Historycy sztuki chcA� wpisania rzeszowskiego pomnika do rejestru zabytkA?w

RZESZA�W. Los pomnika wciA�A? niepewny.

PojawiA� siA� kolejny juA? apel w sprawie pozostawienia pomnika Walk Rewolucyjnych w Rzeszowie na swoim miejscu. Stowarzyszenie HistorykA?w Sztuki pisze do Wojewody Podkarpackiego o zachowanie oraz wpisanie pomnika do Rejestru ZabytkA?w.

Rzeszowski pomnik, oficjalnie nazwany pomnikiem Walk Rewolucyjnych na RzeszowszczyA?nie, jest jednym z najlepszych wspA?A�czesnych pomnikA?w miejskich w Polsce (obok katowickiego pomnika PowstaA� AslA�skich). DecydujA� o tym jego dynamiczne i proste formy, monumentalna skala i urbanistyczne wkomponowanie w strukturA� przestrzenna miasta – twierdzi prof. dr hab. Waldemar Baraniewski, szef Komisji Ochrony ZabytkA?w Stowarzyszenia HistorykA?w Sztuki.

Zdaniem eksperta, ani na pomniku, ani w jego otoczeniu nie ma wyobraA?eA� o charakterze ideowym czy politycznym.

– W a�zpodA�odzea�? monumentu znalazA�y siA� cztery poziome kamienne tablice, z ktA?rych tylko dwie zostaA�y wykorzystane do sprecyzowania idei pomnika. TrudnoA�A� w znalezieniu konkretnych a�zwalk rewolucyjnycha�? na tym terenie sprawiA�a, A?e dwie tablice do dziA� sA� czyste. W latach pA?A?niejszych dodano na szczycie pomnika kartusze z herbem miasta. Rzeszowski pomnik staA� siA� przez lata znakiem rozpoznawczym, swego rodzaju wizytA?wkA� miasta – wyjaA�nia Baraniewski.

Stowarzyszenie HistorykA?w Sztuki swoim apelem popiera starania mA�odych aktywistA?w z Rzeszowa (Grupa Dziki RzeszA?w i Fundacja Rzeszowa). Wielu mieszkaA�cA?w stolicy wojewA?dztwa jest przeciwko wyburzeniu pomnika. Wyniki Rzeszowskiej Diagnozy SpoA�ecznej 2017, badaA� przeprowadzonych przez socjologA?w z Uniwersytetu Rzeszowskiego, wskazujA�, A?e ponad 90 proc. mieszkaA�cA?w chce zachowania pomnika.

Inaczej w tej kwestii wypowiada siA� rzeszowski Instytut PamiA�ci Narodowej. Z opinii IPN wynika, A?e pomnik speA�nia przesA�anki ustawy, tj. propaguje komunizm i, zdaniem historykA?w, nadaje siA� do usuniA�cia.

***
Czy apel Stowarzyszenia HistorykA?w Sztuki odniesie planowany skutek? Beata Kot, podkarpacki wojewA?dzki konserwator zabytkA?w, jeszcze w ubiegA�ym roku w odpowiedzi na pismo z rzeszowskiego ratusza wyjaA�niaA�a, A?e a�znie ma podstaw prawnych do wszczA�cia przez tutejszy urzA�d postA�powania w sprawie wpisu pomnika do rejestru zabytkA?wa�?.

Blanka SzlachciA�ska

• Rzeszów