Kamicy żółciowej sprzyja gwałtowny spadek masy ciała

Zapalenie pęcherzyka żółciowego cztery razy częściej dotyka kobiet niż mężczyzn.

– Wiodącym objawem ostrego zapalenia pęcherzyka jest silny ból o charakterze kolkowym, zlokalizowany w okolicy prawego podżebrza zwany kolką żółciową. Ból zazwyczaj pojawia się nagle, często po spożyciu obfitego posiłku zawierającego tłuszcz. Może mieć charakter nawrotowy i trwać z przerwami kilka, kilkanaście minut lub nieprzerwanie kilka godzin. W przypadkach o typowym przebiegu ból promieniuje do całego nadbrzusza, prawego barku lub odcinka piersiowo-lędźwiowego kręgosłupa. Może mu towarzyszyć gorączka, nudności, wymioty, wzmożona potliwość, wahania ciśnienia tętniczego krwi i niepokój – mówi dr hab. n. med. prof. UR Krzysztof Gutkowski kierujący Oddziałem Gastroenterologii i Hepatologii w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Rzeszowie.

Pęcherzyk żółciowy kształtem przypomina gruszkę i przylega do dolnej powierzchni prawego płata wątroby. W stanie zdrowia ma długość ok. 8-10 cm i szerokość ok. 4 cm. Wiodącym zadaniem pęcherzyka jest gromadzenie żółci w okresach między posiłkami. Po spożyciu pokarmu pęcherzyk żółciowy ulega obkurczeniu i wystrzykuje zgromadzoną żółć do dwunastnicy. Żółć bierze udział w początkowym etapie trawienia tłuszczy, powodując ich emulgację. Jest to proces polegający na rozdrabnianiu cząsteczek związków tłuszczowych na drobne fragmenty, co ułatwia ich trawienie przez odpowiednie enzymy.

Przyczyną zapalenia pęcherzyka jest kamica
Najważniejszą przyczyną zapalenia pęcherzyka żółciowego jest kamica żółciowa. Jest to jedna z najczęstszych chorób przewodu pokarmowego. Częstość występowania kamicy rośnie wraz z wiekiem, sięgając 50 proc. w populacji osób powyżej 60. roku życia. Ponadto, choroba czterokrotnie częściej występuje u kobiet.

– Zapalenie pęcherzyka żółciowego może przebiegać w sposób ostry lub przewlekły. Zapalenie ostre rozwija się u 15-20 proc. pacjentów z kamicą pęcherzykową. Jego przyczyną jest zazwyczaj zatkanie przewodu pęcherzykowego przez złóg, który uniemożliwia odpływ żółci. Znacznie rzadziej zapalenie pęcherzyka może spowodować choroba nowotworowa rozwijająca się pierwotnie lub wtórnie w pęcherzyku lub pasożyt. Znane są także przypadki zapalenia pęcherzyka, w świetle którego nie stwierdza się złogów. Jest to tzw. zapalenie bezkamicze – mówi nasz ekspert.

– Może rozwinąć się u chorych z cukrzycą, długotrwale głodzonych, z głębokimi niedoborami odporności lub zakażeniem ogólnoustrojowym, tzw. sepsą. W przypadku zapaleń przewlekłych nie są znane dokładne dane statystyczne, ponieważ objawy są mniej charakterystyczne i mogą się samoistnie wycofać bez stosowania leczenia. W badaniu fizykalnym z reguły nie stwierdza się istotnych odchyleń od stanu prawidłowego, natomiast pogrubienie ściany pęcherzyka jest widoczne dopiero w badaniu ultrasonograficznym jamy brzusznej.

Płeć jako czynnik ryzyka
Główną przyczyną zapalenia pęcherzyka jest kamica żółciowa, a do najistotniejszych czynników ryzyka należą: płeć żeńska, wiek powyżej 40. roku życia, nadwaga i otyłość, zaburzenia gospodarki tłuszczowej (wysokie stężenia cholesterolu i trójglicerydów we krwi), cukrzyca, ale także liczne ciąże, duża utrata masy ciała w krótkim przedziale czasowym, niektóre leki np. środki antykoncepcyjne i hormonalna terapia zastępcza, przewlekłe infekcje dróg żółciowych i predyspozycja genetyczna.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda