowadzący do powstania raka toczy się w ukryciu latami. Wszystko zaczyna się bardzo niewinnie: od jednej zmutowanej komórki. Rak zaczyna powstawać wówczas, gdy komórka wyłamuje się spod kontroli mechanizmów decydujących o jej podziałach i lokalizacji. Objawami, które mogą występować w raku płuca są: kaszel, osłabienie, duszność, nawracające zapalenia płuc, krwioplucie, ból w klatce piersiowej. Dodatkowo bardzo źle rokującymi objawami są: chrypka, utrata wagi ciała, zaburzenia połykania, bóle barku, zapalenie żył.

Ważnymi elementami mogącymi być wskaźnikami zagrożenia nowotworem płuca są: wiek 55-75 lat, palenie papierosów, obciążenie rodzinne chorobami nowotworowymi, narażenie na czynniki rakotwórcze (azbest, pochodne ropy naftowej, pestycydy, beryl, związki arsenu, substancje radioaktywne, substancje przerobu węgla kamiennego). Bardziej narażone są osoby z obturacyjną chorobą płuc w I/II stopniu, niezależnie od wieku i chorzy z cukrzycą.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda