O przeżyciu chorego podczas zawału serca decydują minuty

Kardiolodzy mówią o „złotej godzinie” – 60 minutach, w czasie których można uchronić pacjenta przed poważnymi skutkami zawału.

– Głównym sprawcą zawału serca jest miażdżyca, która w 90 proc. przypadków odpowiada za jego powstanie. Jego początkiem jest pęknięcie blaszki miażdżycowej i rozwój zakrzepu, który zamyka tętnicę wieńcową czyli dopływ krwi do mięśnia sercowego. Ten po kilku minutach zaczyna obumierać, a w niedokrwionym miejscu powstaje martwica – mówi dr n. med. Maria Nowak, specjalista kardiolog w Klinicznym Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w Rzeszowie. – Mamy wtedy 120 minut by nie dopuścić do uszkodzenia całego mięśnia sercowego.

Miażdżyca jest przewlekłym, postępującym procesem chorobowym naczyń. Prowadzi do utraty elastyczności naczyń i zwężenia światła tętnic poprzez rozwój blaszek miażdżycowych, które zbudowane są głównie z cholesterolu. Wiele osób, które mają tętnice zwężone złogami miażdżycowymi odczuwa duszności, dławienie i kłucie w klatce piersiowej podczas wysiłku fizycznego. Do prawdziwego niebezpieczeństwa dochodzi jednak wtedy gdy w naczyniach wieńcowych pęka blaszka miażdżycowa i powstaje zatykający tętnicę skrzep. Czasem ulega samoistnemu rozpuszczeniu, ale nie ma co na to liczyć tylko jak najszybciej wezwać pomoc.

Pozostałymi przyczynami zawału serca mogą być wrodzone anomalie naczyń wieńcowych, przedawkowanie narkotyków a także stres.

Czynniki sprzyjające rozwojowi choroby
Do głównych czynników ryzyka miażdżycy, której kliniczną manifestacją jest choroba wieńcowa z zawałem serca, udar mózgu, choroby naczyń obwodowych należą: palenie papierosów, podwyższone ciśnienie tętnicze, zwiększone stężenie cholesterolu, cukrzyca i płeć męska. Do czynników predysponujących jej rozwój należą także otyłość i wywiad rodzinny w kierunku przedwczesnego występowania chorób sercowo-naczyniowych: u kobiet poniżej 65 r życia, a u mężczyzn poniżej 55 roku życia. Rozwojowi miażdżycy sprzyja brak ruchu, nieodpowiednia dieta i przewlekły stres.

Ból to charakterystyczny objaw
Najbardziej charakterystyczny dla zawału serca jest ból w okolicy zamostkowej lub przedsercowej. Ma charakter pieczenia, rozrywania, ucisku. Ból może promieniować do szyi, żuchwy, pleców, i trwa co najmniej 20 min. Zdarzają się także zawały bezbólowe lub z nietypowymi np. brzusznymi objawami, charakterystyczne są dla chorób z cukrzycą i osób w wieku podeszłym, także kobiet.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda