Polacy są strażnikami pamięci

OŚWIĘCIM. W obchodach wzięło udział 300 byłych więźniów obozu oraz przedstawiciele 49 państw.

We wtorek, 27 stycznia, minęła 70. rocznica wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau. Główna część ceremonii zaczęła się po południu przed główną bramą byłego obozu, w którym Niemcy dokonali masowej zagłady Żydów w komorach gazowych. W obchodach wzięło udział 300 byłych więźniów obozu oraz przedstawiciele 49 państw.

Na uroczystości do Polski przyleciała z Izraela m.in. delegacja 100 byłych więźniów. – Na duchu podtrzymywała nas chęć życia, a wyzwolenie było nadzieją na życie – mówią ci, którzy ocaleli.

Najmłodszą uczestniczką obchodów była Kathleen Schwartz, urodzona w 1935 roku na Węgrzech, która w momencie oswobodzenia obozu miała 10 lat. Na byłej więźniarce przeprowadzano eksperymenty medyczne, wskutek których stała się bezpłodna. Schwartz była w komorze gazowej, jednak cyklon B nie zdołał jej uśmiercić. Zdołała wydostać się spod zwału martwych ciał, na które ją wyrzucono i przetrwała dwa Marsze Śmierci. Do dziś przechowuje swoją żółtą gwiazdę Dawida – symbol przynależności do narodu żydowskiego.

Ratowano świat
– Tu nie tylko niszczono świat, ale i ten świat ratowano! – mówił prezydent Bronisław Komorowski podczas swojego przemówienia. – Jesteśmy w miejscu, gdzie runęła kiedyś nasza cywilizacja – w miejscu, gdzie systematycznie realizowano plan odebrania człowiekowi jego godności, gdzie niemieccy naziści uruchomili prawdziwy przemysł śmierci, a istotę ludzką redukowano do wytatuowanego obozowego numeru – mówił prezydent.

Komorowski przypomniał, że w obozie mordowani byli nie tylko Żydzi. – Stoimy w miejscu, gdzie w bestialski sposób wymordowano ponad milion ludzi, w przytłaczającej większości Żydów, ale i Polaków, Romów, jeńców sowieckich i wielu innych. Stoimy w miejscu przypominającym o zbrodniczej nazistowskiej ideologii, która podważyła filary świata. Dokładnie o tej porze 70 lat temu obóz oswobodzili żołnierze I Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej – mówił prezydent, oznajmiając, że powinniśmy podchodzić do tych żołnierzy „z wdzięcznością i szacunkiem”.

Strażnicy pamięci
Zwrócił się do byłych więźniów: – Jesteście najważniejszymi uczestnikami dzisiejszej uroczystości. Bycie strażnikiem pamięci o Auschwitz nie obejmuje tylko pamięci o samej zbrodni, ale i refleksję o jej źródłach tkwiących w ludziach, narodach i polityce państw. (…) To pamięć o totalitaryzmach, ksenofobii i antysemityzmie leżących u fundamentów tej katastrofy. Strażnikami tej tragicznej pamięci są w szczególny sposób Polacy. Wobec okupowanej Polski dwa totalitaryzmy zaczęły realizować ludobójczy plan w tym samym czasie – mówił Komorowski. Przypomniał przy tym o decyzji „niemieckich władz okupacyjnych” o wyniszczeniu polskiej inteligencji i o zbrodni katyńskiej.

TVN 24/ps

• Kraj i Świat