Obowiązkowe szczepienia dla medyków?

Rządy poszczególnych krajów próbują w różny sposób wymusić na swoich mieszkańcach przyjęcie preparatu przeciw COVID-19. Obowiązek szczepień personelu medycznego wprowadziły najpierw Włochy, potem Grecja. Wkrótce we Francji przyjęcie preparatu przeciw COVID-19 będzie warunkiem wejścia do kina, teatru, centrum handlowego, restauracji, a także dalekobieżnego pociągu czy samolotu. Francja zapowiedziała również wprowadzenie obowiązkowych szczepień dla pracowników służby zdrowia. Czy tego typu restrykcje wprowadzone zostaną też w Polsce?

Mimo rekomendacji Rady Medycznej przy premierze, której członkowie postulują wprowadzenie obowiązkowych szczepień dla medyków, rząd boi się, że jakiekolwiek nakazy mogłyby odnieść odwrotny do zamierzonego skutek. Lepiej więc na razie pozostać przy zachętach: loterii szczepionkowej, zobowiązaniu lekarzy rodzinnych, by dzwonili do niezaszczepionych pacjentów, za co otrzymają dodatkowe wynagrodzenie (jeśli namówią swoich podopiecznych do zaszczepienia się), pokazywać zalety szczepień w kampaniach.

Zagrożenie praw obywateli

Zdaniem konstytucjonalisty prof. Ryszarda Piotrowskiego, decyzja prezydenta Francji to zagrożenie dla praw obywateli, godzące jednocześnie w swobodę działalności gospodarczej. – Gdyby coś podobnego miało być wprowadzone w Polsce, na pewno pojawiłyby się zastrzeżenia natury konstytucyjnej, przede wszystkim takie, czy wprowadzenie obowiązkowych szczepień jest konieczne i czy jest proporcjonalne. Czy dobro, które poświęcamy, w tym wypadku wolność, jest rzeczywiście mniejsze niż dobro, które być może niezbyt skutecznie w ten sposób chronimy, czyli zdrowie publiczne – wskazał prawnik w wypowiedzi dla „Gazety Prawnej”.
Podobnie rzecz widzi resort zdrowia. – To, czego byśmy nie chcieli, to prowokować ludzi do różnego rodzaju wystąpień. Obawiamy się, że dość drastyczne kroki, które miałyby zmusić ludzi do szczepienia, skończą się protestami, wychodzeniem ludzi na ulice – mówił rzecznik Ministerstwa Zdrowia, Wojciech Andrusiewicz.
– Zadbaliśmy o to, żeby zagwarantować każdemu pracownikowi szybki dostęp do szczepionki w celu zminimalizowania transmisji wirusa na terenie Centrum Medycznego „Medyk”. Jestem bardzo wdzięczny całemu personelowi, bo wyszczepialność mamy bardzo dobrą. W niektórych grupach np. transport ratowniczy, jest już 100 procent zaszczepionych – już końcem stycznia podkreślał Stanisław Mazur, szef CM „Medyk” w Rzeszowie. Dodając, że trudno promować i zachęcać do szczepień, samemu się nie szczepiąc.

Restrykcje przynoszą skutek

Filozofia przymuszania do szczepień może się nie podobać, ale trudno odmówić jej skuteczności. Jak informował operator systemu zapisów online na szczepienia, po wystąpieniu prezydenta Francji na podwinięcie rękawa umówiło się ponad 900 tys. Francuzów, a do połowy kolejnego dnia 1,3 mln. Sprowokowało to nawet falę dowcipów w sieci, z których najpopularniejszy podsumowywał postawę upartych Francuzów w krótkiej wymianie zdań: – Możesz umrzeć. – Nie obchodzi mnie to. – Ale nie będziesz mógł pójść do knajpy. – OK, to kłujemy w rękę czy pośladek?
Francja nie jest pierwszym krajem, który wprowadził obowiązek szczepienia dla chcących cieszyć się posiłkiem wewnątrz restauracji. Pierwsi byli Duńczycy, którzy wymóg ten już w kwietniu uczynili fundamentem stopniowego otwierania gospodarki. Świadectwo przyjęcia szczepionki przeciw COVID-19 należy także pokazywać przed wejściem do knajp w Austrii i niektórych niemieckich landach. Takie rozwiązanie wprowadzili też Litwini, Łotysze, a także Węgrzy. Wprowadzenie pewnych form przymusu rozważane jest nawet w krajach anglosaskich. W Wielkiej Brytanii rząd rozważa nałożenie obowiązku szczepień na pracowników domów opieki nad seniorami. Departament Obrony USA chce wprowadzić obowiązkowe szczepienia dla żołnierzy, kiedy preparaty uzyskają już normalne dopuszczenie na rynek (na razie są dostępne warunkowo). Jedynym krajem, który na razie zdecydował się na powszechny obowiązek szczepienia się przeciw COVID-19, jest Indonezja. Nie wpłynęło to jednak znacząco na odsetek wyszczepień z powodu problemów z dostawami i słabą infrastrukturą.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda