Czy Lech Wałęsa powinien zostać Honorowym Obywatelem Rzeszowa?

Przez jednych uwielbiany, przez innych potępiany. Niewiele postaci z kart naszych dziejów dokonało tak wiele, a jednocześnie wywołuje tak skrajne opinie i oceny wśród Polaków, jak Lech Wałęsa. Stąd spore zamieszanie wywołała propozycja nadania byłemu prezydentowi RP Honorowego Obywatelstwa Rzeszowa.

Wniosek o nadanie byłemu prezydentowi i ikonie solidarnościowego zrywu tytułu Honorowego Obywatela Miasta Rzeszowa, który w ubiegłym tygodniu złożył Komitet Obrony Demokracji, będzie rozważać specjalna kapituła. Na jednomyślność tego gremium trudno jednak liczyć, skoro postać Lecha Wałęsy wzbudza tak niejednoznaczne oceny zarówno wśród zwyczajnych Kowalskich, polityków, jak i ludzi nauki: historyków, politologów czy socjologów. Poniżej przedstawiamy opinie ekspertów.

Jeśli jednak i Państwo chcieliby podzielić się swoją opinią na temat tego, czy Lechowi Wałęsie należy się tytuł Honorowego Obywatela Rzeszowa, piszcie: Super Nowości, ul. Podwisłocze 46, 35-309 Rzeszów, na forum supernowosci24.pl lub e-maile na: agetler@supernowosci24.pl

SPECJALNIE DLA SUPER NOWOŚCI KOMENTUJĄ
Dr Hubert Kotarski, socjolog z Uniwersytetu Rzeszowskiego:
– Lech Wałęsa – prezydent Polski, lider ruchu społecznego, laureat pokojowej nagrody Nobla, polityk, bloger, najsłynniejszy elektryk w Polsce. W Stanach Zjednoczonych taką osobę można by śmiało podawać za idealny przykład „american dream” od prostego robotnika do prezydenta kraju w środku Europy. Lech Wałęsa jest również pewnego rodzaju ikoną pop kultury, człowiekiem, o którym pisze się piosenki, kręci filmy, którego powiedzenia stają się częścią codziennego języka Polaków – „nie chcę, ale muszę” czy „są plusy dodatnie i plusy ujemne”.
O Lechu Wałęsie na pewno nie można powiedzieć, że był bezbarwnym prezydentem. Nawet dziś słucha się go z zaciekawieniem, bo w porównaniu do wielu współczesnych polityków, nie wygłasza „okrągłych zdań o niczym”.
Z czym mnie przede wszystkim kojarzy się Lech Wałęsa? Z jednym momentem – mównica Kongresu USA i zdaniem „we people – my naród”. Takiej owacji nie dostanie pewnie już żaden Polak w tak ważnym politycznie miejscu. Można było wtedy, ale i teraz oglądając to nagranie, poczuć się dumnym z bycia Polakiem”.

Dr Dominik Szczepański, politolog z Uniwersytetu Rzeszowskiego”
– Trudno się nie zgodzić z opinią, iż Lech Wałęsa jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych Polaków na całym świecie obok Jana Pawła II. Na pytanie, jakie Wałęsa posiada zasługi dla miasta czy regionu warto podnieść kilka argumentów. Lech Wałęsa ma związek z podpisaniem porozumienia rzeszowsko-ustrzyckiego w 1981 r. Słynny jest jego pobyt w Arłamowie jako miejscu odosobnienia w 1982 r. Warto też przypomnieć o działalności Instytutu im. Lecha Wałęsy, gdzie w ramach stypendiów, które ta fundacja przyznawała, najlepsi studenci zyskiwali możliwość kształcenia za granicą. Oprócz tego Lech Wałęsa bywał częstym gościem tak w samym Rzeszowie, jak i w województwie podkarpackim, gdzie wygłaszał liczne prelekcje, promował swoje książki, udzielał wywiadów.
Oczywiście dla wielu powyższe argumenty będę nieprzekonujące i będą oni wierzyli w agenturalną przeszłość byłego prezydenta, zwłaszcza w świetle ostatnich dokumentów odnalezionych w domu generała Kiszczaka. W nurt ten, niestety, wpisuje się retoryka obecnie rządzącej partii, której prezes podkreśla w swoich wywiadach, aby „nie wierzyć Wałęsie”, w związku z czym panuje obecnie moda na dezawuowanie autorytetów. Nasuwa mi się tylko jeden komentarz: szanujmy nasze autorytety, tak szybko odchodzą.

Maciej Małozięć, historyk, działacz społeczny:
– Lech Wałęsa to bez wątpienia jeden z najbardziej rozpoznawalnych Polaków we współczesnym świecie. Jest to jednak postać bardzo trudna do jednoznacznej oceny z perspektywy historycznej, tym bardziej że Lecha Wałęsa wciąż angażuje się w bieżącą działalność polityczną.
Jego aktywność w okresie PRL budzi szereg wątpliwości, a zasługi w odzyskaniu wolności zostały podważone przez badaczy w kontekście wcześniejszej współpracy agenturalnej z organami bezpieki. Trudno nie dać tym argumentom wiary, skoro źródła zostały poddane odpowiedniej krytyce historycznej i po weryfikacji uznano je za prawdziwe. Niewątpliwie z oceną Wałęsy nasze społeczeństwo ma duży problem i wnioskuję, że ten problem może się pogłębiać i w przyszłości. W podzielonym społeczeństwie jest to bowiem jedna z tych postaci, która budzi skrajne emocje.

Dr Hubert Sommer, socjolog z UR:
– Moja opinia na temat Lecha Wałęsy jest niejednorodna. Z jednej strony mamy do czynienia z symbolem i ikoną wolności. Zakładając i stając na czele Solidarności doprowadził choćby do tego, że teraz możemy swobodnie rozmawiać o tym, jakim był prezydentem i na inne tematy. Z drugiej strony jego prezydentura nie była krystaliczna, przydarzyły mu się potknięcia. Jednak zarzuty padające ws. jego rzekomej współpracy z ówczesnym służbami robią na mnie najmniejsze wrażenie, bo wypowiadane dziś mają inny ciężar gatunkowy. Nawet jeśli jakaś współpraca była, to trzeba pamiętać, że w realiach tamtych czasów, jeśli ktoś stawał przed obliczem specjalistów od łamania charakterów z bezpieki miał nikłe szanse z nimi wygrać. Niewielu z nas, także tych rzucających oskarżenia podołałby takiej konfrontacji. Sądzę, że nic złego nie stanie się, jeśli taki tytuł otrzyma, bo, moim zdaniem, pomimo potknięć znajduje się na liście dziesięciu największych Polaków.