Drogi Nowy Roku

Polacy łapcie się za kieszeń! Rok 2022 upłynie pod znakiem rosnących opłat oraz cen niemal wszystkich produktów i usług. Krocie wydamy na rachunki za gaz, wodę czy prąd. Do tego w górę pójdzie wartość paliwa oraz żywności, w tym m.in. owoców czy nabiału. Wzrosną także stawki nowych i używanych mieszkań oraz usług – wyjścia do restauracji czy fryzjera.

O rosnących kosztach życia w Polsce w ostatnich miesiącach powiedziano już wiele, jednak mijający rok to jedynie zapowiedź drożyzny, która będzie nas czekać w niedalekiej przyszłości. Zdaniem ekspertów i ekonomistów, rok 2022 będzie niezwykle kosztowny.
Zacznijmy jednak od początku i pewnych pozytywów. Od 1 stycznia w górę idzie minimalna pensja w Polsce do poziomu 3010 zł brutto, czyli kwoty 2364 zł netto. Skąd tak wysoka płaca na rękę? Polski Ład likwiduje dla najmniej zarabiających podatek dochodowy. Za sprawą podniesienia kwoty wolnej od podatku do 30 tys. zł zyskają także emeryci. Warto w tym miejscu wspomnieć również o wprowadzonej tzw. tarczy antyinflacyjnej, za sprawą której ceny paliw na najbliższe miesiące spadły już o około 30 groszy, a wysokość opłat za rachunki ma chwilowo wyhamować. Jest jednak sporo minusów.

Droższe rachunki

Pierwsza kwestia dotyczy opłat za rachunki. Jak niedawno podał Urząd Regulacji Energetyki, w 2022 r. rachunki za gaz będą wyższe o średnio 54 proc. Osoby zużywające go do przygotowania posiłków zapłacą więcej o 9 zł miesięcznie, do podgrzania wody – 56 zł miesięcznie, a do ogrzewania domu – 174 zł miesięcznie. Polacy krocie wydadzą także za prąd. Jak podaje URE, średni wzrost rachunku wyniesie 24 proc. w stosunku do 2021 r. czyli 21 zł miesięcznie. Co ważne, ustawodawca przewidział m.in. obniżenie w pierwszym kwartale 2022 r. stawki podatku VAT na sprzedaż energii z 23 do 5 proc. oraz na sprzedaż gazu z 23 do 8 proc. Czy to przyniesie efekt? Tymczasowo tak, co będzie dalej, tego nie wiadomo.
– Te podwyżki to konsekwencje 30 lat unikania decyzji o zainwestowaniu w źródła utrzymania energii w kraju. Kiedy będzie spadać cena energii? Jeżeli będzie jej nadprodukcja, a my mamy jej deficyty (…) Tarcza antyinflacyjna nie obroni nas. To drobna osłona – mówił kilkanaście dni temu dla „Super Nowości” Andrzej Sadowski, prezydent Centrum im. Adama Smitha.
Polacy więcej zapłacą także za wodę i ścieki. W zależności od samorządu wzrosty będą wahać się od kilku do nawet kilkunastu procent. Kilka tygodni temu Wody Polskie zatwierdziły taryfy za wodę i ścieki dla Rzeszowa. W stolicy Podkarpacia wzrost stawek wyniesie około 9 proc.

Droższe paliwo

W tym roku kierowcy byli świadkami gigantycznych podwyżek cen paliw. W listopadzie i grudniu litr Pb95 kosztował nawet 6,15 zł. Teraz, za sprawą obniżonej akcyzy na paliwo, wróciliśmy do cenowych poziomów z okresu końca wakacji. Niższe stawki nie będą jednak trwać wiecznie. W 2022 r. znowu będzie drożej. – Sytuacja na rynku paliw w Polsce jest nieco upolityczniona, mamy państwowy koncern paliwowy, od którego wiele zależy. W przyszłym roku ważny będzie kurs złotego do dolara, kwestia popytu i podaży. Po nowym roku ceny trochę wzrosną, a niewykluczone, że w kolejnych miesiącach ta tendencja będzie się utrzymywać. Na pewno średniorocznie 2022 r. będzie droższy pod kątem cen paliw niż obecny 2021 r. – prognozuje Urszula Cieślak, analityk rynku paliw z BM Reflex. Jak słyszymy, podwyżek cen paliw pozwoliłby jedynie uniknąć …kolejny globalny lockdown i zamknięcie w domach.

