CETA – umowa o wolnym handlu ogranicza wolność?

Ekspansja amerykańskich produktów rolnych może unicestwić drobnych polskich rolników.

Umowa CETA wzbudza coraz większe emocje. Choć sprawa wydaje się być już przesądzona, polskie społeczeństwo pchnięte w kolejną „aborcyjna jatkę” dopiero teraz zaczyna się dowiadywać, o co chodzi w CETA.

„Wrzucono temat aborcji, napuszczono na siebie ludzi, odwrócono uwagę od CETA i jej potencjalnych skutków, przepchnięto ten temat i zostawiono ustawę aborcyjną w takim samym brzmieniu jak była. Tak to się robi”- te słowa posła Pawła Kukiza, bardzo lapidarnie i obrazowo opisują wydarzenia ostatnich dni. Niestety wciąż mało kto wie, o co chodzi z umową CETA, która jest umową gospodarczo-handlową między Unią Europejską a Kanadą. Ma ona znieść cła i zliberalizować handel. Zdaniem jednych ekspertów porozumienie z Kanadą to szansa dla polskiego biznesu, a według innych – przekazanie władzy wielkim korporacjom. Jest to umowa jawna i można ją przeczytać w Internecie w języku polskim. Niestety ma około 1700 stron i jest pisana prawniczą nowomową zupełnie nieprzyswajalną dla normalnego człowieka. Ponadto utajnienie jej warunków negocjacji, uniemożliwia społeczeństwu wgląd w to, o jaką stawkę prowadzona jest polityczna gra.

Wpływ CETA
Nie ma wątpliwości, że CETA wpłynie na polskie rolnictwo. Podobne porozumienia – NAFTA, czyli Północnoamerykańskiego Układu Wolnego Handlu o Wolnym Handlu, miały katastroficzny wpływ na Meksyk i Kanadę. Umowa ta doprowadziła do ekspansji amerykańskich produktów rolnych niszcząc niemal całkowicie rolnictwo meksykańskie. Podpisano je ponad 20 lat temu i miała doprowadzić do rozwoju wszystkich trzech krajów: USA, Kanady i Meksyku. Niestety w ciągu ostatnich 6 lat w związku z NAFTA ubyło w Kanadzie 350 tys. miejsc pracy niebotycznie zadłużając gospodarstwa domowe. Umowa doprowadziły do obniżenia standardów pracy, ochrony środowiska i zdrowia oraz obniżenia płac. W Meksyku pracę na roli straciło 1,3 mln ludzi. Farmerzy zostali zmuszeni do zatrudnienia w nowej przygranicznej strefie przemysłowej za niskie stawki i trudne warunki pracy, gdzie powstało 3 tys. zakładów produkujących na potrzeby amerykańskich korporacji. W ciągu 9 lat od podpisania umowy liczba nielegalnych imigrantów uciekających z Meksyku do USA wzrosła dwukrotnie.

Kto za, a kto przeciw
Za uchwałą w sprawie umowy głosowali posłowie PiS i PO. Przeciwko uchwale byli posłowie PSL, Kukiz’15 i Nowoczesnej. Uchwała popiera, zaproponowany przez Komisję Europejską, tryb ratyfikacji umowy bez akceptacji państw członkowskich. – To kuriozalna sytuacja – mówi Wojciech Bakun poseł Kukiz 15’, członek Komisji ds. Unii Europejskiej. – Nasze ministerstwa nie wydały żadnych oficjalnych stanowisk w związku z umową CETA, która przecież dotyczy nas wszystkich. Mamy do czynienia z sytuacją, w której bez oficjalnego stanowiska rządu podpisujemy się pod tymczasowym stosowaniem CETA bez ratyfikacji, co jest jednoznaczne z jego stosowaniem, ale bez przyjętego trybu ratyfikacji, który dla tego typu umów jest normą. Sprzeciwiamy się takiemu trybowi – dodaje poseł Wojciech Bakun, który zaznacza, że posłowie Kukiz 15’ jako wolnorynkowcy nie negują umowy, ale nie zgadzają się na to, by dwie strony umowy były różnie traktowane.

Korporacjonizm zagraża demokracji
Podkarpacie to region rolniczy. Polskie jabłka są eksportowane do wielu krajów unii. – Co będzie, jeśli z Kanady zaleją nas o połowę tańsze i dodatkowo genetycznie zmodyfikowane jabłka? Nie weszliśmy do Unii Europejskiej na równych prawach i teraz jest tak samo. Nadwyżka taniej i słabej jakości żywności zaleje nasz rynek wypierając produkty naszych rolników – przestrzega poseł. NAFTA tak jak CETA i TTIP daje korporacjom specjalne przywileje. Wielu niezależnych komentatorów przestrzega, że mamy już do czynienia z systemem zwanym korporacjonizmem. A niektórzy zwracają uwagę, że to gorsza odmiana komunizmu, która zagraża systemom demokratycznym.

Szkodliwa umowa
W Kanadzie znajduje się 42 tys. filii amerykańskich firm, które będą wykorzystywać umowę CETA do „wyłudzania” w ramach odszkodowań pieniędzy z budżetu państwa, czyli z kieszeni obywateli. Będą także wpływać na polskie prawo, które wciąż jeszcze chroni obywateli przed słabej jakości produktami np. genetycznie modyfikowanymi. Takie przepisy owa korporacja będzie mogła zaskarżyć do tzw. sądu arbitrażowego (zewnętrznej instytucji poza naszym systemem państwowym), który bynajmniej nie działa w interesie Polaków. Dzięki podobnym przepisom z umowy NAFTA, kanadyjskie społeczeństwo zapłaciło już 135 milionów euro głównie firmom z USA, a wciąż toczą się sprawy na ponad 1,75 miliarda euro!

Marcin Żminkowski

• Kraj i Świat