Gwałty w domowym zaciszu

PODKARPACIE. Zatrważające wyniki badań dotyczących przemocy seksualnej wobec kobiet.

Ponad 20 proc. kobiet, które wzięło udział w badaniu, doświadczyło gwałtu. Najczęściej sprawcą była osoba bliska – mąż, partner. Niestety, o większości z tych dramatów nie dowiadują się organy ścigania. A jeżeli już sprawa trafi do prokuratury, najczęściej nie wychodzi poza nią. Na Podkarpaciu liczba w ogóle niewszczętych bądź umorzonych postępowań dotyczących gwałtów lub innej czynności seksualnej wynosi ponad 70 proc.

Te dane pochodzą z badania przeprowadzonego przez Fundację na rzecz Równości i Emancypacji STER, Stowarzyszenie WAGA oraz rzeszowskie Stowarzyszenie na rzecz Kobiet Victoria, które swym zasięgiem objęło 3 województwa: podkarpackie, pomorskie i mazowieckie. W badaniu wzięło udział 451 kobiet, w tym 150 z Podkarpacia w wieku od 18 do ponad 55 lat.

Obecni lub byli partnerzy
Aż 22 procent kobiet uczestniczących w badaniu zostało zgwałconych. W zdecydowanej większości przypadków (84,7 proc.) sprawcami byli obecni lub byli partnerzy – do gwałtu doszło w związku nieformalnym lub w małżeństwie. Tylko w ponad 8 procentach przypadków gwałcicielem był mężczyzna zupełnie kobiecie nieznany. Blisko połowa kobiet (46 proc.) doświadczyła gwałtu kilkakrotnie. Badanie ujawniło również przypadki gwałtów dokonanych przez nauczyciela/promotora (6,1 proc.), szefa (6,1 proc.), współpracownika (6,1 proc.) oraz krewnego (4,1 proc.).

W ponad połowie przypadków (53,1 proc.) kobiety nie powiedziały o gwałcie swoim bliskim. Najczęściej wymienianą przez nie barierą było poczucie wstydu. Stosunkowo często pojawiała się również obawa przed obwinianiem samej kobiety oraz przekonanie o własnej odpowiedzialności za przestępstwo, które popełnił mężczyzna.

Sprawcy pozostają bezkarni
W absolutnej większości przypadków mężczyźni dopuszczający się przemocy seksualnej pozostają całkowicie bezkarni. W zdecydowanej większości przypadków – aż 91,8 proc. – gwałt nie został zgłoszony na policję. Także i w tym wypadku zadecydowało poczucie wstydu i zażenowania oraz nieufność wobec policji. Wśród wymienianych przyczyn niezgłoszenia sprawy na policję znalazły się również niechęć, aby sprawca gwałtu został aresztowany lub miał kłopoty z policją, strach przed sprawcą oraz konsekwencjami z jego strony, jak również przekonanie, że „nikt by mi nie uwierzył”.

Ponad 37 proc. ankietowanych kobiet zna inną kobietę, która została zgwałcona przez mężczyznę; tylko 13 proc. tych zdarzeń zostało zgłoszonych na policję.

Z badań wynika również, że zdecydowana większość spraw dotyczących gwałtów lub innej czynności seksualnej nie wychodzi poza prokuraturę – postępowanie nie zostaje wszczęte lub zostaje umorzone. Problemem jest sfera dowodowa, a w przypadku przemocy w związkach: ustalenie, że współżycie zostało wymuszone. W wielu przypadkach pokrzywdzone wycofują zeznania.

KOMENTARZ
Marzena Wilk, prezeska Stowarzyszenia na rzecz Kobiet Victoria w Rzeszowie: – Przystępując do tego badania miałyśmy świadomość, że przypadków przemocy seksualnej względem kobiet jest zdecydowanie więcej niż podają statystyki. Badanie potwierdziło, że zalewa nas fala przemocy seksualnej. Miałyśmy również poczucie, że przemoc seksualna, której doświadczają kobiety jest największa ze strony najbliższych. Gwałty małżeńskie to niezwykle trudne przypadki. Wciąż panuje przekonanie, że gwałcone są kobiety idące w krótkiej spódniczce samotnie po ulicy. A tak naprawdę wiele z tych kobiecych dramatów rozgrywa się w czterech ścianach domów. Niestety, pokutuje przekonanie, że żony nie da się zgwałcić. Pozostaje jeszcze kwestia samego udowodnienia winy męża, do tego dochodzi wstyd i  strach przed oprawcą. To wszystko sprawia, że wiele z tych tragedii, niestety, nigdy nie wychodzi na światło dzienne.

Katarzyna Szczyrek

• Region