Twoje dziecko nie może usiedzieć w miejscu? Może mieć ADHD.

30 proc. dzieci „wyrasta” z nadpobudliwości, 70 proc. do końca życia ma „zaburzenia koncentracji”.

– Charakterystyczne dla ADHD są trudności w koncentracji oraz nadpobudliwość rozumiana jako nadmierna impulsywność oraz wzmożona ruchliwość. Taki obraz zaburzeń powoduje, że dzieci z zespołem ADHD mają duże problemy w nauce, łatwo się rozpraszają, pochopnie podejmują decyzję, mają znaczące trudności w przewidywaniu konsekwencji swoich działań, są drażliwe i czasami agresywne – mówi Paweł Grecki, psycholog z Centrum Medycznego Medyk w Rzeszowie. – Konsekwencją takich zachowań są często obniżona samoocena, wynikająca z odrzucenia przez rówieśników. Niekiedy na podłożu zespołu ADHD może rozwinąć się depresja, antyspołeczne zaburzenie osobowości lub problem nadużywania substancji uzależniających.

Zespół ADHD dotyczy zazwyczaj dzieci w wieku szkolnym. W przypadku dorosłych często mówi się o występowaniu ADD, czyli zespołu z zaburzeniami koncentracji, ale już bez objawów nadpobudliwości. W uproszczeniu można powiedzieć, że z nadpobudliwości po prostu się wyrasta – dotyczy to jednak około 30 proc. pacjentów.

Genetyka ma znaczenie
– Pierwszym czynnikiem warunkującym wystąpienie ADHD jest genetyczne podłoże zaburzenia. Dzieci z zespołem ADHD często pochodzą z rodzin, w których przynajmniej u jednego z rodziców rozpoznano to zaburzenie – mówi nasz ekspert. – Druga grupa czynników dotyczy nieprawidłowego rozwoju ciąży, spowodowanego intoksykacją płodu nikotyną, alkoholem lub narkotykami. Skutkiem takich zaniedbań jest niedorozwój czołowych obszarów kory mózgowej oraz innych struktur podkorowych, które warunkują zdolność do koncentracji i kontrolę emocji i motoryki. Łatwo więc zrozumieć, dlaczego dziecko z zespołem ADHD, u którego obszary czołowe są słabo wykształcone, ma problemy w szkole, jest impulsywne i cechuje się nadmiernym pobudzeniem ruchowym.

Brak reguł pogłębia problem
Wychowanie nie przyczynia się do powstania ADHD, ale ma na niego wpływ. Sztandarowym hasłem jest tutaj niekonsekwencja rodziców wobec zachowań dziecka, brak jasno określonych reguł i zasad, do których powinno się dostosować. Ogromne znaczenie ma system kar i nagród (za przestrzeganie reguł dziecko powinno dostać nagrodę, np. w postaci pochwały, natomiast gdy zasady zostaną naruszone powinna nastąpić adekwatna kara). W ten sposób dziecko uczy się kojarzyć pewne zachowania z ich konsekwencjami, jednocześnie hamując swoją impulsywność i nadmierne pobudzenie. Drugim zasadniczy czynnikiem jest relacja emocjonalna dziecka i jego rodziców. Przede wszystkim rodzice muszą zrozumieć, że zachowanie pociech nie wynika z ich złośliwości, ale jest skutkiem zaburzenia. Konieczne jest, aby dziecko miało poczucie bezpieczeństwa i miłości rodziców.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda