Nerki to organ równie ważny jak serce

Wysokie ciśnienie, obrzęki nóg lub problemy z koncentracją mogą wskazywać na kłopoty z nerkami.

– Żeby sprawdzić, czy nasze nerki działają prawidłowo, wystarczy poddać się kilku prostym badaniom: pomiarowi ciśnienia krwi, badaniu stężenia kreatyniny we krwi i badaniu moczu na obecność białka. Niestety u nas wszyscy sprawdzają cholesterol, a nie pamiętają o robieniu podstawowych badań moczu, to duży błąd – mówi dr Wacław Bentkowski, ordynator oddziału nefrologii w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Rzeszowie.

W 1981 roku dializowanych było 500 chorych w Polsce, a obecnie już dwa razy tyle osób dializowanych jest na samym Podkarpaciu. – Kolejnych 1000 osób wie jeszcze, że wkrótce trafi na dializy – mówi dr Bentkowski. – Wszystko dlatego, że pacjenci trafiają do nefrologów gdy mają już przewlekłą niewydolność nerek. To tzw. spadochroniarze, którzy 6 tygodni po pierwszym badaniu trafiają już na dializy.

Małe, ale niezwykle ważne
Nerki to jeden z kluczowych organów w ludzkim organizmie. Pomimo małej wielkości (ok. 120 g każda) codziennie filtrują i oczyszczają niemal 200 litrów krwi. Usuwają produkty przemiany materii i toksyny oraz nadmiar wody. Produkują hormony regulujące ciśnienie tętnicze, wytwarzanie krwinek czerwonych i odporność kości na złamania. Niestety są organem najczęściej narażonym na choroby, które rozwijają się powoli i podstępnie, na początku nie dając zazwyczaj wyraźnych objawów klinicznych. Dlatego często pacjenci trafiają do lekarzy wtedy, gdy ich nerki są bardzo uszkodzone, a jedynym ratunkiem jest konieczność poddania się przewlekłej dializoterapii (50 proc. trafiających na dializy po raz pierwszy dowiaduje się o chorobie), albo przeszczepowi nerki. PChN jest niebezpieczna już we wczesnych stadiach – pięciokrotnie zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, a zatrucie organizmu przez toksyny mocznicowe uszkadza wszystkie narządy organizmu. Zaburzenia pracy nerek mogą wywoływać zamierzone lub przypadkowe zatrucia (np. glikolem, środkami nasennymi). Znane jest nefrotoksyczne działanie niektórych leków, m.in. antybiotyków, środków kontrastowych (używanych przy koronarografii, urografii), a także powszechnie stosowanych i czasami nadużywanych środków przeciwbólowych (od bólu głowy) czy niesterydowych leków przeciwzapalnych.

Grupy ryzyka
Osoby szczególnie zagrożone to: chorzy na cukrzycę (25 proc., nadciśnienie, członkowie rodziny pacjenta z chorobą nerek, osoby w podeszłym wieku, a także zażywające leki uszkadzające nerki. Zwykle PChN towarzyszą: nadciśnienie, anemia, zwiększona łamliwość kości, uczucie stałego zmęczenia, trudności z koncentracją, brak apetytu, bezsenność, kurcze mięśni występujące w nocy, obrzęki nóg, twarzy, suchość i swędzenie skóry, częste oddawanie moczu w nocy.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda