Kolonoskopia to badanie ratujące życie

Na rozwój raka jelita grubego największy wpływ mają nasze nawyki żywieniowe, styl życia i uwarunkowania genetyczne.

Początkowo rozwój nowotworu może przebiegać zupełnie bezobjawowo, a wystąpienie takich symptomów jak krwawienie z przewodu pokarmowego, anemia, osłabienie czy też zmiana charakteru wypróżnień są sygnałem alarmowym oznaczającym konieczność zgłoszenia się do lekarza pierwszego kontaktu i wykonania odpowiednich badań i podjęcia leczenia. Opóźnienie w diagnostyce może prowadzić do rozwoju miejscowego nowotworu i wystąpienia przerzutów odległych głównie do wątroby, ale również do płuc, jajników, nadnerczy, mózgu.

– Nowotwór jelita grubego to nowotwór złośliwy zlokalizowany najczęściej w okrężnicy lub odbytnicy, który rozwija się na podłożu stanów przedrakowych. Zaliczamy do nich gruczolaki, zespoły genetyczne (polipowatość rodzinna), chorobę Leśniewskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Ryzyko zachorowania na ten typ nowotworu znacznie wzrasta po 50. roku życia. Obecnie zajmuje on drugie miejsce w liczbie zachorowań zarówno u mężczyzn jak i u kobiet. Jest także drugą, u obu płci, przyczyną umieralności z powodu nowotworów – mówi  Tadeusz Mazurek, internista, specjalista gastrolog z CM Medicor. – Co roku na raka jelita grubego zapada ponad 14 tys. Polaków, z czego ponad 9 tys. umiera.

Ważne jest to, co jemy i ile się ruszamy
Śmiertelne żniwo, które zbierają nowotwory jelita grubego najczęściej wynika z wykrywania choroby w znacznie bardziej zaawansowanej klinicznie fazie. By doszło do rozwoju raka jelita grubego zazwyczaj musi zaistnieć korelacja mutacji genetycznych i czynników środowiskowych. Uważa się, że rozwojowi raka jelita grubego sprzyja dieta uboga w błonnik, szkodliwe substancje zawarte w pożywieniu (konserwanty) oraz mała ilość ruchu sprzyjająca zaparciom. Ryzyko zachorowania zwiększają też: palenie papierosów i zbyt duża konsumpcja alkoholi.

Profilaktyka jest potrzebna
Zdecydowana większość raków jelita grubego rozwija się na podłożu polipów jelita grubego. Pojawienie się polipów wyprzedza o kilkanaście lat występowanie samego raka. Wykonanie w tym okresie badań diagnostycznych, a szczególnie kolonoskopii umożliwia zazwyczaj ich usunięcie, a tym samym zabezpiecza przed rozwojem nowotworu.

Część raków ma wyraźną tendencję do dziedziczności. Należy wymienić tu szczególnie rodzinną polipowatość gruczolakową jelita grubego, oraz dziedzicznego niepolipowatego raka jelita grubego.  W tych przypadkach do rozwoju raka dochodzi w zdecydowanie młodszym wieku, a ryzyko zachorowania osoby obciążonej jest bardzo duże. Większe ryzyko zachorowania obserwuje się również u osób z chorobami zapalnymi jelit takimi jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz Choroba Leśniowskiego-Crohna.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda