113 zł za godzinę – tyle zarabiają rzeszowscy radni

RZESZÓW. Ile godzin miesięcznie pracuje radny na 1600 zł swojej diety?

Tylko w styczniu na diety dla rzeszowskich radnych poszło ponad 48 tys. zł z budżetu miasta. Rok pracy 25 samorządowców to koszt około 580 tys. zł, a cała czteroletnia kadencja – 2 mln 304 tys. zł. Kilkanaście godzin pracy w miesiącu serwuje spory, jak na polskie realia, zastrzyk gotówki dla każdego domowego budżetu. Ile zarabiają nasi rajcy? Jakie piastują stanowiska poza pełnieniem funkcji radnego? Czy uczciwie biorą wolny dzień w pracy na czas pełnienia służby społecznej?

Inspiracją do tematu był list Czytelnika, który poruszył problem pracy radnych, a ściślej rzecz ujmując skłonności do kombinatorstwa. Co prawda temat nie odnosił się bezpośrednio do rzeszowskiej rady miasta, ale postanowiliśmy sami sprawdzić, jak z uczciwością naszych rajców. Tym bardziej, że wielkimi krokami zbliża się koniec VI kadencji.

Radni, poza pełnieniem mandatu radnego, wykonują inne prace zarobkowe. Wyjątkiem są dwaj emeryci, Antoni Kopaczewski (PiS) i Stanisław Ząbek (Rozwój Rzeszowa) oraz Jadwiga Stręk (PiS), która w ubiegłorocznym oświadczeniu majątkowym nie wskazała żadnego miejsca zatrudnienia.

Ośmiu radnych prowadzi własne firmy (biura architektoniczne, sklepy itp.) lub jest zatrudnionych w prywatnych spółkach. Czternastu pracę znalazło w jednostkach samorządowych. I to właśnie ci ostatni mają największy problem z pogodzeniem pracy radnego z pracą „etatowca”. Ale zgodnie z ustawą o samorządzie (art. 25) obowiązkiem pracodawcy jest zwolnienie pracownika (radnego) od pracy zawodowej w celu umożliwienia mu brania udziału w pracach gminy.

Kto bierze wolne, a kto odrabia
Wszystkich czternastu radnych sprawdziliśmy. Sumiennie przyznali się do tego, że biorą wolne w pracy, co oczywiście sprawdziliśmy. Z urlopu wypoczynkowego rzeczywiście korzystają np. Jolanta Kaźmierczak z PO (główny specjalista w Agencji Nieruchomości Rolnych OT), Waldemar Szumny z PiS (główny specjalista w Urzędzie Marszałkowskim) albo Marcin Deręgowski z PO (podinspektor w Urzędzie Marszałkowskim).

Radni często korzystają z możliwości odrabiania nieobecności w pracy w innym terminie. – Ja ustaliłem z moim szefem, że wtorek robię sobie „wtorkiem samorządowym” i w ten dzień mam wolne. W pozostałe dni godziny odrabiam – mówi Mirosław Kwaśniak z RR, nauczyciel w Zespole Szkół Samochodowych. Z kolei Jerzy Cypryć (PiS), który jest zatrudniony na stanowisku wicedyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Rzeszowie, bierze urlop tylko wtedy, kiedy w pracy jest jego szef. – Kiedy go nie ma, muszę podpisywać dokumenty, zlecać przelewy, więc nie mogę sobie pozwolić na urlop – mówi Cypryś, który godziny sumiennie odpracowuje.

Są też radni, którzy mają to szczęście, że godziny pracy nie kolidują im z godzinami sesji. Marta Niewczas (Twój Ruch), będąca nauczycielem akademickim na UR, zajęcia ze studentami, które ma we wtorki o 8.45, odrabia w inny dzień, a Witold Walawender, nauczyciel w Zespole Szkół Muzycznych nr 2, zajęcia ma popołudniu – od 16.30.

Stawki od 2,6 tys. do 1,6 zł
Radnym z tytułu nieobecności w pracy przysługuje dieta, która de facto jest rekompensatą za nieobecność w pracy. Jej wysokość zależna jest od pełnionej funkcji oraz obecności na sesjach i komisjach.

Przewodniczący RM (Andrzej Dec z PO) zarabia prawie 2650 zł, a jego trzej zastępcy (Waldemar Szumny z PiS, Czesław Chlebek z RR i Konrad Fijołek z SLD) po blisko 2285 zł. Do kieszeni szeregowego radnego co miesiąc trafia około 1600 zł. Przewodniczący komisji zyskują więcej, bo ok. 2120 zł.

Przeciętny tydzień pracy pracownika na etacie wynosi 40 h tygodniowo (160 h tygodniowo), a najniższa krajowa wynosi 1242 zł. To daje nam 7,7 zł na godzinę. A ile samorządowcy pracują na swoją dietę?

W każdym miesiącu odbywa się jedna sesja „zwykła” (rozpoczyna się o godzinie 8.30 i trwa do momentu zakończenia obrad radnych, czyli średnio do godziny 15). W razie potrzeby zwoływana jest sesja nadzwyczajna (zwykle w godzinach popołudniowych), w czasie której radni obradują około 2-4 h (dotyczy tylko jednego bądź kilku tematu).

Poza tym każdy radny musi przynależeć do komisji, a z racji tego, że w RM mamy ich 12, średnio każdy radny należy do 2-3. – Komisje zbierają się w zależności od potrzeby, moja komisja (Komisja Gospodarki Przestrzennej – przyp. red.) zbiera się raz albo dwa razy w miesiącu, ale są i takie komisje, które spotykają się raz na 3 miesiące – mówi Robert Kultys z PiS. Komisja średnio trwa od jednej do czterech godzin.

113 zł za godzinę
Przy założeniu, że sesja trwa 7 h, sesja nadzwyczajna 3 h, jedna komisja 2 h oraz że każdy radny należy do dwóch komisji, wychodzi, że w miesiącu pracują… 14 h. A to, przy diecie radnego, daje stawkę 113zł za godzinę pracy. Oczywiście, im wyższa funkcja, tym wyższa stawka.

Radni zastrzegają, że dodatkowo wykonują też wiele innych prac, które pomagają się im przygotować do obrad sesji. Wśród nich wymieniają analizę dokumentów, przygotowanie planów zagospodarowania przestrzennego, propozycji uchwał, składane interpelacje albo spotkania z mieszkańcami, w imieniu których później działają w ratuszu.

Potrącenia za nieobecność
Zarówno obecność na sesjach, jak i komisjach jest obowiązkowa (radni podpisują się na liście), a każda absencja oznacza potrącenie z „pensji”. Jego wysokość określa uchwała RM z 2000 r., którą wprowadzono, by nieco wziąć w ryzy radnych. Przykładowo, nieobecność na sesji radnego oznacza o 265 zł niższą dietę, a na komisji (jeśli jest członkiem dwóch) – 185 zł.

Biuro Rady Miasta Rzeszowa kontroluje każdą absencję i skomplikowanym wzorem matematycznym wylicza, ile ostatecznie ma trafić do kieszeni radnego. Tylko w styczniu kwoty te wahały się od 1 324 zł (Roman Jakim z PiS) do 2 649 zł (Andrzej Dec z PO).

Ewelina Nawrot

• Rzeszów