
Wykwintne parasolki, kolorowe wachlarze, stylowe suknie, barwne kapelusze, a także wiele innych dodatków służących elegantkom na przestrzeni wieków można obecnie podziwiać na wystawie „Modowy luksus” w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie.
To już czwarta prezentacja tego typu tematyki w rzeszowskiej placówce. Muzeum Okręgowe w ostatnich latach zaczęło specjalizować się w tematyce ogólnie pojętej mody damskiej na przestrzeni wieków. Na otwartej w zeszłym tygodniu czasowej wystawie są prezentowane eksponaty modowe pochodzą z czasów od końca XVIII wieku aż do lat 50. XX wieku. Są to głównie: torebki, wachlarze, parasolki i obuwie, a także kompletne ubiory, staniki, peleryny, bielizna, nakrycia głowy oraz akcesoria towarzyszące, w tym przypadku szkła toaletowe, które towarzyszyły ówczesnej eleganckiej kobiecie w rytuale dnia codziennego. Termin „luksus” został tu użyty dlatego, że modny, elegancki strój był udziałem kobiet zamożnych i wykonywany był z drogich materiałów, jak jedwab, szylkret czy kość słoniowa. W XIX wieku oraz zwłaszcza na początku XX wieku status kobiet ulegał dynamicznym zmianom. Początkowo były one całkowicie zależne od mężczyzny i mogły pełnić wyłącznie rolę żony i matki, a ich ubiory podlegały rygorystycznym i ściśle wytyczonym regułom. A rozmaite okoliczności towarzyskie wymagały specjalnej, lecz równocześnie gustownej garderoby, która spełniała kryteria etykiety towarzyskiej. W miarę upływu lat jednak coraz mocniej mogły one manifestować swoją niezależność, co znalazło odzwierciedlenie właśnie w ubiorach. Pojawiły się nowe, tańsze i bardziej dostępne materiały syntetyczne, np. sztuczny jedwab (rayon), a także celuloid czy bakelit, co pomogło modzie czasu dwudziestolecia międzywojennego się upowszechnić. Spośród wszystkich eksponatów zaprezentowanych na tej wystawie największe i najbardziej wstrząsające wrażenie robią maleńkie jedwabne buciki, wyglądające na dziecinne. Niestety, nosiły je dorosłe kobiety, których stopy od dzieciństwa były krępowane, łamane i deformowane tak, by nie mierzyły więcej niż 12 centymetrów i przypominały pączek złotego lotosu. Takie kobiety nie mogły samodzielnie się poruszać, lecz za to spełniały kanony chińskiego piękna. Podobno to nawet nie sama stopa najbardziej podniecała Chińczyków, lecz jej rozmiar, zapach i właśnie bucik. W sali wystawowej na telebimie prezentowany jest nawet stary czarno-biały film ukazujący kobiety z takimi lotosowymi stopami.
Stroje i dodatki prezentowane na wystawie „Modowy luksus” są obrazem świata kobiecego na przestrzeni 150 lat. Wystawione codzienne ubiory i akcesoria związane z modą są przykładem pięknie wykonanego rzemiosła artystycznego swojej epoki i przejawem sztuki użytkowej Zachodniej Europy, Stanów Zjednoczonych i Dalekiego Wschodu. Oglądając tę wystawę można przenieść się w czasie do świata dawnej ekskluzywnej mody, a także czerpać z niej inspiracje w dzisiejszym ubiorze – powiedziała Beata Kuman, kurator wystawy, która potrwa do końca maja 2022 roku.
Wit Hadło


