Nie wymieniłeś „kopciucha”? Grozi ci 5 tys. zł kary

Niespełna 2,5 miesiąca pozostało właścicielom domów na wymianę starych, nieekologicznych kotłów węglowych do ogrzewania domów. Jeśli tego nie zrobią, od 1 stycznia 2022 r. grozić im będzie kara w wysokości nawet 5 tys. zł. W Polsce na razie wyznaczono dwa województwa, w których już niebawem będzie zabronione korzystanie z 10-letnich i starszych „kopciuchów”. Jednym z nich jest właśnie Podkarpacie.

Dlaczego to właśnie w województwie podkarpackim od stycznia będą przeprowadzane kontrole pieców, używanych przez mieszkańców do ogrzewania domów? – Badania jakości powietrza wykazują złą jakość powietrza dla wielu regionów, a w szczególności dla południa Polski, gdzie odnotowywane są najczęstsze przekroczenia. Dlatego też wzięto pod uwagę Podkarpacie – wyjaśnia Aleksandra Gorzelak-Nieduży z biura prasowego Podkarpackiego Urzędu Marszałkowskiego.
– Uwzględniając wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 22 lutego 2018 r. Polska naruszyła dyrektywę CAFE i orzeczono, że w naszym kraju od 2007 do 2015 r. dobowe wartości dopuszczalne dla stężenia pyłu PM10 były zbyt duże w 35 strefach oceny i zarządzania jakością powietrza – dodaje.

325 tys. kopciuchów do wymiany

Wedlu szacunkowych wyliczeń zawartych w naprawczych programach ochrony powietrza, w naszym regionie należy wymienić około 325 tys. kopciuchów, w tym ok. 9 tys. w strefie miasta Rzeszowa i ok. 315 tys. w strefie podkarpackiej. – Od początku stycznia 2022 r. nasilone będą kontrole w domach i służby będą sprawdzać, jaki piec jest używany do ogrzewania – poinformowała nas Aleksandra Gorzelak-Nieduży. – Uchwała antysmogowa jest aktem prawa miejscowego, a uprawnionymi do kontroli mieszkańców są: wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Kontrole może przeprowadzać i nakładać mandaty karne również policja, a w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska.

Najpierw edukacja, potem kara

Do tej pory sprawdzono, czym pali się w piecach. Od 1 stycznia 2022 r. strażnicy miejscy będą mogli kontrolować, jakimi piecami mieszkańcy ogrzewają swoje domy. – Od stycznia bieżącego roku do 14 października przeprowadziliśmy 700 kontroli, ale pod innym względem. Sprawdzaliśmy rodzaj paliwa, jakim ogrzewano domy. Jeśli strażnicy stwierdzili, że był to plastik, ramy okien lub inne niedozwolone materiały, to nakładaliśmy mandaty do 500 zł. Od stycznia będziemy kontrolować, czy w użyciu są tzw. kopciuchy. Jeśli tak, to zgodnie z uchwałą sejmiku województwa, będziemy mogli karać mandatami osoby, które nie wymieniły starych kotłów na nowoczesne, ekologiczne – mówi Tomasz Wajdowicz, komendant Straży Miejskiej w Krośnie, który jednocześnie dodaje, że w pierwszych miesiącach przyszłego roku strażnicy nie będą od razu karać mandatami, ale będą przeprowadzać akcję edukacyjną uświadamiającą właścicieli domów. Podobnie na całą sprawę zapatrują się w przedstawiciele Podkarpackiego Urzędu Marszałkowskiego, którzy również w pierwszej kolejności zapowiadają akcje edukacyjne, a dopiero później kary.
W przypadku kontroli użytkownik urządzenia grzewczego powinien okazać kontrolerom dokumenty potwierdzające, że piec, kocioł lub kominek, z którego korzysta, spełniają wszystkie wymogi określone w uchwale antysmogowej. Takim dokumentem może być np. instrukcja użytkowania urządzenia lub wyniki badań emisji z urządzenia.

Brakuje urządzeń

Jak się okazuje, wymiana przestarzałych pieców c.o. do ogrzewania domu na nowoczesną pompę ciepła i wysokiej klasy kocioł węglowy nie jest prostą sprawą. Wszystko przez brak tych urządzeń w sklepach i nawet jeśli ktoś ma 10 tys. zł (tyle mniej więcej kosztuje ekologiczny kocioł), to i tak nie ma gdzie go kupić. Również w pozostałych 14 województwach sukcesywnie będzie wdrażany w życie proces wymiany „kopciuchów” .
Tak więc, zgodnie z uchwałą antysmogową przegłosowaną przez radnych sejmiku województwa podkarpackiego, za brak nowoczesnego pieca będzie grozić od 500 do 5 tys. zł grzywny. Niestety, w naszym kraju według danych Centralnej Ewidencji, Emisyjności Budynków, prawie połowa źródeł ciepła na paliwa to „kopciuchy”. W całej Polsce do wymiany pozostało około 3 mln urządzeń pozaklasowych w domach jednorodzinnych.

Można skorzystać z dofinansowania

Osoby, które nie mają środków finansowych na wymianę starego, pozaklasowego pieca, mogą skorzystać z dofinansowania z rządowego Programu Czyste Powietrze. Ponadto trwają prace projektowe nad Regionalnym Programem Operacyjnym dla Województwa Podkarpackiego na lata 2021 – 2027, który zakłada wsparcie dla gmin na realizację rządowego Programu STOP SMOG. Dzięki temu najubożsi mieszkańcy gmin otrzymaliby 100 proc. środków finansowych na wymianę „kopciuchów”. Obecnie na Podkarpaciu znajduje się 141 punktów Programu Czyste Powietrze, działających w prawie wszystkich gminach województwa oraz 11 punktów Programu Prosto Po Czyste Powietrze, działających w biurach obsługi klienta PGNiG Obrót Detaliczny w największych miastach województwa.

Obowiązek dla właściciela domu

Warto przypomnieć, że już od 1 lipca 2021 r. każdy właściciel domu ma obowiązek zgłosić do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB), jakiego rodzaju źródło ciepła jest wykorzystywane do ogrzewania budynku. Właściciele domów użytkowanych już przed 1 lipca br. mają 12 miesięcy na zgłoszenie źródła ciepła. W przypadku domów oddawanych po 1 lipca 2021 r. właściciele mają obowiązek zgłoszenia pieca lub kotła w ciągu 14 dni od uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku. Jeśli ktoś nie zgłosi urządzenia do ewidencji, którym ogrzewa dom, to może otrzymać karę grzywny do 500 zł. Jeśli sprawa trafi do sądu, grzywna może wzrosnąć do 5 tys. zł.

Mariusz Andres

• Kraj i Świat
• Polecane