Zapalenia zatok nie wolno lekceważyć

Powikłaniem zapalenia zatok może być zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub ropnie oczodołu lub mózgu.

– Ta przykra i uciążliwa choroba lubi powracać szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Przyczyną schorzenia są bakterie namnażające się w wydzielinie z zatok przynosowych – mówi Dorota Szuber, otolaryngolog i specjalista foniatrii z Podkarpackiego Centrum Słuchu i Mowy w Rzeszowie.

Zatoki przynosowe to upowietrznione jamy w obrębie czaszki, które łączą się z jamą nosa otworami zwanymi ujściami zatok. Wnętrze zatok przynosowych wysłane jest błoną śluzową, która stanowi przedłużenie błony śluzowej jamy nosa. Ich funkcją jest nawilżanie i ogrzewanie wdychanego powietrza. Stanowią swoistą barierę ochronną dla mózgoczaszki i oczodołów. Schorzenia zatok są związane z zamknięciem naturalnych ujść do jamy nosa oraz zaburzonym transportem śluzu. Wnętrze zatok pokrywa nabłonek posiadający rzęski, a w warunkach fizjologicznych we wnętrzu zatok nie powinno być bakterii – są jałowe. Prawidłowo funkcjonujący nabłonek rzęskowy zatok systematycznie przesuwa powstającą wydzielinę w kierunku jamy nosowej, zabezpieczając przed dostaniem się drobnoustrojów z nosa czy gardła do zatok.

Typowe objawy zapalenia zatok
Charakterystyczne objawy zapalenia zatok występują w ostrym zapaleniu zatok. W przypadku przewlekłego zapalenia dolegliwości mają mniejsze nasilenie, często brak takich objawów jak gorączka, a dolegliwości bólowe mają raczej charakter tępy lub ćmiący.

Niedrożność nosa, która powoduje uporczywy, obfity katar; gęsta wydzielina z nosa, która często spływa po tylnej ścianie gardła, powodując uczucie ucisku lub rozpierający ból w obrębie twarzy; upośledzony węch; kaszel; gorączka; złe samopoczucie; uczucie rozbicia; ból głowy nasilający się zwłaszcza przy jej schylaniu; zapaleniu zatok mogą także towarzyszyć takie objawy jak: ból zębów, ból ucha, nieprzyjemny zapach z ust.

Nieleczone lub niewłaściwie leczone ostre zapalenie zatok przynosowych przechodzi w zapalenie przewlekłe.

Przyczyny zapalenia zatok
Mechanizmem prowadzącym do zapalenia zatok jest upośledzenie usuwania wydzieliny z zatok w wyniku uszkodzenia nabłonka rzęskowego lub obecności przeszkody w ujściu zatok do jamy nosowej. Stan ten prowadzi do zalegania śluzu i sprzyja wzrostowi bakterii. Drugim, rzadszym mechanizmem prowadzącym do zapalenia zatok, głównie szczękowych, jest przejście zakażenia toczącego się w obrębie zębów szczęki. Proces zapalny może obejmować tylko jedną lub kilka zatok – tłumaczy specjalista.

Czynniki sprzyjające zapaleniu zatok to…
Wady anatomiczne jamy nosowej – najczęściej skrzywienie przegrody nosa; polipy nosa; częste infekcje wirusowe górnych dróg oddechowych; alergiczne nieżyty nosa; suche, zanieczyszczone powietrze; zbyt niska lub zbyt wysoka temperatura otoczenia; toksyczne upośledzenie nabłonka rzęskowego spowodowane paleniem papierosów; zepsute zęby.

Powikłania zapalenia zatok
Następstwem braku leczenia lub nieprawidłowego leczenia może być: obrzęk powiek, ropień oczodołu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ropień mózgu, zakrzepowego zapalenie zatoki jamistej.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda