Kiedy oleju przybywa, zamiast ubywać

Kierowca powinien sprawdzać olej w silniku, nawet gdy samochód jest wyposażony w czujnik jego poziomu.

Właściwy poziom oleju jest podstawą prawidłowej pracy silnika. Nie powinno być go za mało, ani również za dużo. Przybywanie oleju w silniku świadczy o poważnej usterce, więc należy jak najszybciej ją zdiagnozować i usunąć.

Wydawać się może, że zgodnie z przysłowiem “od przybytku głowa nie boli” coraz wyższy poziom oleju w silniku, pomimo nieuzupełniania jego stanu, nie powinien być dla kierowcy zmartwieniem. Niestety tak nie jest i w większości przypadków świadczy o poważnej usterce silnika, a zawsze wiąże się to z nieplanowanymi wydatkami.

Wysoki poziom świadczy o usterce
W sprawnym silniku poziom oleju powinien utrzymywać się na stałym poziomie lub nieznacznie może go ubywać. Natomiast coraz wyższy poziom oleju, pomimo nieuzupełniania stanu świadczy o poważnej usterce silnika. Do oleju przedostają się bowiem inne płyny, które rozrzedzają go, a tym samym znacznie pogarszają własności smarne. Zbagatelizowanie takiej usterki może doprowadzić do zatarcia silnika.

Wielu kierowców nie sprawdza poziomu oleju, gdyż w obecnie produkowanych silnikach jest czujnik, który informuje o niskim stanie. Niestety nie ma żadnego komunikatu gdy oleju przybywa, więc jeśli nie sprawdzamy poziomu przez długi czas będziemy jeździć w nieświadomości z poważną usterką zagrażającą zniszczeniem silnika.

Paliwo w oleju
Jeśli zaobserwujemy zbyt wysoki poziom oleju należy przeprowadzić prostą diagnozę. Przyczyną przybywania oleju będzie przedostający się do miski olejowej płyn chłodniczy lub paliwo. Pierwszym krokiem w diagnozie jest określenie koloru oleju. Jeśli barwa jest bez zmian, olej jest ciemno brązowy lub prawie czarny to przyczyną coraz większego poziomu jest paliwo przedostające się poprzez uszkodzone wtryskiwacze. Dotyczy to zarówno silników benzynowych jak i wysokoprężnych. Nieszczelny lub źle wyregulowany wtryskiwacz dozuje za dużo paliwa, które nie spala się w całości i ścieka po ściankach cylindra do miski olejowej. Olej z domieszką paliwa ma gorsze własności smarne więc można to sprawdzić rozcierając niewielką ilość oleju pomiędzy palcami. Wyczujemy wówczas znacznie mniejszy poślizg niż ma to miejsce w przypadku dobrego oleju. Ponadto inny będzie jego zapach, zwłaszcza po nagrzaniu silnika.

Filtr DPF przyczyną problemów
W silnikach diesla poziom oleju może się podnieść nawet dwukrotnie w całkowicie sprawnej jednostce. Winę za taki stan będzie ponosił filtr cząstek stałych, oczywiście w sposób pośredni. Aby filtr ten funkcjonował poprawnie musi być co pewien czas oczyszczany. Procedura ta wykonywana jest automatycznie przez komputer sterujący pracą silnika i polega na zwiększeniu dawki paliwa oraz zmianie kąta wtrysku. W ten sposób zwiększa się znacznie temperatura spalin i możliwe jest wypalenie sadzy nagromadzonej w filtrze. Aby jednak wykonać pełny cykl oczyszczania potrzebne są określone warunki jazdy. Niekiedy trzeba jechać ze stałą prędkością przez kilkanaście minut. W naszych realiach jest to bardzo często niemożliwe. Jeśli rozpoczęty cykl nie zostanie ukończony pomyślnie, komputer ponownie próbuje wykonać oczyszczanie. Jeśli i wówczas się to nie uda rozpoczyna kolejny, i kolejny, aż do skutku. Efektem takiej pracy jest przedostawanie się do oleju dużych ilości paliwa. Powoduje to wzrost poziomu oraz znaczne pogorszenie własności smarnych oleju. Po kilku lub kilkunastu cyklach próby oczyszczania filtra w oleju może być nawet ponad 2 litry paliwa. W wysilonych silnikach diesla jest to zabójcze. Może bowiem dojść do zatarcia wału korbowego lub turbosprężarki. Dlatego jeśli zauważymy wysoki stan oleju w takim silniku należy jak najszybciej go wymienić.

Płyn chłodniczy w oleju
Inną przyczyną wzrostu poziomu oleju jest przedostawanie się płynu chłodniczego przez uszkodzoną uszczelkę pod głowicą. W takim przypadku diagnoza jest bardzo prosta, gdyż olej ma kolor “kawy z mlekiem” i dodatkowo ubywa płynu w układzie chłodzenia. Konieczny jest wówczas demontaż głowicy silnika i określenie gdzie pojawił się przeciek. W większości przypadków uszkodzona jest uszczelka, więc awarię można usuną za rozsądne pieniądze. Koszt naprawy dla silnika 4-cylindrowego może się wahać od 300 do 2000 zł.

Grzegorz Burda

• Motoryzacja