Obraz wojny malowany emocjami

Do Medyki, gdzie pojawiały się kolejne tysiące uchodźców z Ukrainy, przyjechał meksykański malarz, Robert Marquez. Przybył tu w pierwszych dniach wojny aż z USA. Zrobił to z potrzeby serca. Emocje i obserwacje przeniósł na kilka płyt wiórowych i stare drzwi. Cierpienie, strach, ból, rezygnację, wdzięczność… A potem zostawił swe dzieło, by ruszyć na Ukrainę, do Irpienia. Wojenny obraz Marqueza został sam przy granicy.

Dzieło umieszczono w namiocie, ale było narażone na padający jeszcze wówczas śnieg, a także na deszcz i silny wiatr. Przed zniszczeniem uratowali go działacze przemyskiego Oddziału Związku Ukraińców w Polsce i zabrali do Narodnego Dimu (Domu Ukraińskiego) przy Kościuszki 5 w Przemyślu. Tu jednak nie ma miejsca na eksponowanie tak dużego malowidła, bo wszystkie pomieszczenia są wykorzystywane do udzielania pomocy uchodźcom z Ukrainy.

Nawiązanie do Picassa

Na szczęście obrazem Marqueza zainteresowało się Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej. Historyk sztuki, Katarzyna Winiarska, kierownik Działu Sztuki, Rzemiosła i Etnografii MNZP zdradza garść szczegółów dotyczących obrazu. – Obraz Roberta Marqueza namalowany został farbami akrylowymi na kilku płytach wiórowych różnej szerokości, wysokich na ponad 2 metry oraz na starych drzwiach – wyjaśnia specjalistka. – Składa się on z dwóch części kompozycyjnych. Jedna, monochromatyczna, utrzymana w błękitach, powtarza kompozycję „Guernici” Pabla Picassa, druga jest artystyczną interpretacją współczesnych wydarzeń związanych z wojną w Ukrainie – tłumaczy. – Roberto Marquez porzucił swój styl i odwołał się do wielkiego Pabla Picassa i jego wybitnego dzieła – „Guernica” z 1937 roku. Myślę, że jest to zabieg celowy, bo artysta pokazuje w ten sposób, jak aktualna jest (niestety) tematyka obrazu sprzed 85 lat. „Guernica” Picassa upamiętnia wydarzenie z czasów wojny domowej w Hiszpanii, kiedy to w 1937 roku zbombardowane zostało przez Niemców miasto Guernica. Tematem obrazu są ofiary tamtej wojny: – ludzie i zwierzęta. Obraz Marqueza każe nam pochylić się nad ofiarami agresji rosyjskiej w Ukrainie. Dla jasności wypowiedzi zestawia „picassowską” kompozycję, która podobnie jak u mistrza jest monochromatyczna („Guernica” Picassa utrzymana jest w szarościach), z własną, kolorową. Tu również widzimy zwierzęta i ludzi, dramatycznie wyciągnięte ku niebu ręce, a także instrumenty, bo kultura i sztuka też są ofiarami wojny. Swoją artystyczną wypowiedź wzmocnił słowami „STOP WAR NOW” napisanymi na obu częściach obrazu
– kontynuuje J. Winiarska. – Trudno tu mówić o walorach artystycznych pracy Roberta Marqueza, bo nie one są tutaj najważniejsze, lecz treść i emocje, które chciał nam przekazać twórca. Jest to tzw. sztuka dnia dzisiejszego, „art of today”. Na obiektywną, krytyczną ocenę potrzeba dystansu i czasu – podkreśla.

Roberto Marquez odwiedzi nas w Noc Muzeów?

Jak poinformował nas dyrektor MNZP, Jan Jarosz, obraz już wkrótce zostanie zabrany z Narodnego Dimu i przetransportowany do przemyskiego muzeum. – Wymaga to zgody Roberto Marqueza – podkreśla Jan Jarosz. – Na szczęście jesteśmy z nim w stałym kontakcie mailowym i taką zgodę uzyskaliśmy – zdradził szef MNZP. Kiedy dzieło Marqueza znajdzie się już w gmachu muzeum przy Barka Joselewicza w Przemyślu, muzealników czeka sporo pracy. – Ile tej pracy nas czeka, będzie można ocenić, gdy obraz już do nas dotrze – wyjaśnia Błażej Szyszkowski, kierownik działu konserwacji MNZP. – Na pewno będzie wymagał starannej konserwacji, bo przecież był narażony na działanie śniegu, deszczu i wiatru, nim jeszcze wyschła farba – tłumaczy ekspert. – Chciałbym podkreślić, że obraz ocalał dzięki zaangażowaniu Związku Ukraińców w Polsce. Gdyby nie został przez jego członków zabrany z granicy, uległby zniszczeniu – zauważa B. Szyszkowski. – U nas będzie bezpieczny i na pewno się nim zaopiekujemy – dodaje z uśmiechem.
Na razie trudno powiedzieć, kiedy zwiedzający MNZP będą mogli oglądać dzieło R. Marqueza, jednak… – Autor przebywa nadal w Ukrainie, ale bardzo chcielibyśmy, żeby odwiedził nas podczas tegorocznej Nocy Muzeów – zdradza nam dyrektor Jan Jarosz. – Rozmawialiśmy już o tym z R. Marquezem i jest spora szansa, że tak się stanie. Wizyta autora w naszym muzeum byłaby wspaniałą okazją do wyeksponowania jego obrazu – dodaje.
Jest więc nadzieja, że zobaczymy nie tylko dzieło w pełnej krasie, ale także poznamy bliżej jego autora. Teraz pozostaje nam trzymać kciuki za muzealników z Przemyśla, by udało się im dobrze zaopiekować sztuką dnia dzisiejszego.

Monika Kamińska

• Polecane
• Region