Sfałszowane leki

Substancje są mieszane w małych betoniarkach w garażach, a później porcjowane np. na tabletki – podkreśla prof. Zbigniew FijaŁek. Fot. Archiwum

Według szacunków organizacji międzynarodowych, światowe przychody przestępców z tytułu produkcji nielegalnych leków mogą wynosić nawet 150 mld dolarów! Natomiast WHO podaje, że około 10 proc. wszystkich leków na świecie może być sfałszowane. Jakie leki najczęściej są fałszowane? W Polsce najczęściej fałszowane są leki na potencję, odchudzanie i sterydy. Podrabiana jest także aspiryna, coraz częściej mamy do czynienia z fałszowaniem leków przeciwnowotworowych i przeciwbiałaczkowych, które są bardzo drogie.

Większość tych produktów, niestety, można kupić w każdej internetowej aptece. – Jeśli chodzi o składy sfałszowanych preparatów, to tutaj panuje zupełna dowolność. Taka produkcja nie podlega też żadnym normom jakości. Substancje powstają w garażach, są mieszane w małych betoniarkach, a później porcjowane np. na tabletki – podkreśla prof. Zbigniew Fijałek z Zakładu Farmacji Kryminalistycznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, gdzie od 2016 roku badane są nielegalne i sfałszowane produkty lecznicze zabezpieczone przez organy ścigania.

Zagrożenie zdrowia i życia

Zdarzają się preparaty, w których normy są przekroczone nawet o 300 proc. Wtedy istnieje już bardzo duże zagrożenie dla zdrowia osób, które przyjmują takie leki. Po viagrze kupowanej bez recepty jest udokumentowanych kilkaset zgonów na świecie. Fałszerze podrabiają również leki mające wspomagać odchudzanie. – W tym wypadku należy pamiętać, że nie ma bezpiecznych i skutecznych preparatów na zmniejszenie masy ciała, są albo bezpieczne, albo skuteczne – dodał. Trzecią grupą najczęściej fałszowanych leków są sterydy anaboliczne i produkty związane z dopingiem. – Te substancje są sprzedawane również na masową skalę dla sportowców amatorów, uprawiających różne dyscypliny. Sterydy anaboliczne w bardzo dużym stopniu to olejowe roztwory w fiolkach. Na szczęście dla wszystkich w oleju nie rozwijają się drobnoustroje, i tylko dlatego wśród osób zażywających te substancje nie dochodzi do masowych zgonów
– wyjaśnił prof. Fijałek i dodał, że żaden pacjent, lekarz, czy farmaceuta nie odróżni dobrze sfałszowanego leku od leku oryginalnego. Wszystko przez to, że fałszerze najwięcej wysiłku wkładają w wyprodukowanie identycznego opakowania.

Miliardowe zyski

Jako że przychody zorganizowanych grup przestępczych są ogromne, a przestępczość farmaceutyczna nabrała wymiaru międzynarodowego, w jej zwalczanie angażują się służby z wielu krajów. W roku 2021, w ramach wspólnej operacji CBŚP, żandarmerii francuskiej, włoskich Carrabinieri i tamtejszej służby celnej, rozpracowano grupę składającej się z obywateli Polski, Francji i Włoch. Działania koordynował Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF). Zatrzymano 13 osób, a w trakcie przeszukań policjanci przejęli: komponenty służące do produkcji leków, setki tysięcy podrobionych opakowań, ulotki informacyjne, substancje czynne oraz gotowe produkty lecznicze, o łącznej wartości co najmniej 25 mln zł. Zabezpieczono m.in. leki onkologiczne, psychotropowe, anaboliki i środki na potencję, 15 kg substancji czynnej, a także inne półfabrykaty służące do wytwarzania produktów leczniczych.

Anna Moraniec