
– Co tydzień do naszego szpitala trafia dwoje, troje zatrutych dzieciaków. Z jakichś powodów najczęściej właśnie paracetamolem – mówi prof. dr hab. n. med. Bartosz Korczowski, kierownik I Kliniki Pediatrii i Gastroenterologii Dziecięcej w Klinicznym Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w Rzeszowie.
Fot. Archiwum UR
Kilka dni temu do szczecińskiej placówki trafiła 17-latka, która zażyła 43 tabletki paracetamolu, co stanowi 21,5 g substancji czynnej. Konieczny był przeszczep wątroby. Rekordzista połknął 94 tabletki, czyli ponad 40 g. Przy zdrowej wątrobie dawka toksyczna paracetamolu to około 10 g, czyli 20 tabletek na dobę. Takie przekroczenie dopuszczalnej dawki może nie tylko uszkodzić wątrobę i nerki, a nawet spowodować zgon. Niebezpieczny trend potwierdzają też podkarpaccy specjaliści.
– Jednocześnie na oddziale mieliśmy trzy pacjentki po zażyciu ogromnych ilości paracetamolu, u których musieliśmy zastosować schemat postępowania blokujący uszkodzenie wątroby. Mieliśmy też pacjentów po próbach samobójczych, po połknięciu całego opakowania leków psychotropowych, czy 80 tabletkach apapu – przyznaje prof. dr hab. n. med. Bartosz Korczowski, kierownik I Kliniki Pediatrii i Gastroenterologii Dziecięcej w Klinicznym Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w Rzeszowie.
Zwiększającą się co roku liczbę zatruć lekami p-bólowymi (paracetamol, ketonal), oraz lekami nasercowymi – potwierdza dr n. med. Elżbieta Mach-Lichota, specjalista toksykolog z KSW nr 2 w Rzeszowie, gdzie rocznie na odtrucie (nie tylko po lekach) trafia średnio 900 -1000 pacjentów.
Ważny jest czas
W przypadku zatrucia paracetamolem ważny jest czas. Trafiając na oddział intensywnej terapii odpowiednio wcześnie można uniknąć nieodwracalnego uszkodzenia nerek czy wątroby. Pierwszy etap zatrucia paracetamolem obejmuje 24 godz. od momentu zażycia toksycznej dawki. Występują wtedy nudności, wymioty, ogólnie złe samopoczucie, pocenie się, zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Drugi etap przypada w drugiej dobie, od 24 do 48 godzin od zażycia nadmiernej dawki paracetamolu. Występują wtedy bóle w prawym podżebrzu (jak przy kolce wątrobowej), pojawiają się problemy z wydalaniem moczu, co świadczy o zaburzeniu pracy nerek, zaczyna się ostra niewydolność nerek. Trzeci etap trwa od trzeciej do czwartej doby i charakteryzuje się postępującym uszkodzeniem wątroby, zaburzeniami świadomości, wymiotami; widać zażółcenie skóry i białkówki gałki ocznej. Mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca, niedotlenienie.
Warto pamiętać, że paracetamol znajduje się w wielu preparatach. apap, choligrip, codipar, coldrex, efferalgan, febrisan, fervex, gripex, grypolek, grypstop, panadol, saridon, tabcin, teraflu, etopiryna, amipar to wszystko leki na bazie paracetamolu.
Gdzie trafiają odratowani po zatruciu nieletni pacjenci?
Powinni być nadal hospitalizowani na oddziale psychiatrii dziecięcej, ale w regionie jest jeden, 24-łóżkowy oddział, przez który tylko w styczniu br. przewinęło się 75 młodocianych pacjentów w bardzo różnym stanie psychicznym. – Zanim trafią do nas, większość przechodzi odtrucie na oddziałach intensywnej terapii, po zażyciu bardzo dużej ilości leków. Mieliśmy pacjentkę, która była już kwalifikowana do przeszczepu wątroby po bardzo poważnej próbie samobójczej – mówi Małgorzata Pruchnik-Surówka, kierownik oddziału psychiatrii dzieci i młodzieży w Centrum Medycznym w Łańcucie. Lekarka dodaje, że w zatruciach lekami dominują dziewczynki.
Do tej pory, to rok 2021 był rokiem najdramatyczniejszym od lat, jeżeli chodzi o samobójstwa i próby samobójcze dzieci i młodzieży. Policja na Podkarpaciu zarejestrowała aż 54 przypadki targnięć się na życie. Dziewięć z nich, niestety, zakończyło się śmiercią. To trzy razy więcej niż rok wcześniej. Jaki będzie ten rok?
Anna Moraniec


