Kara śmierci czy dożywocie dla zbrodniarzy?

KONTROWERSJE. Jak traktować bestie w ludzkiej skórze, które bez żadnych skrupułów zabijają…

W obecnym świecie mamy tak łatwy dostęp do informacji, że z każdej strony jesteśmy zasypywani okrutnymi wydarzeniami, morderstwami, gwałtami, przypadkami pedofilii i terroru. Coraz częściej słychać głosy ludzi, że za tak bestialskie zachowania powinna zostać przywrócona kara śmierci.

W noc sylwestrową w powiecie mieleckim 44-latek pod wpływem alkoholu podciął gardło i ranił nożem w klatkę piersiową swoją 42-letnia żonę. Choć usłyszał zarzut zabójstwa, nie przyznaje się do winy. Jeszcze w końcu grudnia w powiecie brzozowskim doszło do bardziej bestialskiego morderstwa. 22-letni Maciej B. zamordował swoich rodziców i masakrował ich siekierą na oczach malutkiego dziecka swojej siostry. Usłyszał zarzuty zabójstwa i posiadania narkotyków. Niestety, do takich zdarzeń dochodzi zdecydowanie zbyt często. Wywołują one przerażenie społeczeństwa i coraz więcej głosów, aby przywrócić karę śmierci.

– Dożywocie dla mężczyzny, który wychodzi z domu z siekierą, żeby kogoś zabić i morduje przy drzwiach księgarni bezbronną dziewczynę, to zbyt łagodna kara – mówi Zbigniew z Rzeszowa. – Dlaczego my, społeczeństwo mamy go teraz do końca życia utrzymywać, żeby miał jedzenie, możliwość umycia się, skorzystania z siłowni i spania w cieple? Takich warunków nie ma wielu bezdomnych ludzi, którzy po prostu nie mieli szczęścia – dodaje.

W 1988 roku w Polsce wykonano ostatnią egzekucję. Później już, choć sądy orzekły karę śmierci wobec ok. 10 osób, w tym Mariusza Trynkiewicza, pedofila i zabójcy czterech chłopców, nie była ona stosowana.

Obecnie kara śmierci obowiązuje m.in. w Iranie, Somalii, Nigerii, Tajlandii, Arabii Saudyjskiej, Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Sudanie, Indiach, Japonii, Malezji, Kuwejcie i niektórych stanach USA

Czy powinno się przywrócić karę śmierci dla zabójców?
NIE
Prof. dr hab. Czesław Kłak, karnista i wykładowca WSPiA:
– Czasami występuje pewna kumulacja takich zdarzeń, ale to nie pokazuje realnego zagrożenia przestępczością. To są incydentalne przypadki, nie wzrasta zagrożenie takimi brutalnymi czynami. Kara śmierci to nie jest lekarstwo na wszystko. Te brutalne zbrodnie są popełniane pod wpływem alkoholu, są to zachowania incydentalne, będące wyrazem agresji sytuacyjnej. Taka mieszanka powoduje, że nawet, gdy będziemy mieć w świadomości społecznej zakorzenione, iż grozi kara śmierci, nie spowoduje refleksji.

Są państwa, w których kara śmierci jest wykonywana i wcale tam przestępczość nie została opanowana, dlatego nie można mówić o skuteczności tej kary. W Stanach Zjednoczonych jest przekaz, że kara śmierci tam grozi, a mimo tego liczba przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu jest tam nieporównywalnie większa niż w jakimkolwiek innym państwie. Kiedyś, w czasach średniowiecza, kara śmierci groziła niemalże za wszystko i była wykonywana spektakularnie, a nie powstrzymywała od dokonywania czynów zabronionych.

Kara śmierci bardziej oddziałuje na społeczne poczucie sprawiedliwości i zaspokaja poczucie krzywdy, pokazuje, że zbrodnia nie popłaca, ale nie przekłada się to na rzeczywistą prewencyjność.

TAK
Dr Krzysztof Prendecki, socjolog:
– Polacy w sprawie kary śmierci są podzieleni, z zauważalną przewagą zwolenników jej przywrócenia. Zarówno zwolennicy, jak i przeciwnicy posiadają liczne argumenty za i przeciw. Przeciwnicy podnoszą przede wszystkim, że nie możemy stać się drugą Białorusią. Jest jeden argument – z którym zgodzą się wszyscy – kara śmierci obowiązuje w polskich domach i ulicach. Wykonawcami tej kary są zwyrodnialcy i bandyci. Wobec powyższego, dla tych którzy popełniają zbrodnie z zimną krwią, najcięższe zbrodnie z premedytacją, a nie w afekcie, powinna mieć swoje zastosowanie. Jak zauważył Immanuel Kant: „Jeśli popełnił morderstwo, to musi umrzeć. W tym przypadku żadna inna kara nie spełni wymagań sprawiedliwości”.

Blanka Szlachcińska

• Publicystyka
• Region