Więcej za żywność i alkohol

Wysokie ceny produktów żywnościowych na sklepowych półkach straszą Polaków od miesięcy. Symboliczny był wzrost cen oleju o średnio 83,9 proc. rok do roku. W górę poszły także stawki masła, mięsa, wędlin, owoców i warzyw. Jak podaje Główny Urząd Statystyczny, ceny towarów i usług konsumpcyjnych w listopadzie 2021 r. w porównaniu z analogicznym miesiącem ub. roku wzrosły o 7,8 proc. W przyszłym roku tendencja podwyżek się utrzyma. – Szacujemy, że w IV kwartale 2022 r. ceny żywności będą wyższe o 4,5 proc. rok do roku, pomimo wysokiej bazy na końcu br. – mówi w rozmowie z „Rzeczpospolitą” Grzegorz Rykaczewski z Santander Bank Polska. Warto pamiętać, że rząd myśli nad zastosowaniem zerowej stawki VAT na część produktów żywnościowych. Co jednak z tego wyjdzie? Tego nie wiadomo.
Prezydent Andrzej Duda podpisał niedawno nowelizację ustawy o podatku akcyzowym, wedle której w górę idzie stawka akcyzy m.in. na alkohol, papierosy i tytoń. Co to oznacza? Że 1 stycznia akcyza na alkohol zwiększy się o 10 proc. i corocznie do 2027 r. rosnąć ma o kolejne 5 proc. W przypadku 0,5-litrowej butelki wódki mowa o wzroście około 1,50 zł, w przypadku 0,75-litrowej butelki wina o wzroście o 0,16 zł, a w przypadku 0,5-litrowej butelki piwa o wzroście o 0,06 zł. Od stycznia za paczkę papierosów (20 sztuk) zapłacimy więc więcej o 30 groszy.

Ceny mieszkań i kredyty

W 2021 r. stopy procentowe w Polsce podnoszono trzykrotnie – w październiku, listopadzie i grudniu. To raczej nie koniec wzrostów. 4 stycznia odbędzie się posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej, gdzie może dojść do kolejnych korekt. Kupujący zapłacą więc finalnie wyższe raty kredytu hipotecznego. – Dla przykładu przeciętna kwota kredytów udzielanych w tym roku wynosiła około 330 000 zł. Przy okresie spłaty 25 lat i marży 2,61 proc. rata takiego kredytu wzrosła (w grudniu – przyp. red.) w porównaniu z początkiem października o 367 zł (z 1539 zł do 1906 zł) – pisze Jarosław Sadowski Główny analityk Expander Advisors. Podobne mechanizmy mogą zadziałać w nowym roku i to także w kontekście kredytów konsumpcyjnych.
Droższe mają być również same mieszkania. – Spodziewam się, że w 2022 r. mieszkania zdrożeją względem sytuacji z roku bieżącego o około 5-10 proc. – mówi dla TVN24 Biznes Bartosz Turek, analityk HRE Investments. W listopadzie 2021 r. mediana cen w Rzeszowie wynosiła średnio 7445 zł, więc zmiana w porównaniu do listopada 2020 r. wyniosła aż… 21 proc. Od stycznia droższy będzie także najem lokali. Już dziś w Rzeszowie przeciętny koszt wynajmu 1 mkw. mieszkania (bez opłat) wynosi 33 zł. W przyszłym roku prognozuje się kilkuprocentowe wzrosty.

kl

• Kraj i Świat
• Polecane